Zaterdag 31/10/2020

Grensoverschrijdend gedrag

‘Heb ik iemand aangerand?’: daders en slachtoffers vragen hulplijn over seksuele grenzen

Beeld ANP XTRA

Iedereen met vragen over seksuele grenzen moet bij een vlot bereikbare en gespecialiseerde hulplijn of -chat terechtkunnen. Dat zeggen slachtoffers en daders die meewerkten aan een onderzoek van De Morgen. De Vlaamse ministers Zuhal Demir (N-VA) en Wouter Beke (CD&V) bekijken de mogelijkheden.

‘Heb ik iemand aangerand?’

‘Mag ik fantaseren over verkrachting?’

‘Zeg ik te snel ‘nee’ tegen seks?’

Met dit soort vragen moeten mensen gratis, anoniem en op eender welk tijdstip bij een hulplijn of -chat terechtkunnen. Zo’n laagdrempelig initiatief kan volgens hen een wezenlijk verschil maken in de strijd tegen seksueel geweld, zo geven slachtoffers en daders aan die De Morgen uitvoerig sprak voor de reeks #overdegrens.

Onderzoeksreeks #overdegrens

De getuigenissen van twaalf slachtoffers en daders: ‘Als je hem doet, kan je ons toch ook doen, zeiden ze’

Een agent die eerst zijn frieten wil opeten vooraleer hij een aangifte van verkrachting noteert. Een kindermisbruiker die een foldertje in zijn handen geduwd krijgt wanneer hij vraagt om therapie. Onderzoek van De Morgen toont hoe het op elk niveau ontbreekt aan kennis en kunde als het gaat over de aanpak van seksueel geweld.

In de praktijk blijven seks en grenzen moeilijke onderwerpen. Er open over spreken met een partner, vriend of ouder doen veel mannen en vrouwen liever niet. De drempel om een hulpverlener hierover te bevragen, is nog groter. Of zoals een dader het zegt: “Mijn fantasieën waren altijd vrij expliciet. Maar aan wie leg je zoiets voor?” Ook een slachtoffer bleef lange tijd met vragen zitten: “‘Heb ik zelf iets fouts gedaan?’ Dat heb ik pas na jaren met een psycholoog durven bespreken.” 

Professor seksueel strafrecht Liesbet Stevens (KU Leuven) is overtuigd van de nood. “Mensen die met grensoverschrijdend gedrag te maken krijgen, voelen zich nog niet meteen slachtoffer of dader. Een verkennend telefoon- of chatgesprek kan dan van grote meerwaarde zijn.”

Drempels

Op dit moment zijn er nochtans al een aantal gespecialiseerde hulplijnen rond seks en grenzen. Zo is er een chat via seksueelgeweld.be, waar psychologen met expertise in seksueel trauma meteen hulp verlenen. Voor kinderen en jongeren is er nupraatikerover.be en voor mensen die zich zorgen maken over hun gevoelens en gedrag naar minderjarigen toe is er Stop It Now!

Dat zijn essentiële en kwalitatieve initiatieven, menen experts, maar ze zijn nog niet voldoende bekend en bereikbaar. “Onderzoek leert dat mensen die te maken krijgen met seksueel geweld, vele drempels over moeten. Daarom willen ze zeker zijn dat, als ze erover spreken, ze meteen bij iemand terechtkomen die onderlegd is en hen voor langere tijd kan helpen”, zegt professor seksueel geweld Ines Keygnaert (Universiteit Gent). “Geen ‘eenmalig luisterend oor’ en ‘daarna doorverwezen worden’.”

Dat is volgens haar ook het probleem met algemene hulplijnen zoals Tele-Onthaal of 1712. “Bij seksueel geweld werkt dat niet”, benadrukt Keygnaert. 

‘Enorm grote vraag’

Volgens haar moeten er vooral meer middelen komen voor bestaande gespecialiseerde initiatieven. “We merken dat de vraag enorm groot is en de duidelijke naam werkt”, zegt Keygnaert. “Op de chat seksueelgeweld.be hebben we al meer dan 1.500 oproepen beantwoord, zo’n 150 per maand. Hoe vaker we open zijn, hoe meer mensen aankloppen.”

De Vlaamse ministers van Welzijn Wouter Beke (CD&V) en Justitie Zuhal Demir (N-VA) bekijken of het aanbod nog beter afgestemd kan worden. Demir heeft net een eerste voorstel van het Vlaams actieplan seksueel geweld klaar. Finale knopen daarover moeten doorgehakt worden op 9 oktober. “Het spreekt voor zich dat slachtoffers en potentiële daders een duidelijk, laagdrempelig en bereikbaar contactpunt verdienen. Ook specifiek voor seksueel geweld”, zegt ze. Het liefst met zo weinig mogelijk versnippering. “Mensen moeten nog door de bomen het bos zien.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234