Dinsdag 19/10/2021

Heinzmann brengt Durant in nauwe schoentjes

De komst van Christian Heinzmann naar het parlement moest het mysterie van zijn vertrek bij de NMBS iets minder groot maken. Dat lukte niet echt. Met zijn verklaringen over een door de regering gekuiste ontslagbrief en de 'irreële balansen' van de spoorwegen zorgde de Luxair-topman voor heel wat opschudding. Over één ding leek iedereen het eens: de positie van Isabelle Durant wordt steeds hachelijker. Tot de vooravond was de vice-premier hot news. Maar toen eiste de moord op Fortuyn plots alle aandacht op. En kreeg Durant weer iets meer ademruimte.

Brussel

Eigen berichtgeving

Ruud Goossens

De juiste man op de juiste plaats. Dat was de teneur van de uitspraken die minister van Mobiliteit Isabelle Durant (Ecolo) en eerste minister Guy Verhofstadt (VLD) zich twee weken geleden veroorloofden na de aanstelling van Christian Heinzmann aan de top van NMBS. Uit het verhaal dat de topman van Luxair gisteren deed in de commissie Infrastructuur van de Kamer van volksvertegenwoordigers, bleek dat hij daar zelf veel minder van overtuigd was. Eigenlijk leek de Luxair-topman er nooit zin in gehad te hebben. Als hij de eerste maal gecontacteerd wordt door het headhuntersbureau Korn/Ferry (op 19 april), zegt Heinzmann dat hij hoegenaamd geen interesse heeft. Toch laat hij zich een dag later overtuigen om zijn kandidatuur toch maar in te dienen. Maar zeker van zijn stuk was hij daarom allerminst.

Op 22 april heeft hij een eerste gesprek met Isabelle Durant op haar kabinet in Brussel. Een dag later laat hij de groene excellentie weten dat hij toch afziet van de job. "Ik was niet happy met de hele situatie", klonk het gisteren in de kamer. Maar 's avonds slaagt Durant er toch in om Heinzmann weer aan het twijfelen te brengen. "Maar de ochtend daarop heb ik dan toch besloten om het niet te doen. Ik wilde liever in Luxemburg blijven en ook mijn familie drong daar op aan." Alleen blijft Durant achter Heinzmann aan zitten. Na een gesprek met de minister op 24 april slaagt Heinzmann weer om. "Ze heeft me toen overtuigd om toch na te denken en eventueel op het aanbod in te gaan." En dan, plots: "Eén dag later - ik denk 's ochtends - was mijn benoeming een feit."

Maar daarmee waren de twijfels allerminst verdwenen bij Heinzmann. In de dagen die volgen, raakt hij er naar eigen zeggen steeds meer van overtuigd dat hij op zijn beslissing moet terugkomen. In zijn ontslagbrief die vorige week bekend raakte en die donderdag door premier Verhofstadt in de Kamer werd rondgedeeld, had de Antwerpenaar het over "intimidaties" en "bedreigingen" door de top van de vakbond en en het management. Ook gisteren verwees Heinzmann naar "een brutaal telefoongesprek" met de Franstalige socialistische vakbondsman José Damilot. "'We hebben in het verleden al eens een Antwerpenaar na zes maanden buitengekegeld', vertelde hij me", aldus de Antwerpenaar.

Toch bleek gisteren dat er, zacht gezegd, nog wel meer zaken meespeelden dan de dreigement vanuit de NMBS. Tijdens het tweede gedeelte van zijn getuigenis dat achter gesloten deuren verliep, verklaarde Heinzmann dat hij het daar in een eerste versie van zijn ontslagbrief ook melding van maakte. Maar onder druk van de regering zouden die bijkomende redenen geschrapt zijn. Op de vraag of die tweede brief geschreven werd op het kabinet-Verhofstadt dan wel op het kabinet-Durant, gaf Heinzmann, volgens een aantal commissieleden, geen duidelijk antwoord. Hij beloofde wel dat hij die eerste versie zal doorspelen aan de Kamer.

