Maandag 01/06/2020

Helft Belgen viert overgang van oud naar nieuw niet

Beeld GETTY

Zowat de helft van de Belgen viert oud en nieuw niet en hun aantal stijgt jaar na jaar. Dat blijkt uit de jaarlijkse rondvraag van consumentenorganisatie OIVO. We vinden het opgeklopt gedoe, overbodig, het feest te veel. 'De jaarwisseling is een feest zonder inhoud.'

"Oud en nieuw is zo'n opgeklopt gedoe waar mensen die het hele jaar niet buiten komen zich plots gedwongen voelen om zich te amuseren. Of zo komt het bij mij toch over. Ja, 't is inderdaad lang geleden dat we elkaar gezien hebben. En ja, ik ben niks veranderd. Verder nog iets?". Bloggers spuwen op internet hun gal over de komende feestdag. Kerst vieren, à la limite, maar velen kruipen op 31 december het liefst van al nog voor middernacht onder de wol.

In 2007 vierde 72 procent oudjaar, in 2009 was dat nog maar 64 procent en uit nieuwe cijfers blijkt dat in 2010 maar goed de helft van de Belgen met champagne in de hand zal aftellen. Het zijn zeker niet alleen eenzame mensen die met het naderen van het jaareinde alleen in de zetel zitten, ook koppels en gezinnen laten weten dat ze niks speciaals doen. Hoogstens wat hapjes voor de televisie.

Het trendwatchbureau van Nathalie Bekx deed vorig jaar een rondvraag en merkte dat het aantal feestneuzen op de laatste dag van het jaar in dalende lijn zit. "Jonge mensen vieren oudjaar", zegt ze, "maar eenmaal ze een gezin hebben, zie je de feestdrang zienderogen dalen. Bovendien speelt de crisis een rol: Nieuwjaar is leuk als het kan, maar in tijden van schaarste focussen mensen zich in de eindejaarsperiode op een van beide feesten en dan heeft kerst toch een veel grotere impact. Het heeft een symbolische waarde én je viert het in familiekring." Bij de vzw Volkskunde Vlaanderen loopt een onderzoeksproject over hoe Vlamingen tegenover feesten en tradities staan. Ook zij stellen vast dat feesten waar familie aan te pas komt veel belangrijker zijn dan gelegenheden die eerder met vrienden gevierd worden, genre Nieuwjaar.

Nieuwjaar heeft nog wel meer problemen. Zo is het een feestdag zonder vastomlijnde rituelen. Met kerst zet je een boom, met Pasen zoek je eieren, op Allerheiligen ga je naar het kerkhof en met Valentijn is alles waar hartjes aan te pas komen goed. Maar voor nieuwjaar is er - op het aftellen na - geen geijkte feestformule. Nederland heeft oliebollen en vuurwerk, China draken en Vlaanderen heeft op 1 januari wel de nieuwjaarsbrief, maar op 31 december is het maar wat aanmodderen.

Kantelmoment
We vieren in onze contreien weliswaar al sinds 1575 de overgang van oud naar nieuw op 31 december, maar toch is het geen traditie zoals bijvoorbeeld kerst. "Kerstmis is een oeroud katholiek feest", legt professor Stefaan Top van Volkskunde Vlaanderen uit. "Zelfs al is Vlaanderen niet meer kerkelijk dan nog is het moeilijk om die christelijke traditie uit te roeien. Er zit ook een verhaal en een betekenis achter. Het is een feest van warmte en geborgenheid dat bol staat van de symboliek. En dan heb je oudjaar: een profaan feest zonder echte achtergrond. De datum verandert, ja. En dan? We vieren het wel, maar niet zoals we dat doen met een feest als kerst."

Daarenboven is het einde van het jaar en het begin van het nieuwe een kantelmoment. Veel mensen denken na over hun leven, willen zaken veranderen. Dat is voor niet iedereen een reden om de feesthoedjes boven te halen. "Bij de meeste mensen is er een afstand tussen wie ze zijn en wie ze idealiter willen zijn", legt sociaal psycholoog Alain Van Hiel van de UGent uit. "Die confrontatie kan pijnlijk zijn. Maar ik raad mensen die zichzelf willen veranderen net wél aan om met oudjaar onder de mensen te komen. Het in gezelschap formuleren van je goede voornemens werkt als een extra motivatie."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234