Woensdag 21/10/2020

Fifty Shades Darker

Heleen Debruyne legt 'Fifty Shades Darker' op de rooster: "Geen enkel kloppend geslachtsdeel"

Jamie Dornan speelt Christian in 'Fifty Shades Darker'.Beeld rv UPI Media

Na de stinker Fifty Shades of Grey komt deze week het tweede deel van de Fifty Shades-trilogie in de zalen. Heleen Debruyne mocht de film al zien.

De enige fysieke reactie die Fifty Shades Darker bij mij veroorzaakte, was herhaaldelijk oogrollen - en dat voor een film die als erotica in de markt wordt gezet. Afgaand op de andere producten uit de Fifty Shades-stal - de drie boeken van E. L. James en de eerste verfilming - was het naïef van me om meer te verwachten. Toch zat ik tegen beter weten in twee uur lang te wachten op ièts dat aan echte lichamelijkheid doet denken. Ik snakte naar vochtig vlees, rood aangelopen lijven. 

Ik kreeg neurotisch strak gesculpteerde lichamen, gepruts met knoopjes, een beetje beffen met de bh nog aan, een beetje muilen, hier en daar een tiet, een flauwe mop met vaginale balletjes, een slappe tik op de kont en geen ènkel kloppend geslachtsdeel, laat staan dat het goed doorbloed zou zijn. En vooral: veel stuntelig acteerwerk. De chemie tussen Dakota Johnson (Anastasia Steele) en Jamie Dornan (Christian Grey) is zo ver te zoeken, dat ik haast medelijden kreeg met de acteurs. ‘Nog twee films te gaan’, zie je ze inwendig verzuchten.

Geen verhaal

Met Fifty Shades Darker zitten we inderdaad nog maar aan het tweede deel van de trilogie. Aan het begin van de film zien we hoe Anastasia, naïef boekenmeisje, en Christian, door schimmige zaakjes steenrijk geworden kaaklijn op twee benen, niet meer bij elkaar zijn. In de vorige film schrok Anastasia zo van de lichamelijke wreedheid van de dominante Christian, dat ze zich uit de voeten maakte. Ze bouwt nu een eigen leven op, krijgt een job als assistente van een prestigieuze uitgever. Christian probeert haar ondertussen terug te winnen, want hij heeft beseft dat ze de eerste vrouw is die hij niet kan noch wil missen. En passant gebeurt er nog iets met een opdringerige baas, omineuze vrouwen uit het verleden van Christian duiken op, er is een groot gemaskerd bal en er stort een helikopter neer. Voor het verhaal hoef je dus ook al niet te gaan kijken.

Heleen Debruyne.Beeld Wouter Van Vooren

Hoe kan het dan toch dat de Fifty Shades- franchise de meest populaire erotica ooit is, vroeg ik me na twee eindeloze uren hoofdschuddend af. Fifty Shades heeft BDSM sexy gemaakt en in de mainstream gebracht, hoor je vaak. Daar steigert de BDSM-wereld van, en terecht. Anastasia gaat mee in Christians lichamelijke en geestelijke machtsspelletjes, niet omdat ze daar zelf zo intens naar pijn en vernedering verlangt, maar omdat ze van de man houdt. Christian wil die ruige spelletjes spelen, niet omdat hij daar zo geil van wordt, maar, zo wordt al in de openingsscène getoond, vanwege zijn kindertijd vol misbruik. Zijn moeder mishandelde hem en nu wil hij alle vrouwen die op zijn moeder lijken, straffen. 

Het pathologiseren van seksueel verlangen is zo oud als de straat - denk aan homoseksualiteit, denk aan nymfomanie. Het doet geloven dat zogenaamd afwijkende verlangens te genezen vallen. Dat is alvast ook waar Ana op hoopt en wat Christian zelf zegt: ‘hij werkt er aan’, om ‘bij haar te kunnen zijn.’ Bij èchte BDSM is er geen sprake van een pathologie. Zowel de dominante als de submissieve partner speler met plezier hun rol, die duidelijk is doorgepraat. BDSM-ers houden hun machtsspelletjes binnen een strikt kader. 

Christian, daarentegen, wil niet enkel Ana’s lichaam, maar haar hele leven controleren. Hij duikt uit het niets op bij de opening van een expositie waar een vriend van Ana portretten van haar toont, koopt ze ineens ook alle zes. Hij komt uit de hemel gevallen in het café waar Ana iets wil drinken met haar baas en geeft hem nog net geen opdoffer op de kaaklijn, die qua omvang kan concurreren met de zijne. Hij houdt een dossier over haar bij. Hij herhaalt steeds maar dat ze niet hoèft te werken, dat hij rijk genoeg is. 

Banale romance

Ana wil, zegt ze, haar onafhankelijkheid behouden, maar toch plooit ze vaak, en snel. De weelderige luxe die hij haar aanbiedt, de dure jurken, de tochtjes op zijn yacht en de frullerige lingerie, blijken verlokkelijk. Dat is niet opwindend, maar riekt naar een erg ongezonde dynamiek, op het randje van psychologisch misbruik. Ana slikt dat allemaal, zo lijkt het, omdat ze voelt dat ze Christian kan veranderen. En dàt stinkt dan weer naar het aloude cliché uit de Boucquet-romannetjes: vrouw ontmoet woest aantrekkelijke ruwe man met donkere geheimen. Man overmeestert vrouw en heeft harde, stiekem toch een beetje geile seks met haar. Maar uiteindelijk temt vrouw man en leven ze nog lang en gelukkig. 

Dakota Johnson speelt de rol van Ana in 'Fifty Shades Darker'.Beeld rv

Daar gaat het grootste deel van de film aan op: niet aan seks, niet aan BDSM-scènes, maar aan een zoetsappig en erg traditioneel romantisch narratief. Christian krijgt langzaam maar zeker inzicht in zijn vele zonden. Ze hebben ‘normale’ seks. Ze gaan samenwonen. Na een heleboel - voor relatietherapeuten ongetwijfeld al te herkenbaar - gezwam over hoe Ana vreest nooit te kunnen voldoen en hoe hij haar ècht zal moeten toelaten in zijn hart, gaan ze zelfs trouwen. En dat is misschien waarom Fifty Shades zo verdomde populair is: het is geen zinnenprikkelende, grensverleggende erotica, het is een banale romance. Met een ruw randje, dat er zo snel mogelijk weer afgeslepen wordt. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234