Dinsdag 27/07/2021

Heel even of een heel leven gelukkig

Afgesloten van sociale media zoekt journalist Rik Van Puymbroeck tijd om weer echt te lezen. In Zeno brengt hij van tijd tot tijd verslag uit.

Uit haar boekentas viel een A4-blad, in het Frans volgeschreven, een spreekbeurt uit september. Onder punt 10 (hoofdstukje 'mon futur') stond deze zin: "Après mes études je veux être journaliste."

Je schrikt, van deze droom wist je niks, en wat zeg je dan? Vertel je over al die cadeaus die de voorbije bijna 25 jaar passeerden, cadeaus die in ontmoetingen zaten met mensen die je anders nooit had kunnen benaderen? In de werelden waarin je terechtkwam, achter zoveel schermen, enkel dankzij de krant. In ook létterlijk andere werelden. Bangladesh, Mali en Molokai: anders nooit zomaar daar geraakt.

Of vertel je over 2015 en over hoe je denkt dat journalistiek de volgende veertig jaar zal evolueren. Dat ene woord is niet zomaar gekozen. Je 'dénkt'. Je weet het niet, al weten sommige mensen het natuurlijk allemaal wel, maar jij niet. En zij ook nog niet. Zal de generatie Facebook-YouTube -Tumblr nog papieren kranten lezen? Niks is zeker, dat al helemaal niet, maar wat bleef, was toch een glimlach. Die droom. En dan haar laatste zin: "Mais surtout, je veux être heureuse."

Gelukkig wil ze worden, en Misschien Esther viel in de brievenbus. Een boek van Katja Petrowskaja, een schrijfster die nu in Berlijn woont maar 45 jaar geleden in Kiev geboren werd. Nooit van gehoord en dat is niet zo raar want dit is haar debuut. Maar het is een wonder dat haar naam nog bestaat, de familie ging in de 20ste eeuw gebukt onder de geschiedenis van die eeuw en net dát is haar boek: een zoektocht naar wie die mensen in haar stamboom waren en die doodgingen onder Stalin en Hitler.

Al heel snel schrijft ze: "We waren gelukkig, en alles in mij verzette zich tegen de zin die Lev Tolstoj ons heeft nagelaten, dat gelukkige families in hun geluk op elkaar leken en alleen de ongelukkige uniek zijn, een zin die ons in een val heeft gelokt en onze hang naar ongeluk wekte, alsof alleen het ongeluk de moeite waard was, en het geluk leeg."

Petrowskaja schrijft het al op pagina 15 en wat nu zal komen, is nog een geheim, maar het deed denken aan wat Reinbert de Leeuw vorige zondag zei in Podium Witteman (als je van Facebook en Twitter weg bent, is er ook weer tijd om wat tv te kijken, en je moet er dan zelfs niet over tweeten!) over de componist Olivier Messiaen (foto). Zelf ook nog nooit van gehoord, maar nadat De Leeuw samen met een celliste een stukje van hem had gespeeld, om nooit meer te vergeten. Quatuor pour la fin du temps heette het en Messiaen schreef het tijdens de Tweede Wereldoorlog samen met drie andere gevangenen in het krijgsgevangenenkamp van Görlitz. "Het moet infiniment lent gespeeld worden", vertelde De Leeuw. Je moet niks van muziek kennen om erdoor geraakt te worden. Dank u dus, Paul Witteman en Reinbert de Leeuw en Olivier Messiaen.

Moet je iets van wielrennen kennen om erdoor geraakt te worden? Toen Claude Criquielion deze week overleed en Canvas 's avonds laat de Belga Sport-aflevering over De vloek van Ronse heruitzond, werd elke kijker geraakt. Natuurlijk omdat je wist dat de diep ongelukkige man van toen een paar uur eerder het leven had verloren. Maar ook door de beelden (vertraagd, een beetje muziek erbij), door de strijd, de warme woorden over jongens die hoopten te winnen en daardoor gelukkig te zijn.

Of die hadden gedroomd om Eddy Merckx te worden of Fausto Coppi, die met de ondertitel De Campionissimo een graphic novel van tekenaar Davide Pascutti is geworden. Het soort boeken dat je als kind had doen dromen. Al was het leven van Coppi te snel voorbij door malaria, in wat toen nog 'Opper-Volta' heette, dit boek toont prachtig hoe hij in 1949 Giro én Tour won en hoe hij daarmee dichter bij de hemel kwam dan tien jaar later bij zijn dood. En net voor het woordje 'EINDE' zie je Coppi op zijn rug getekend, met dit slotcitaat: "Parijs lijkt plots dichtbij. Heel even voel ik me gelukkig. De emotie overvalt me een beetje."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234