Zondag 28/11/2021

Hasselts Modemuseum in de ban van bedrukt textiel

Iedereen weet: horizontale strepen maken breder, verticale slanker.

Pure magie of berekende mode?

Een tentoonstelling en een boek

verdiepen zich in de geschiedenis

van prints en hun trompe-l'oeil-effect. Hoe een mens zomaar kan opgaan

in het behang bijvoorbeeld.

e zien ze deze zomer overal opduiken in het straatbeeld: vogeltjes, ruitjes, strepen, bloemen en zelfs bekende koppen. Prints zijn hot. Voor het Hasseltse Modemuseum de uitgelezen kans om eens dieper in te gaan op het motiefjesfenomeen. Waar komen ze vandaan bijvoorbeeld? Het antwoord daarop luidt weinig verrassend India, de bakermat van heel wat textielsoorten en hun exotische patronen. Bij ons werd bedrukt textiel tot in de middeleeuwen beperkt tot kerken en wandtapijten. Pas wanneer eind 16de eeuw de Indiase export naar onze contreien toeneemt, worden we overladen door de oosterse bloemenpracht. De Franse Duitser Christophe-Philippe Oberkampf ontwierp in tussentijd een westerse, en meer romantische vorm van die print: de toile de Jouy, nu nog steeds populair voor gordijnen en beddengoed.

Honderden jaren later, in 1856, volgt er slecht nieuws voor wie mooi staat met groen: de allereerste synthetische kleur blijkt dan immers mauve te zijn. Maar al snel slaagt men erin ook alle andere kleuren kunstmatig samen te stellen. De mogelijkheden worden eindeloos, zeker wanneer het zeefdrukken wordt geperfectioneerd.

Die zeefdruktechniek zet het Franse modehuis Hermès ertoe aan zich in 1937 aan haar eerste carré te wagen, een vierkant sjaaltje getiteld 'Jeu des omnibus et des dames blanches'. Het accessoire blijkt een schot in de roos, en de bedrukte vierkante sjaal groeit uit tot hét handelsmerk van het modehuis. Ook de print - spelende vrouwen omringd door koetsen - wordt legendarisch. Dit jaar dook hij trouwens opnieuw op, ditmaal op een flacon met Hermèsparfum.

PRINTMANIA

Een absolute printmania breekt tezamen met de flowerpower aan in de sixties. Vanaf dan kan en mag alles met motieven. Bloemen, psychedelische prints, spreuken, niemand gaat nog effen gekleed. Het is ook het tijdperk van Emilio Pucci, de Italiaanse Prince of Prints. De titel van 'Queen of Prints' gaat dan weer naar Diane von Furstenberg, de Belgisch-Amerikaanse ontwerpster die haar wikkelkleedjes bedrukt met geometrische motieven. In de jaren 60 zijn ook de papieren jurkjes tot net boven de knie populair, vooral wanneer ze worden bedrukt met de iconische soepblikken van Andy Warhol of een portret van Bob Dylan.

Daarna blijven prints het modebeeld mee bepalen. In de jaren 70 blijven ze overwegend psychedelisch, in de jaren 80 en 90 worden spreuken en bekende koppen dan weer populair.

Vandaag is letterlijk de sky the limit. Het digitale drukken heeft er immers voor gezorgd dat zelfs prints van stoffen op andere stoffen gedrukt kunnen worden. In mensentaal: wie in de zomer een heel lichte zijden blouse draagt, kan toch de illusie wekken van dikke tweed. Trompe-l'oeil dus. Maar is dat niet typerend voor alle interessante prints? Motieven kunnen er ook voor zorgen dat lichaamsdelen opgaan in de achtergrond. Dat trucje werd onder andere toegepast door het Britse merk Eley Kishimoto en de extravagante Jean-Charles de Castelbajac, die hun modellen voor behang plaatsten met exact dezelfde print. Het resultaat: rondingen worden als het ware weggevlakt.

Ook Tim Van Steenbergen werkt met dezelfde techniek voor de campagnebeelden van zijn wintercollectie 2011, met een poëtische rust als resultaat.

belgische motieven

Tim Van Steenbergen is niet de enige Belgische modeontwerper die goed met prints overweg kan. Dries Van Noten is al langer bekend om het gebruik van etnische prints in zijn collecties. Maison Martin Margiela is dan weer een meester in trompe-l'oeil. Dat Franse modehuis met Belgische origine maakt er een sport van modeliefhebbers te doen twijfelen: 'is het een echte kraag, of is hij erop geprint?' Walter Van Beirendonck gebruikte prints in 1996 als humoristische knipoog (een behaarde borst op T-shirts in de collectie 'Finally Chesthair'), terwijl Peter Pilotto en Christopher De Vos (samen het label Peter Pilotto) fans zijn van abstracte digitale prints. De prettig gestoorde Bernhard Willhelm ten slotte is helemaal printgek. Bakstenen, Chinese tekens, skeletten en doodskoppen passeerden al de revue, en dan liefst nog met mekaar gecombineerd. Want net wat iedereen tot nu heeft verboden in de stylingwereld (twee verschillende prints combineren), wordt dit najaar een duidelijke modetrend. De boodschap luidt wel: mix en match verstandig. Blijf bijvoorbeeld, om een minimum aan rust in je outfit te bewaren, binnen hetzelfde kleurenpalet.

De tijden dat prints een diepere, symbolische betekenis moeten hebben, is intussen al lang voorbij. Anders zou Stella McCartney haar modellen niet de catwalk opsturen vol citroenen en had Prada geen bananen in de zomercollectie geïntegreerd. Net zomin moeten ze passen bij het behang. Het komt er voor de prints op aan dat ze de vorm van het lichaam interessanter maken. Op een goede manier dan nog liefst. n

PrintPioniers

1Marimekko

Klaprozenpatroon, in 1964 ontworpen door de Finse designer Maija Isola voor het kleurrijke label Marimekko. Bestaat intussen in alle kleuren.

2Burberry

De Noorse artiest Jens Werner schilderde zijn volledige buitengevel in deze iconische Britse print. Wordt massaal gekopieerd.

3Missoni

Samen met Sonia Rykiel is het

Italiaanse Missoni specialist in het verweven van prints.

4Liberty

Romantisch Brits bloemetjesmotief ontwikkeld door het gelijknamige

Londense luxewarenhuis. Verschijnt elke zoveel jaar weer op de catwalk.

n Vlinderprint uit de wintercollectie van

Tim Van Steenbergen.

n Hoe succesvol verschillende prints combineren: de exotisch ogende

zomercollectie van Lanvin.

Wat tot nu niet kon in

de stylingwereld, het

combineren van

verschillende prints, wordt dit najaar

een trend

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234