Zaterdag 19/10/2019

Recyclage

Helaas: uw elektronica gaat niet langer leven

Een extreem voorbeeld van een vervroegd verouderde wasmachine. Beeld Thinkstock

De Europese Commissie verzwakt haar plannen om vervroegde veroudering van elektronica tegen te gaan. Eerst wou ze producenten verplichten hun toestellen makkelijker herstelbaar te maken. Zo ver komt het niet. Een inspanning om die elektronica makkelijker recycleerbaar te maken volstaat.

Uw wasmachine blijkt onbruikbaar na drie jaar, uw smartphone werkt quasi in slow motion sinds die laatste update of de lege batterij van uw elektrische tandenborstel blijkt vastgelijmd en dus onvervangbaar. Iedereen maakte wel eens een voorbeeld van ‘vervroegde veroudering’ mee. Dat houdt in dat producenten – al dan niet bewust – de levensduur van een apparaat verkorten, opdat de consument een nieuw exemplaar zou kopen.

Consumentenorganisaties aller landen struikelen daar al lang over. Europa schoot in 2016 in gang en zette nieuwe regelgeving in de steigers. De regels voor verschillende toestellen, van wasmachines tot verlichting, worden ergens tussen half december en begin januari gestemd in het Europees Parlement. Al is niet iedereen blij met die plannen. Het Europees Milieubureau (EEB), een federatie van ruim 140 niet-gouvernementele milieuorganisaties, uit haar ongenoegen. “De Europese Commissie heeft haar voorstellen, die producenten zouden verplichten huishoudelijke apparaten makkelijk herstelbaar en duurzamer te maken, aanzienlijk afgezwakt”, klinkt het in een persbericht. “Die beweging komt er na opgevoerde druk van industrielobbygroepen.”

Om dat punt kracht bij te zetten, legt EEB de originele versies van die voorstellen naast de versies die de komende weken worden gestemd. In de originelen staat dat toestellen als wasmachines, vaatwassers en koelkasten makkelijker te demonteren moeten zijn. Zo zouden ze makkelijker kunnen worden hersteld en minder snel verloren gaan. Daardoor hoeft de consument niet meteen een nieuw toestel te kopen. Voor alle elektrische apparaten met verlichting liggen de voorstellen in dezelfde lijn. Alle kapotte lampen zouden vlot vervangbaar moeten zijn. Recyclage is een tweede speerpunt. De Commissie wil dat alle afzonderlijke stukken vlotter te demonteren en hergebruiken zijn.

Focus verlegd

De voorstellen die nu voorliggen, klinken anders. De verschillen zitten in enkele woorden, zinnen of aangepaste formuleringen, maar hebben wel degelijk een grote impact. Zo verkleint Europa in deze nieuwe versies de focus op herstellingen. Het vraagt producenten dan toch niet om reparatiehandleidingen openbaar te maken. Ook hoeven ze geen wisselstukken beschikbaar te stellen aan particuliere hersteldiensten. Ze moeten dat enkel doen aan erkende reparateurs met een verzekering. De focus op recyclage is het enige resterende speerpunt in deze bijgewerkte voorstellen.

“Die aandacht voor recyclage is uiteraard een goede zaak, maar toch is het een gemiste kans”, zegt Maarten Depypere van iFixit, een wereldwijd netwerk van mensen die elkaar helpen met reparaties. De originele voorstellen waren dé manier om echt een verschil te maken in de levensduur van onze apparaten. Dat was nochtans een beleidsprioriteit voor de Europese Commissie. Daar komt dus niets van in huis.”

Ook consumentenorganisatie Test-Aankoop reageert teleurgesteld. Die lanceerde twee jaar geleden al de campagne Te Rap Kapot, waarin het consumenten opriep om melding te maken van elektronica die te vroeg de geest geeft. Er liepen sindsdien liefst 8.000 meldingen binnen. Vooral smartphones, maar ook printers, wasmachines en vaatwasmachines bleken vaak te vroeg de geest te geven. Test-Aankoop blaast die campagne net nu nieuw leven in. “Die timing is toeval, maar beide verhalen hangen uiteraard aan elkaar”, zegt woordvoerder Simon November. “De eerste campagne was een groot succes, met de herlancering willen we dit wezenlijk probleem in kaart blijven brengen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234