Woensdag 24/07/2019

Analyse

Heilige rode vuur lijkt gedoofd

Beeld © belga

Brandt het heilige vuur van de verontwaardiging nog ergens bij de Europese socialisten? Sp.a doet pogingen om de Grieken te verdedigen, maar heeft haar verleden tegen.

Het was Open Vld-fractieleider Patrick Dewael die het socialistische dilemma vorige week kernachtig samenvatte. "Weet u wanneer de trojka aan zet is gekomen in Griekenland? Toen onze regering werd geleid door Elio Di Rupo (PS). Hij heeft in al die jaren op geen enkele top een voorbehoud gemaakt bij de aanpak van de Griekse crisis. Er zijn twee soorten socialisten. Socialisten in de meerderheid, die hun verantwoordelijkheid opnemen. En socialisten in de oppositie, die op een totaal ongeloofwaardige manier hun verantwoordelijkheid voor deze situatie willen doen vergeten bij het publiek." Toen fractieleidsters Laurette Onkelinx (PS) en Karin Temmerman (sp.a) vuur begonnen te spuwen, antwoordde Dewael: "U moet niet zo kwaad worden als ik dingen zeg die u pijn doen."

Dewael prikte in de plenaire niet alleen waar het pijn deed, hij had ook gewoon gelijk. De Belgische socialisten gaan nu ver in hun kritiek, net omdat ze niet in die Belgische regering zitten. Dat leidt tot de schizofrene situatie dat ze Europese politici met hun kleur, genre Jeroen Dijsselbloem of Martin Schulz, de mantel uitvegen.

Dat ze continu de kritiek krijgen dat ze vroeger heel wat minder links waren, speelt ook een rol.

Waar zit dan de rode Verhofstadt van Europa? Welke socialist kan de woede over het 'Agreekment' vertolken? Mensen met het juiste aplomb - genre Frans Timmermans (PVDA), Jeroen Dijsselbloem (PVDA), Martin Schulz (SPD), Matteo Renzi (PD) of François Hollande (PS) - kunnen of willen niet ingaan tegen de rigide besparingen van Europa.

Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Commissie, is van alle sociaaldemocraten de hoogste in rang, maar blijft afwezig in de Griekse onderhandelingen. Een trapje lager staat Dijsselbloem, die als voorzitter van de eurogroep de kille, Hollandse rentmeester incarneert, en niet de warmbloedige socialist. Nog een trede daaronder komt Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement. Tot ontzetting van zijn eigen fractie opende hij vorige week het vuur op de regering van Grieks premier Alexis Tsipras.

De socialistische premier Matteo Renzi en president François Hollande zijn met handen en voeten gebonden door hun eigen thuissituatie. "Renzi moet constant over zijn schouder kijken", zegt Kamerlid Dirk Van der Maelen (sp.a). "Na Griekenland kan het aan Italië zijn." Hollande wierp zich wel op als de redder van Grieken, maar toen was het al bijna te laat. "Zowat elke socialistische partij heeft zijn eigenbelang laten voorgaan op dat van de Griekse bevolking", stelt Van der Maelen. "De socialisten in Frankrijk, Duitsland en Nederland hebben vooral gezorgd voor het welbevinden van hun eigen bankensector."

Klassieke kloof

Dwars doorheen de fractie van de sociaaldemocraten gaapt de klassieke kloof van Europa: de noorderlingen met hun besparingen, de zuiderlingen met hun kritiek daarop. Daarop enten zich de verschillen tussen de nationale partijen die in hun land wel of niet in de regeringen zitten. "Wij hebben in de Europese fractie constant vergaderingen en felle discussies," zegt Kathleen Van Brempt (sp.a), vicevoorzitter van de Europese socialisten. "Ik word hier doodongelukkig van. Het is goed dat er geen grexit is, maar het is geen goed akkoord. Krijg dat maar eens uitgelegd."

Misschien speelt mee dat de sociaaldemocraten van oudsher gelieerd zijn aan Pasok, en niet aan het veel linksere Syriza. Ze willen nu ook weer geen reclame maken voor partijen die in hun eigen land veel linkser in het spectrum staan dan zij. "Wat de Europese socialisten doen, is een kapitale vergissing," zegt Europa-specialist Hendrik Vos (UGent).

"Ze laten de Grieken gewoon stikken. Ze hadden veel eerder en veel feller hun kant moeten kiezen. Ik snap echt niet wat hen bezielt." Bij het nieuwe handelsverdrag met de VS, het zogenaamde TTIP, zijn de Europese socialisten nog meer uiteen gereten. PS en sp.a namen vorige week afstand van hun fractie over het verdrag en stemden tegen. De tekst bevat volgens hen te veel vaagheden en biedt onvoldoende garanties.

Veel jongeren, erkennen ze bij sp.a, geven hen ervan langs voor hun Europese houding. Moet links dan Europa verlaten, zoals de Britse columnist Owen Jones op zijn blog suggereert? Of moet het binnen de instellingen blijven en het apparaat anders monteren? "Ik kies voor het tweede", besluit Van Brempt. "We hebben meer Europa nodig, zodat we een volgende crisis kunnen tegenhouden. Want een tweede keer overleeft Europa niet."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden