Vrijdag 20/05/2022

Hawk-Eye, het technologische arendsoog in het tennis

Key Biscayne heeft de eer en de wereldprimeur. Komende week kunnen tennisspelers- en speelsters voor het eerst in een officieel WTA/ATP-toernooi een beroep doen op Hawk-Eye. Het technologische hulpje moet een einde maken aan omstreden beslissingen van lijn- en scheidsrechters. Geen verhitte discussies meer over punten, het zal even wennen zijn. Als duwtje in de rug voor Hawk-Eye kan het tellen: John McEnroe, het grootste heethoofd in het tennis ooit, is pro. Bart Fieremans

'You cannot be serious", aldus een legendarische oneliner van John McEnroe tijdens een van zijn typische woedeuitbarstingen. Zoals Big Mac in de jaren tachtig in de clinch kon gaan met scheidsrechters, het was vaak een extra spektakelstuk waar fans verlekkerd naar uitkeken. In het huidige tennis behoren Xavier Malisse, Marat Safin en Andy Roddick tot de meer explosieve types. Het ziet ernaar uit dat zij hun emoties nu op een andere manier zullen moeten kanaliseren, want Hawk-Eye belooft toch voor een vrij revolutionaire vernieuwing in het tennis te zorgen.

Niet dat Hawk-Eye pas op de markt is. De camera- en computertechnologie om via een gesimuleerde replay te zien of een bal binnen of buiten de lijnen belandde, is al enkele jaren bij tv-uitzendingen van tenniswedstrijden te bewonderen. Behalve Hawk-Eye, dat een Britse firma uitgedokterd heeft, bestond er ook Auto-Ref. Maar de officiële tennisinstanties stonden sceptisch tegenover de introductie ervan als extra hulpmiddel voor de refs zolang het systeem niet honderd procent accuraat was. Hawk-Eye zou na verfijningen die precisie nu wel garanderen. De foutenmarge bedraagt nog maximaal drie millimeter.

Experimenten met Hawk-Eye in de Hopman Cup, het officieuze WK voor gemengde landenteams dat begin dit jaar in het Australische Perth plaatsvond, zorgden ook voor voldoening. De Nederlandse tiener Michaëlla Krajicek was de eerste speelster in de geschiedenis die een punt via een computerreplay aanvocht. In het derde game van de eerste set tegen Shuai Peng overrulede scheidsrechter Pascal Maria een te lange bal van de Chinese die de lijnrechter uitgeroepen had. Krajicek protesteerde en kreeg via Hawk-Eye gelijk. In totaal is het systeem in de Hopman Cup 83 keer gebruikt, in 45 procent van de gevallen hadden de tennissers het bij het rechte eind.

Na het proefdraaien is Key Biscayne in Miami komende week het eerste officiële toernooi waar Hawk-Eye gebruikt zal worden om betwiste spelfases te checken. Voorlopig alleen op het centre court, want aan het elektronische arendsoog hangt ook een aardig prijskaartje vast, zo'n 125.000 dollar. Maar het is de bedoeling dat bijna alle Amerikaanse toernooien op de ATP- en WTA-kalender het systeem invoeren. In september zal de US Open als eerste grandslamtoernooi Hawk-Eye introduceren, allicht volgt de Australian Open begin 2007. Wimbledon blijft als conservatief bastion een vraagteken. En Roland Garros is niet geïnteresseerd. Op gravel laat een bal sowieso een merkteken na. "We doen verder op de oude manier; met het inspecteren van het landingspunt", aldus Stephane Simian, directeur van de Franse tennisfederatie.

