Zaterdag 19/09/2020

AchtergrondWestvlees

Heeft Vlaanderen nu zijn eigen Tönnies? Vleesbedrijf Westvlees groeit uit tot coronahotspot

Beeld Thomas Sweertvaegher

Ook in België blijkt de vleesindustrie kwetsbaar voor het coronavirus. De grootschalige uitbraak bij vleesverwerker Westvlees doet meteen denken aan het Duitse Tönnies, waar 1.500 werknemers besmet bleken. Maar is dat ook terecht?

De schrik zit er goed in bij het West-Vlaamse Westvlees. Verspreid over twee afdelingen werden deze week (voorlopig) 67 besmettingen ontdekt, meer dan een derde van de 197 werknemers die getest werden. Het merendeel, 48 van hen, woont in West-Vlaanderen, de 19 anderen komen uit Frankrijk en Wallonië. Bovendien wordt niet uitgesloten dat werkkrachten die negatief testten, zich nog in de incubatieperiode bevinden en dus over enkele dagen eveneens drager blijken van SARS-CoV-2. Zij blijven allemaal preventief in quarantaine.

Het vleesverwerkende bedrijf is in enkele dagen tijd een significante hotspot geworden. Op een persconferentie vrijdag schoven daarom twee burgemeesters aan, de CEO en de bedrijfsarts van Westvlees, de plaatsvervangende gouverneur van West-Vlaanderen, een woordvoerder van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid, en de lokale politie. Het mag duidelijk zijn dat dit meer is dan een typische besmettingscluster. Ook aan de bedrijfspoorten heerst overigens zenuwachtigheid. Arbeiders die door een journalist benaderd worden, krijgen weinig meer dan een schichtige blik en een kort ‘neen’. De ongerustheid over de uitbraak van het coronavirus is begrijpelijkerwijs groot.

Het bedrijf maakt zich sterk dat het de voorbije maanden alles gedaan heeft om het virus buiten de fabrieksmuren te houden. “Waar mogelijk” zou social distancing zijn aangehouden. Na de versoepelingen van de coronamaatregelen voerde het bedrijf ook een mondmaskerplicht in en werd elke ochtend de lichaamstemperatuur gescreend van wie op de werkvloer verscheen. Toch moesten deze week alle werknemers van de afdelingen versnijderij en verpakking getest worden nadat het bedrijf op de hoogte gebracht werd van enkele positieve gevallen. Ook wie carpoolde met een van de werknemers op de twee afdelingen, werd getest.

Vakantie

Hoeveel van de besmettingen terug te voeren zijn tot contacten op de werkvloer, is nog niet duidelijk. “Daarover kunnen we geen uitspraken doen. Dat wordt onderzocht,” klinkt het bij Westvlees-woordvoerder Manuel Goderis. Bij sectorfederatie FEBEV was donderdagavond weliswaar een ander geluid te horen. Gedelegeerd bestuurder Michael Gore stuurde een opiniestuk naar de redactie van De Morgen waarin hij de verantwoordelijkheid doorschoof naar het volgens hem warrige Belgische coronabeleid. “Die besmetting liepen ze niet op de werkvloer op, maar allen kwamen recent terug van vakantie...”, klonk het over de situatie in Westvlees.

Die analyse lijkt voorbarig. Het is niet uitgesloten dat een werknemer het virus opliep op reis. Maar het bedrijf heeft voorlopig geen indicaties dat ook andere afdelingen in de klappen delen. Het zou statistisch een onwaarschijnlijk toeval zijn mochten alleen in de versnijderij en de verpakkingsafdeling zoveel personeelsleden besmet van reis teruggekeerd zijn.

De voortvarende communicatie van de sectorfederatie toont hoe groot de vrees is voor een pr-ramp. De vleesindustrie kampt al jaren met een bedenkelijk imago. Het coronavirus heeft de sector nog dieper in de malaise gestort. Onder meer in Duitsland en Oostenrijk bleken verscheidene vleesbedrijven eerder al broeihaarden voor Covid-19. Met als meest dramatische exponent het Duitse Tönnies, waar liefst 1.500 personeelsleden van één vestiging besmet raakten. De omliggende regio moest vervolgens in lockdown.

Koeling

Bedrijfstakken waar intensief gebruikgemaakt wordt van koelingsapparatuur blijken een groter risico te lopen op verspreiding. Maar Tönnies is Westvlees niet. Bij de Duitse vleesgigant speelden de precaire leefomstandigheden van heel wat buitenlandse werknemers een cruciale rol in de verspreiding van het virus. Het is een beeld dat ook in de bouwsector niet ongewoon is: goedkope arbeidskrachten uit Oost-Europa die hier tijdelijk aan de slag gaan en samenhokken op een veel te klein appartement. In een pandemie is dat vragen om problemen.

Zulke leefomstandigheden zijn er niet bij het personeel van Westvlees, benadrukten de vakbonden eerder deze week al. “Ik vrees dat we hier gewoon pech hebben gehad,” zei vakbondsafgevaardige Marnik Willaert (ACV) in De Tijd. Volgens Zorg en Gezondheid zijn er bij Westvlees ook geen factoren die van de bedrijfsvloer een bijzonder risicovolle plek maken.

In samenspraak met Zorg en Gezondheid werd daarom besloten dat het bedrijf op dit moment niet hoeft te sluiten. “Een sluiting draagt op dit moment weinig bij tot het beheersen van de uitbraak”, zegt Joris Moonens, woordvoerder van Zorg en Gezondheid. “De andere afdelingen bevinden zich bijvoorbeeld in een ander gebouw, wat meespeelt in onze risicoanalyse.”

Uit voorzorg worden wel alle werknemers die niet op de betrokken afdelingen staan getest. Ook daar speelt het probleem van de incubatieperiode: wie negatief test, kan later toch besmet blijken. Moeten zij dan ook allemaal in preventieve isolatie, waardoor het bedrijf de facto toch moet sluiten? “Dat zal afhangen van de resultaten,” zegt bedrijfsarts Frederik De Grande. “Het is moeilijk om daar al op te antwoorden. Maar we willen geen risico lopen, dat is klaar en duidelijk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234