Gisteren legde hij er al een aantal verklaringen over af. Zo uitte hij zijn ongenoegen over de snelheid waarmee de benoeming werd afgerond. De topman van Luxair zou daardoor bijvoorbeeld niet op de hoogte zijn geweest van het systeem van de dubbele handtekening. Door die nieuwigheid in de recentelijk gestemde NMBS-wet beslist niet alleen de gedelegeerd bestuurder over belangrijke investeringen maar ook een door de politiek aangeduide directeur-generaal. Heinzmann zou ook ontstemd geweest zijn over het feit dat hij zijn belangrijkste medewerkers niet zelf mocht aanduiden en zijn ongenoegen hebben geuit over het feit dat een "aantal precontractuele voorwaarden achteraf niet konden worden vervuld".

Voor de ingang van de Europazaal, waar de commissie vergaderde, zorgden die verklaringen van de topman van Luxair voor behoorlijk wat opschudding. Volgens CD&V-kamerfractieleider Yves Leterme belogen Durant en Verhofstadt de Kamer door vorige week niet de originele brief bekend te maken. "De striemende aanklacht tegen de procedure die de regering gevolgd heeft, werd weggefilterd", aldus Leterme. "Durant heeft niet meer de geloofwaardigheid om dit dossier op een zindelijke manier te behandelen." Bij de andere oppositiepartijen klonken gelijkaardige geluiden. Zo zou Heinzmann ook toegegeven hebben dat hij zijn kandidatuur pas officieel stelde toen de procedure eigenlijk al afgesloten was. "Als een minister hiervoor niet aftreedt, dan weet ik niet wanneer dat nog wel moet gebeuren", klonk het bij Fons Borginon van Spirit.

Zowel de liberalen als de groenen probeerden ondertussen de schade te beperken. VLD-kamerlid Jef Valkeniers zei dat vooral privé-redenen de doorslag gaven voor het vertrek van Heinzmann. "Hij heeft gezegd dat hij het wel had gedaan indien hij niet gehuwd was. Mevrouw was de baas, dat was de boodschap."

Zijn partijgenoot Bart Somers wil dan weer vooral weten hoe het nu precies zat met de boekhouding van de NMBS. Want ook daarover legde Heinzmann behoorlijk verregaande verklaring af. De Antwerpenaar verklaarde dat een aantal "boekhoudkundige cijfers" die hij enkele dagen na zijn aanstelling per post kreeg toegezonden (door de liberale vakbond VSOA) mee de doorslag gaven. Daaruit zou blijken dat de officiële balansen van de NMBS niet reëel zijn.

Agalev-fractieleider Jef Tavernier verklaarde dan weer dat het Heinzmann was afgeschrikt "door een geheel van redenen". "Het is duidelijk dat alles zeer snel moest gebeuren", wilde hij ook kwijt. Maar dat is niet de verantwoordelijkheid van Durant, vindt Tavernier. "In de nieuwe wet stond dat de nieuwe top benoemd moest zijn op 26 april. Doordat het parlement zolang getalmd heeft met de goedkeuring, was er te weinig tijd."

Iets fundamenteler vraagtekens waren er, net zoals vorige week te horen bij de Vlaamse socialisten. "Ik weet niet of dit bedrog is", zei SP.A-kamerlid Daan Schalck. "Daarvoor moeten we eerst duidelijk weten wat er in de eerste versie van de brief stond." Dirk Van der Maelen verwonderde zich dan weer over de inhoud van de tweede brief. "Door de interventie van Durant kwamen de vakbonden en het management onder vuur te liggen. Zeer bizar." Over één ding was zowat iedereen het eens, zowel meerderheidspartijen als oppositie. Met zijn optreden in de Kamer bewees Christian Heinzmann vooral dat hij niet geschikt was om een bedrijf als de NMBS te leiden. "Godzijdank zijn we van die kerel af, want hij zou niet in staat zijn om de NMBS te gaan leiden", klonk het bij Schalck en Van der Maelen. Ook de liberale kamerleden begrepen niet hoe de keuze ooit op de Antwerpenaar was gevallen. "Hij heeft niet echt een sterke indruk gemaakt", aldus Somers.

Vrijdag wordt Heinzmann, net als Isabelle Durant, opnieuw gehoord in het parlement. Veel tijd om te antwoorden op de vragen die de parlementsleden gisteren stelden was er immers niet. Rond halfzes moest Heinzmann ervandoor: om acht uur stond er immers een raad van bestuur van Luxair op het programma.

Luxair-topman maakt belabberde indruk tijdens hoorzitting: 'Godzijdank zijn we van die kerel af'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234