Zaterdag 11/07/2020

Achtergrond

Hardliners zijn geknipte vijand

Beeld © LAURIE DIEFFEMBACQ

Is vakbond FGTB echt een PS-verlengstuk, waar niet mee te praten valt? Volgens N-VA-voorzitter Bart De Wever wel. Met zijn harde uithalen weet hij van zijn grootste vijand handig een 'bondgenoot' te maken.

"De FGTB is de gewapende arm van de PS." N-VA-voorzitter Bart De Wever zet zijn boodschap gretig in de media. Gisteren ook nog eens in De zevende dag. Vijand nummer één zijn de Franstalige socialisten. Vroeger de partij, nu in de eerste plaats de vakbonden.

De Wevers uitval heeft een dubbel doel. Hij wil het ABVV isoleren uit het gemeenschappelijk vakbondsfront, waar ook het christelijke ACV en het liberale ACLVB deel van uitmaken. Die twee laatste stellen zich traditioneel minder rigide op. Als zij te overtuigen vallen, ligt het vakbondsverzet aan diggelen. Bovendien speelt De Wever in op de communautaire verschillen, die ook binnen het ABVV bestaan. De Franstalige vleugel FGTB staat bekend als veel radicaler dan de Vlaamse.

Het ABVV is zich maar al te goed bewust van het gevaar. Dezer dagen wordt er uren overlegd en vergaderd om bij elke beslissing en elke communicatie als eensgezind over te komen. "FGTB en ABVV zijn één", klinkt het telkens overtuigd.

Ook is er binnen het gemeenschappelijk vakbondsfront de duidelijke wil om telkens dezelfde boodschap uit te dragen. Elke vakbond legt zijn eigen accenten, maar de bottomline is steeds dezelfde: de inspanningen moeten eerlijker verdeeld worden.

Niet slaafs

Dat die strategie geen evidentie is, bleek bij het begin van deze hete herfst. Het waren de cheminots van de FGTB die half oktober drie werkdagen op rij staakten in drie verschillende stations in Wallonië. Het waren ook FGTB'ers uit Namen die het MR-kantoor bekogelden met paintballverf.

Een scherpe veroordeling van de ABVV-top kwam er pas na warrige communicatie van de afdelingen. Onder meer Jean-Pierre Goossens van de spoorbond steunde de acties eerst wel, maar moest nadien terugkeren op zijn uitspraken. Sindsdien heeft het ABVV er alles aan gedaan om de spontane acties tot een minimum te beperken en de onvrede te kanaliseren binnen de provinciale en nationale actiedagen. Met succes, overigens.

Dat mag als opmerkelijk beschouwd worden. Ondanks de federale structuur, naar Belgisch model, zijn het vooral de (Franstalige) beroepscentrales die een erg onafhankelijke rol spelen. De spoor- en metaalbond zijn daar de beste voorbeelden van. In tegenstelling tot bij het ACV wordt het ordewoord van de voorzitter niet slaafs gevolgd.

Dat die macht reëel is, ondervond ook voormalig ABVV-voorzitter Mia De Vits. Nadat ze al te vaak zelf de beslissingen nam, werd haar positie onhoudbaar. De Franstalige beroepscentrales roerden zich en wilden haar buiten. In 2004 maakte ze de overstap naar de sp.a. Volgens velen een exitstrategie.

Maar hoe groot is de politieke invloed van de FGTB op de PS nog, en omgekeerd? Die is er wel degelijk, maar er zit sleet op de 'PS-staat'. De relatie is al langer niet één op één tussen socialistische vakbond en partij. Onder de FGTB-leden zijn er heel wat militanten voor Ecolo, maar vooral voor de extreem linkse PTB.

Die eigen koers blijkt ook uit de positionering van de Waalse algemeen secretaris Thierry Bodson. Hij haalde enkele weken geleden nog snoeihard uit naar het beleid van Waals minister-president en voormalig PS-voorzitter Paul Magnette. Binnen het ABVV benadrukt men telkens dat er ook tegen de regering-Di Rupo actie werd gevoerd. Algemeen secretaris Marc Goblet heeft zich sinds de syndicale acties niet meer laten zien op het PS-partijbureau, waar hij een zitje heeft als raadgevende stem.

"Er zijn bevoorrechte banden, dat klopt", klinkt het binnen de PS. "Zoals de N-VA bevoorrechte banden heeft met werkgeversorganisaties." De Wever zei ooit, met de nodige ironie, dat Voka zijn 'baas' is. "Maar het is dus zeker niet zo dat FGTB de baas is van de PS."

Politieke staking

Anderzijds hebben de vakbondsacties in Franstalig België nog veel meer een politieke lading dan in Vlaanderen. MR zit, als enige Franstalige partij in de regering, met een legitimiteitsprobleem. Dat bovendien de N-VA als grootste partij de lakens uitdeelt, maakt de vakbondslui nog kwader. Die weerstand uit zich in het discours en de slogans van de bonden, die zich telkens richten op die twee partijen. De provocatie van De Wever aan het adres van FGTB versterkt dat effect alleen maar.

In het verleden ging de syndicale actie gepaard met een regionalistische reflex. Zowel bij het verzet tegen de eenheidswet in de jaren zestig als dat tegen de regering-Martens-Gol in de jaren tachtig groeide vanuit de FGTB de eis voor meer autonomie.

De situatie is nu enigszins anders. Het enige wat na de verschillende staatshervormingen nog gesplitst kan worden is de sociale zekerheid. Iets wat het FGTB in zijn ziel zal raken. Toch ontstaat stilaan de overtuiging, voorlopig nog bij een kleine minderheid in Luik, dat Wallonië zonder die 'duivelse' N-VA' een beter, eigen beleid kan uitstippelen. Reden te meer voor De Wever om op zijn elan door te gaan. Zo kan hij zijn ergste vijand tot zijn objectieve bondgenoot maken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234