Dinsdag 25/02/2020

'Hart van Antwerpen' wordt heraangelegd

Voor de heraanleg van 'het hart van Antwerpen' - de stedelijke plek rond het kruispunt van de De Keyserlei met de leien, waar ook de fameuze 'noodbrug' staat - werden in juni gerenommeerde architectenbureaus uit binnen- en buitenland geselecteerd. Ter hoogte van de opera zullen de leien ondergronds gaan, zodat een nieuw groot stedelijk en verkeersluw plein kan ontstaan, voor de opera. De Morgen zet de aanpak van de vijf bureaus op een rij.

De winnaar Manuel de Solà-Morales Rubio:

Project: "Centraal gegeven van waaruit het verhaal wordt opgebouwd, zijn de opera en het operastation", zegt Johan Cokelaere, medewerker van De Solà-Morales, die voor harmonie kiest. "De heraanleg van het plein culmineert als het ware in de trappen van de opera." Is de opera het vertrekpunt, een eindpunt is het zeker niet: "Na de afbraak van de noodbrug moet de continuïteit langs de leien worden hersteld. We doen dat met een tunnel, die niet alleen een doorgang is maar ook op een parking uitgeeft." Zoals in de Leuvense stationsbuurt belooft De Solà-Morales het stedelijke leven niet alleen bovengronds maar ook ondergronds aangenamer te maken. Jan Verhaert, de kabinetschef van schepen Ludo Van Campenhout (VLD) voegde er gisteren nog aan toe: "We zochten ook een ontwerper die zich flexibel opstelt, met het oog op de onderhandelingen die gevoerd moeten worden met de verschillende partners (De Lijn). De ontwerper gaat nu met de opdrachtgever in dialoog om het te vertalen in een plan." Palmares: De Spaanse architect ontwierp het Stationsproject in Leuven en ook in Antwerpen is hij geen onbekende: hij was laureaat voor Stad aan de Stroom (Eilandje en kaaien).

De andere kandidatenRobbrecht en Daem Architecten en Marie-José Van Hee

Project: "We plannen een groot stedelijk park waarin water, groen en mobiliteit subtiel in elkaar grijpen", zegt Paul Robbrecht. "Momenteel is die plek gekenmerkt door discontinuïteit, verbreking. Wij willen voor continuïteit zorgen op de verschillende assen, tussen de oude binnenstad en de stationsbuurt bijvoorbeeld. We doen dat op verschillende niveaus. Het gelijkvloers wordt gekenmerkt door grote waterpartijen. Er rijdt ook een tram door. Ook de relatie opera-plein willen we versterken. Op de -1 plannen we een lokettenzaal, op de -2 en -3 metro- en tramlijnen."

Palmares: het Museumplein (Antwerpen), het Concertgebouw (Brugge), Rubensplein (Knokke-Heist).

Rem Koolhaas (OMA): 'Geen project ingediend'

Project: "Omdat enkele stilgevallen projecten van de voorbije jaren weer onverwacht opgestart werden, kon het ontwerpteam voor die oproep onvoldoende uitgerust worden", zegt Marieke Mars, woordvoerster van Koolhaas' Office for Metropolitan Architecture (OMA). "De resultaten van onze studie tot nu toe waren niet van het kwaliteitsniveau dat de stad Antwerpen voor die ambitieuze opgave verdient. Om die reden hebben we geen inzending ingediend." Palmares: Zeer recent vond de eerstesteenlegging plaats van Koolhaas' grootste en meest spectaculaire project: een toren voor de Central Chinese Television in Peking. Voorts: Nederlandse ambassade in Berlijn, medeontwerper van het masterplan voor Euralille in Rijsel, laureaat voor de seaterminal van Zeebrugge.

51N4E: 'Werf van de eeuwplein ontwerpen'

Project: "Ons voorstel omvat tien actiepunten", zegt Freek Persyn, partner bij 51N4E. "Het eerste en belangrijkste is dit: we stellen de naam van de opdracht, 'Operaplein', in vraag. Immers, die plek moet niet één doel dienen, de opera, maar voor vele doelgroepen ontwikkeld worden. Daarom stellen wij een nieuwe naam voor: het 'Werf van de Eeuwplein'. Het ontwerp moet immers het culminatiepunt van de heraanleg van Antwerpen worden. De Rooseveltplaats en omgeving zijn immers de plaats waar metropolitaan Antwerpen start. Dat mag je niet wegsaneren puur voor de voetgangers, maar je moet die activiteit in haar volle glorie ontwikkelen. Het moet worden uitgebouwd tot een veellagige plek waar taxi's, bussen en voetgangers gestructureerd door elkaar wriemelen. De bomen moeten niet weg. Integendeel, er moeten er meer komen, maar wel gestructureerd." Palmares: Omstreden renovatie van het Groeningemuseum (Brugge), winnaar van de Maaskant architectuurprijs in Nederland.

José Antonio Martínez Lapeña & Elías Torres Tur

Project: Martinez Lapeña-Torres Arquitectos, evenmin bereikbaar overigens, dachten nogal voor de hand liggend vanuit het idee van de leien als boulevard, die 'betekenisvol' is voor de stad. "De Spaanse architecten zoomden in vanuit de globale morfologie van de stad en waren zeker in staat een goeie publieke ruimte te ontwerpen", aldus Verhaert. Palmares: Lapeña & Torres hebben verschillende pleinen in Spanje op hun naam staan, onder meer in Barcelona.

Ward Daenen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234