De internationale tennisinstanties hebben lang gepalaverd over de rechten van de spelers om zich te beroepen op Hawk-Eye. De grote vrees is dat een te frequente toepassing het matchritme te zeer zou verstoren. En dus kwam volgende beperking uit de bus: elke tennisser mag twee keer per set bij een betwiste fase Hawk-Eye inroepen. Krijgt hij of zij gelijk, dan blijven die twee kansen intact. Zo niet verliest hij of zij één kans. En in een tiebreak is één extra kans toegestaan. In de praktijk moet er dus al veel gebeuren vooraleer iemand al zijn kansen uitput om een beslissing aan te vechten.

Het doel van Hawk-Eye is simpel: de eeuwige discussies of een bal nu binnen of buiten was, een halt toeroepen. Ook al omdat het er in het moderne tennis steeds harder aan toegaat. Het menselijke oog kan nauwelijks nog volgen bij flitsende forehands of opslagen van ruim 200 kilometer per uur. De voorstanders van Hawk-Eye gebruiken ook graag het argument dat het vreselijk moet zijn om een match te verliezen door een foute beslissing van de scheidsrechter.

Niet toevallig kwam het pleidooi voor het officiële gebruik van Hawk-Eye er na de roerige kwartfinale tussen Jennifer Capriati en Serena Williams in de US Open 2004. Ref Mariana Alves maakte toen enkele duidelijke fouten in het nadeel van Serena Williams. Tv-beelden toonden aan dat Alves een bal die bijna twintig centimeter binnen was als buiten beoordeeld had. Serena Williams, die de match in drie sets zou verliezen, was buiten zichzelf van woede: "De scheidsrechter was duidelijk anti-Serena. Ik ben extreem boos. Ik voel me bedrogen en bestolen. Moet ik nog doorgaan?"

Ook dat is nog niet vaak voorgekomen: de organisatie van de US Open verontschuldigde zich officieel voor de vergissing en maakte bekend dat Alves voor de rest van het toernooi geen wedstrijden meer zou leiden.

Maar ook Kim Clijsters mocht zich in de derde set van de finale van de Australian Open 2004 tegen Justine Henin zwaar benadeeld voelen. Ze was van een 0-4-achterstand teruggekomen tot 3-4 en leek met een bal op de lijn een breakpunt af te dwingen. Maar Henin wees de bal met haar vinger buiten, waardoor ze mogelijk de ref beïnvloedde, die de bal buiten gaf. Tv-beelden zouden nadien aantonen dat de bal wel degelijk de lijn raakte. Clijsters maakte er nadien geen zaak van, maar wie weet wat er gebeurd zou zijn mocht Hawk-Eye toen al ingevoerd zijn.

In het tenniscircuit zijn de meeste reacties van de profs over Hawk-Eye positief. "In de twintig jaar dat ik tennis, is dit een van de opwindendste vernieuwingen", zei Andre Agassi. "Dit is zowel voor de spelers, de toeschouwers als de tv-kijkers leuk." Andy Roddick meent dat het systeem de spelers zal helpen om de concentratie of gemoedsrust te bewaren. "Omdat je weet dat je geen punt zult verliezen door een slechte call." En Hawk-Eye kan zich geen betere ruggensteun wensen dan die van John McEnroe, de grootste driftkop in de geschiedenis van het tennis. "Wie mijn tv-commentaar volgt, weet dat ik voorstander ben van het systeem. Het kan het tennis alleen maar interessanter maken."

Maar er zijn ook sceptische commentaren en vragen. Zullen tennissers het systeem niet aanwenden als een vertragingstactiek of om de tegenstander uit zijn ritme te halen? Verliest het tennis niet van zijn charme zonder de heetgebakerde discussies? Zal Hawk-Eye de scheidsrechters niet te zeer voor schut zetten?

Roger Federer, de nummer één bij de mannen, had liever gezien dat alles bij het oude bleef. "Ik heb een duidelijk standpunt over Hawk-Eye, ik ben absoluut tegen." En hij vond een geestesgenoot in Marat Safin: "Dit zal het spel vernietigen. Welk genie kwam met dit dom idee op de proppen? Dit is niet de juiste manier om het tennis te redden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234