Maandag 26/09/2022

ReportageZone 20

Hele stadscentrum van Hasselt wordt woonerf waar je niet meer dan 20 kilometer per uur mag: ‘Dit is uniek’

null Beeld Eric de Mildt
Beeld Eric de Mildt

Het zou een goede quizvraag zijn: ‘Welk verkeersbord is dit?’ Een blauw bord met auto, huis en twee figuren die voetbal spelen. Het antwoord: een woonerf. Vanaf vrijdag wordt de hele Hasseltse binnenstad zo’n woonerf. De maximumsnelheid gaat er naar beneden tot 20 kilometer per uur. Voetgangers, fietsers en automobilisten worden er gelijkwaardig.

Pieter Gordts

Het hele centrum binnen de Hasseltse stadsring krijgt dus zo’n woonerfbordje. “Dat houdt in dat in alle straten daarbinnen voor iedereen – van voetgangers tot steppers en automobilisten – de maximale snelheid op 20 kilometer per uur ligt”, zegt schepen van Mobiliteit Marc Schepers van stadslijst GroenLinks+.

Maar er zijn nog meer gevolgen. Op sommige parkeerplaatsen mag je straks alleen kort staan om bijvoorbeeld te shoppen, en het autoluwe deel van de stad vergroot. Alleen bepaalde groepen, zoals zorgverleners, technici die een toilet komen installeren of inwoners, kunnen er nog in met de auto. Een van hen is Stijn Leen (54). Hij rijdt met zijn auto de binnenstad in. Om de stad in te raken moet hij een pasje scannen aan een verdwijnpaal. “Zolang het bereikbaar blijft voor mij, vind ik het allemaal geen probleem”, zegt hij vanuit zijn open autoraam. “Of het een verschil maakt dat ik dan maar 20 kilometer per uur mag rijden? Ja, 30 kilometer per uur is te snel. (lacht) Voor de fietsers bedoel ik.”

Leens auto staat in het midden van de Dorpsstraat. Het hele gesprek duurt hooguit vijf minuten, in de doorsnee Vlaamse stad ontstaat er dan geheid een file. Niet hier: het is er gewoon te rustig voor. “Gaat dat veel veranderen, hier in de binnenstad?”, vraagt ook Willem Cooreman (84) zich af, terwijl hij wacht op vrouw en dochter die in een winkel staan. “Wie haalt hier nu 30 kilometer per uur?”

De twee mannen zijn het er roerend over eens: voor de veiligheid is dit een goede zaak. “Er gebeuren nog altijd te veel ongevallen”, zegt Cooreman. De cijfers die Vlaams Parlementslid Annick Lambrecht (Vooruit) opvroeg bij Vlaams mobiliteitsminister Lydia Peeters (Open Vld) en waar De Zondag over berichtte, geven hem daarin gelijk. Vorig jaar kwamen er 32 voetgangers om het leven in de bebouwde kom. Dat zijn er dubbel zoveel als in 2018. Vooruit en Groen pleiten nu voor een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur in de bebouwde kom. Minister Peeters is daar geen voorstander van.

Hier in Hasselt gaan ze evenwel nog verder, met 20 kilometer per uur. “Ik weet dat de media altijd op dat cijfer focussen, maar het gaat echt over meer dan dat”, zegt Willy Miermans, professor emeritus verkeerskunde van de UHasselt. “Het gaat ook om doorgaand en sluipverkeer weren uit het centrum. En het belangrijkste bij het woonerf is dat je verschillende verkeersstromen toelaat om zich met een lage snelheid te mengen. Het is zoals Antwerps gouverneur Cathy Berx zegt: als de infrastructuur niet goed is, dan moet de snelheid omlaag. Hasselt, met zijn diameter van twee kilometer, leent zich perfect voor deze oplossing.”

Nederland

Het idee voor zo’n woonerf komt uit Nederland. “Het is samen met apartheid een van de weinige Nederlandstalige woorden die overgenomen zijn in het Engels?”, weet Dirk Lauwers, professor verkeerskunde (UAntwerpen). “Bij ons waren woonerven het populairst in de jaren 80 en 90, meestal in nieuwbouwwijken. Misschien komt er nu een revival in de steden?”

Er zijn alvast enkele gemeenten die die richting uitgaan. “De stad Antwerpen schreef in haar beleidsplannen dat de woonstraten in het historisch centrum woonerf worden”, zegt Lauwers. “Maar een heel stadscentrum dat woonerf wordt? Daarin is Hasselt bij mijn weten uniek.”

“We proberen een voortrekkersrol te spelen”, zegt Schepers. “De stad moet meer een belevingscentrum worden. Als we van de binnenstad een woonerf maken, dan hebben we niet langer overal de klassieke weginrichting van stoep en straat nodig. Dan kunnen we de straat heraanleggen, zodat iedereen die van gevel tot gevel kan gebruiken. Dus geen stoepranden meer, wel meer plaats voor groen en terrasjes.”

Dat klinkt Karin Buntinx (46) en Peter Jannes (49) van Cremerie Valvekens als muziek in de oren. Ze zijn in elk geval enthousiast over de plannen. “Het heeft vooral voordelen voor de veiligheid”, zegt Buntinx. “Zo zullen er minder auto’s zwaar kunnen optrekken of kunnen koeriers minder snel overal tussen laveren.”

Want inderdaad: ook fietsers zullen zich aan de snelheidsbeperking moeten houden. De stad zegt dat ze meer conflicten merkt tussen voetgangers en fietsers doordat meer mensen de fiets gebruiken. Maar hoe dwing je een snelheidsbeperking voor fietsers af? “We gaan beginnen met goed communiceren en sensibiliseren”, zegt Schepers. “Het wordt in geen geval een heksenjacht: we beseffen dat dit wat tijd nodig heeft.”

Voor wat het waard is na een middag rondwandelen in Hasselt: heel erg veel overtuigingswerk lijkt er niet meer nodig te zijn. Ja, links en rechts is een handelaar er niet mee gediend. En er zijn tegenstemmen. “Ik begrijp dat men veel voor de veiligheid wil doen, maar dit gaat te ver”, zegt een man van 70 jaar die niet met zijn naam in de krant wil. “20 kilometer per uur is echt te weinig. Dat lijkt wel het defilé op 21 juli, dat is echt stapvoets.”

Maar over het algemeen zijn de meeste mensen enthousiast. “Gezeurd wordt er altijd”, zegt Miermans. “Soms moet je gewoon dingen doorvoeren om achteraf te horen: ‘Waarom heeft het eigenlijk zo lang geduurd?’”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234