Zaterdag 26/09/2020

'Helft van kinderen besmet via borstvoeding'

De euforie over de nieuwe generatie aids-remmende medicijnen van twee jaar geleden is weg. Toch is Peter Piot, de Belgische voorzitter van de VN-organisatie voor aids-bestrijding (Unaids), niet somber. Op de twaalfde editie van de Wereldaids-conferentie in Genève is hem opnieuw duidelijk geworden dat er goede vooruitgang is geboekt op het gebied van medicijnen en preventie. 'En de ontwikkeling van een vaccin staat eindelijk weer hoog op de agenda.'

GENEVE/brussel.

eigen berichtgeving

Rond 1994 lag het onderzoek naar een aids-vaccin wereldwijd zo goed als stil. De oprichting van de non-profitorganisatie Internationaal Aids Vaccin Initiatief (IAVI) in 1996, moest daar verandering in brengen. IAVI-voorzitter Seth Berkley bleef daarom ook in Genève de boodschap herhalen die hij de afgelopen jaren op elke aids-conferentie liet horen. "Een vaccin leek niet belangrijk, omdat 95 procent van de vaccinkandidaten in de derde wereld woont. Maar de farmaceutische industrie is verplicht zich in te zetten voor de minder lucratieve markt. Alleen een vaccin kan de aids-epidemie stoppen."

IAVI, dat nauw samenwerkt met Unaids en de Wereldbank, heeft nu een wereldomvattende strategie uitgestippeld om een vaccin te ontwikkelen. Voor de uitwerking is 13 tot 18,5 miljard frank nodig. Volgens Berkley een bescheiden bedrag, vergeleken met de 667 miljard frank die jaarlijks wordt besteed aan aids-behandeling, preventieprogramma's en onderzoek. IAVI gaat verder drie tot zes internationale teams voor productontwikkeling oprichten, die veelbelovende vaccins gaan uittesten.

Er zijn momenteel een tiental kandidaat-vaccins beschikbaar, waarvan er twee klaar zijn om te worden getest op mensen. De eerste test, op vijfduizend personen, is vorige week in de Verenigde Staten van start gegaan. Later dit jaar volgt een test met een vergelijkbaar vaccin in Thailand. "Goed nieuws, maar voordat we de eerste resultaten kennen, zijn we wel drie tot vijf jaar verder," waarschuwt Piot.

De conferentie in Genève heeft in elk geval duidelijk gemaakt dat de ontwikkeling van een vaccin weer hoog op de agenda staat. "Maar niet alleen een gebrek aan interesse aan de kant van industrie heeft het onderzoek jarenlang lamgelegd, het ontwikkelen van een vaccin bleek destijds al bijzonder gecompliceerd. Mede daarom heeft men zich toen vooral toegelegd op de ontwikkeling van medicijnen."

In onderontwikkelde landen, waar geen geld is om de nieuwe generatie aids-remmende middelen te betalen, ging de meeste aandacht uit naar preventie. En ook hier zijn er resultaten bereikt, vindt Piot. "In Oeganda is het aantal HIV-geïnfecteerden in vijf jaar tijd spectaculair gedaald. Aids-bestrijding werd door de regering als een prioriteit gezien. Aids en seksualiteit werden bespreekbaar gemaakt, de discriminatie werd aangepakt en er werd aan condoompromotie gedaan."

De komende jaren zal de preventie in de Afrikaanse landen zich vooral toespitsten op het voorkomen van besmetting van moeder op kind. Piot: "Vorig jaar werden er een half miljoen kinderen besmet, de helft via borstvoeding. De moeders hebben jarenlang te horen gekregen dat ze hun kinderen borstvoeding moesten geven. Nu zouden ze dat af moeten leren. Belangrijk is dat vrouwen weten of ze seropositief zijn of niet. In het laatste geval is het beter dat moeders wél borstvoeding blijven geven. In de andere gevallen moet je alternatieven voorzien: schoon water bijvoorbeeld."

In samenwerking met Unicef start Unaids de komende maanden in tien ontwikkelingslanden met projecten, die zo'n 30.000 vrouwen toegang moeten geven tot aids-screening. "Seropositieve vrouwen krijgen tijdens de laatste vier maanden van de zwangerschap AZT, waardoor de kans dat het kind besmet raakt met de helft vermindert." Uit een Frans onderzoek is gebleken dat een combinatie van AZT en de keuze voor een keizersnede het risico nog verder terugdringt. Piot: "De ingreep moet dan wel worden uitgevoerd voor de bevalling is begonnen en voor de vliezen zijn gebroken." (NB)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234