Woensdag 20/11/2019

HEET VAN DE TONG

Professor Patrick Meire (UA): 'De mens is ver verwijderd van de natuur'

'Er komen gebieden onder water die vroeger nooit overstroomden'

Een verzengende hitte en droogte, gevolgd door neerslag die huizen doet onderlopen en straten blank zet. Op amper twee weken tijd werd Vlaanderen met beide fenomenen geconfronteerd. De klimaatverandering zal dat nog erger maken. Intussen talmt de Vlaamse regering met de nieuwe aanpak die dit moet opvangen en de fouten uit het verleden corrigeren. "Nu komen er ook gebieden onder water te staan die vroeger nooit overstroomden. Toch gebeuren er nog steeds domme dingen", zegt professor Patrick Meire van de Universiteit Antwerpen.

Het KMI erkent dat West- en Oost-Vlaanderen uitzonderlijk veel neerslag te verwerken kregen op korte tijd. Zulke wolkbreuken zijn normaal in de zomer, de hoeveelheid regen niet. Maar daarmee is niet het hele verhaal verteld.

Was de wateroverlast enkel aan het noodweer te wijten?

Professor Meire: "Neen, het was een combinatie van factoren. De regenval was extreem, maar daar komt bij dat de gevoeligheid voor overstromingen sterk toegenomen is door allerlei menselijke ingrepen. De bebouwde oppervlakte in Vlaanderen is enorm groot en daardoor kan het regenwater niet meer in de grond sijpelen. Er is gebouwd in overstromingsgevoelige gebieden en er komen nu zelfs gebieden blank te staan die voorheen nooit overstroomden. Na de grote wateroverlast van 1998 is die nieuwe categorie in kaart gebracht."

Wie een huis koopt of bouwt, kan dus niet meer inschatten of er overstromingsgevaar is.

"Dat is inderdaad een consequentie. En er gebeuren nog steeds domme dingen. De verharding van Vlaanderen gaat verder. Ook op kleine schaal. Veel mensen verharden hun voortuin omdat ze liever een propere stoep hebben dan een paar planten te zetten. Door alle ingrepen is de natuurlijke werking van het systeem verstoord."

Wat kan er tegen gedaan worden?

"Op korte termijn is dat onmogelijk op te lossen. Na elke overstroming zijn er kreten om het water met grote infrastructuur op te vangen en af te leiden maar dat is fout, want dat water is nodig voor periodes van droogte. Er is een integraal waterbeheer nodig met honderden kleine en grote maatregelen: van zandzakjes en regenputten over spaarbekkens, het hermeanderen van rivieren en het aanleggen van grote overstromingsgebieden. Vlaanderen zal grondig hertekend moeten worden. Alle nog beschikbare ruimte zal ervoor gebruikt moeten worden, maar dat botst op het plaatselijk verzet van burgemeesters, die woonuitbreidingsgebieden moeten opgeven, of het opnemen voor boeren die geen landbouwgrond willen afstaan."

Wat zal het halen: het integraal waterbeheer of de kortzichtige-kretenpolitiek?

"Het wordt een dubbeltje op zijn kant, maar er zijn belangrijke ontwikkelingen in de richting van een globale aanpak per rivierbekken. In de administratie is dat besef doorgedrongen. Maar het is moeilijk om iedereen mee te krijgen. Mensen moeten ook beseffen dat een volledige bescherming tegen overstromingen niet mogelijk is. Het is de werking van de natuur. Maar we zijn ver verwijderd van de natuur."

Sybille Decoo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234