Zondag 25/07/2021

Helft Belgen ziet liever geen hoofddoek in openbare ruimte

Bijna drie kwart van de Belgen ziet de hoofddoek als een teken van onderdrukking en volgens de helft is de hoofddoek niet verenigbaar met een moderne maatschappij. Dat blijkt uit twee studies van de UCL.

door Tina De Gendt

Louvain-La-Neuve l 'Een negatieve houding tegenover de hoofddoek is zelden gebaseerd op waarden en normen, maar op primitief racisme', besluit professor Vassilis Saroglou van de Katholieke Universiteit van Louvain-la-Neuve.

Professor Saroglou en zijn collega's van het Centrum voor psychologie van de religie (UCL) peilden in twee studies bij 313 Franstalige Belgen in 2005 en 2006 naar hun houding tegenover de hoofddoek. Uit beide studies bleek dat die houding erg negatief was. Zo vindt iets meer dan 50 procent dat het dragen van een hoofddoek verboden zou moeten worden op openbare plaatsen en vindt 20 procent de hoofddoek altijd storend.

Een gevorderde leeftijd en een laag opleidingsniveau bleken een negatieve houding licht te beïnvloeden, maar het duidelijkst was het verband met een racistische instelling, berekend op basis van een internationaal erkende vragenlijst. Personen die belang hechten aan autonomie, veel bezig zijn met spiritualiteit of blijk geven van intellectuele openheid zijn dan weer meer geneigd de hoofddoek te aanvaarden.

Personen bij wie subtiel of expliciet racisme werd vastgesteld hadden een uitgesproken negatieve houding tegenover de hoofddoek. Zelf gaven de meeste geïnterviewde personen uiteraard niet racisme als motivatie voor een negatieve attitude aan, maar een en ander bleek uit hun interpretatie van de sluier.

Gevraagd naar de betekenis van een hoofddoek stelde 69,2 procent dat het een teken van onderwerping is; 44,2 procent dacht dat hij gedragen wordt om zich te onderscheiden van de Belgische bevolking en volgens 22,9 procent is het enkel bedoeld als provocatie. Slechts de helft van de bevraagden interpreteerde de hoofddoek als een uiting van geloof.

Opmerkelijk is ook dat bezorgdheid om de autonomie van gesluierde vrouwen geen verband hield met een negatieve houding. Integendeel, mensen die fel tegen de hoofddoek gekant zijn hechten weinig aan de waarde van autonomie, terwijl mensen die twijfels hebben bij de autonomie van gesluierde vrouwen zich minder storen aan de hoofddoek.

De interviews werden enkel bij Franstalige Belgen gedaan, van wie drie vierde uit Wallonië komt. Professor Saroglou is er echter van overtuigd dat dezelfde resultaten voor Vlaanderen gelden. "Het verband tussen racisme en een negatieve houding tegenover de hoofddoek is geen plaatselijk gegeven. Wat wel mogelijk is, is dat er in Vlaanderen nog meer mensen negatief staan tegenover de hoofddoek vanwege de heisa. Maar er zijn voorlopig geen studies die dat aantonen."

Voor de onderzoekers is de studie in de eerste plaats een bewijs dat de maatschappij nog een lange weg moet afleggen in haar strijd tegen racisme en onverdraagzaamheid. "Het is belangrijk mensen met een racistische instelling niet te culpabiliseren", zegt Saroglou. "Op zich is racisme een primitief overlevingsinstinct dat gebaseerd is op angst voor het onbekende. Om racisme tegen te gaan, moeten we het onbekende bekend maken, door er op scholen en in de media over te communiceren. Dat gebeurt in heel België nog veel te weinig."

Voor Naima Charkaoui, coördinator van het Minderhedenforum, toont de studie vooral aan dat er ondanks de hype nog veel misverstanden zijn over de hoofddoek. "Blijkbaar hebben de Belgen een vrij eenzijdig beeld van de hoofddoek. Drie vierde ziet het als een middel tot onderdrukking, terwijl het voor veel vrouwen juist een emancipatorische functie heeft. In het huidige klimaat van 'hoofddoekbashing' hoeft dat eigenlijk niet te verwonderen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234