Dinsdag 11/05/2021

Hel van Dante komt tot leven in Brugge

De Divina Commedia, het magnum opus van de Italiaanse dichter Dante Alighieri, mag dan wel al zeven eeuwen oud zijn, het werk heeft nog niets aan vertelkracht of relevantie ingeboet. Dat wil het Brugse MAFestival duidelijk maken, met een reeks klassieke concerten.

"Als er één werk is dat kan claimen universeel te zijn, dan is het wel de Divina Commedia", oreerde de Britse auteur Ian Thomson twee jaar geleden in The Independent. Een statement waar de organisatie van MAFestival, het klassieke muziekfestival dat vanaf morgen plaatsgrijpt op verschillende locaties in Brugge, zich graag bij aansluit. DeDivina Commediais immers het centrale thema in het programma van dit jaar.

"De drie delen van het oude meesterwerk laten we in de concerten aan bod komen", legt MAFestival-directeur Thomas Bisschop uit. "Zo openen we vrijdag met Orfeo van Monteverdi, dat zich net als het eerste deel van de Commedia afspeelt in de onderwereld. In het programma staan ook de thema's schuld en boete centraal, net als in Dante's Purgatorio, het tweede luik." De slotvoorstelling, Die Auferstehung van Carl Philipp Emanuel Bach, draait dan weer om verlossing. "En zo eindigen we, net als Dante, in het Paradijs", besluit Bisschop.

In een van de meest opvallende voorstellingen van het festival giet het barokorkest B'Rock die driedeling van het magnum opus in één voorstelling. De avond begint met de hel, in de gedaante van Luigi Boccherino's La Casa del Diavolo, gaat verder langs het vagevuur met HaydnsLa Passione en eindigt met Mozarts paradijselijke 33ste Symfonie. Om maar even te illustreren: Dante Alighieri bepaalt de gang van zaken dit jaar.

Verdoemd

Maar waarom koos MAFestival voor de Divina Commedia en haar centrale thema's? Zoals critica Joan Acocella in 2013 in The New Yorker schreef: "Je zou denken dat een veertiende-eeuws allegorisch gedicht over zonde en verlossing, geschreven in een middeleeuws Italiaans dialect, al lang geleden verdoemd was tot studies van academici in achterkamertjes." Maar niets is minder waar: de aantrekkingskracht van de Divina Commedia lijkt alleen maar gegroeid. En zo ook de relevantie van de tekst.

Actuele links

"Er zijn nog veel schakels tussen de Goddelijke Komedie en de wereld vandaag", vindt Bisschop. "De tekst werd geschreven toen Italië werd geteisterd door verschillende conflicten en oorlogen - in een erg woelige periode dus. Dat kunnen we vandaag herkennen, denk ik."

Bovendien echoot de thematiek van Dante's tekst een concreet actueel feit, waar ook wij vandaag niet omheen kunnen: de vluchtelingencrisis. Net zoals de aanslag op de redactie van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo vorig jaar de aanleiding was om van Erasmus' Lof der Zotheid het centrale thema te maken, vormde de migratieproblematiek een actueel startpunt voor een nieuwe lezing van de Divina Commedia. "We hebben vandaag nog steeds dezelfde levensvragen als mensen uit de veertiende eeuw," vindt Bisschop, "maar de tocht van de pelgrim in de Commedia weerklinkt vandaag toch vooral in het verhaal van de vluchtelingen. Zij stappen immers in gammele sloepjes, om vanuit hun thuisland - een levende hel - de oversteek te maken naar wat zij als het paradijs zien."

Op die manier wil het MAFestival aantonen dat het magnum opus van de Italiaanse meester ook in 2017 wel degelijk universeel blijkt en blijft. Want, zoals Ian Thomson nog schreef: "Als Dante ons vandaag nog aanspreekt, is het omdat hij een epos schreef over de zoektocht naar verlossing, die iedereen onderneemt."

MAFestival tot 13 augustus op verschillende locaties in Brugge. Mafestival.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234