Zaterdag 28/01/2023

Harde, tedere tante met een camera

De Brusselse persfotografe Germaine Van Parys (1893-1983) is een geval apart. Een halve eeuw lang hanteert ze de camera in dienst van bladen als Le Soir, L'Illustration of Elle, en in 1956 richt ze zelfs een eigen persagentschap op dat trots haar naam draagt. Onvermoeibaar documenteren haar foto's een mensenleven.

Ze is aanwezig bij historische gebeurtenissen en portretteert al wie een naam heeft, maar even goed registreert zij straatscènes in de Brusselse Marollen. In 1929 is Van Parys medestichter van de Belgische beroepsvereniging voor fotoreporters, maar voorzitter zal zij nooit worden - in die dagen wordt een vrouw aan de top als nefast beschouwd voor het prestige van een organisatie.

Deze anekdote herinnert eraan dat het in de jaren 20 en 30 allesbehalve evident is om als vrouw met een camera te slepen en je eigen baas te zijn. Van Parys gaat nog een stap verder. Ze leeft gescheiden van de man wiens naam ze draagt, woont een kwarteeuw samen met een journalist en blijft kinderloos. In de Tweede Wereldoorlog weigert ze voor de bezetter te werken; na de bevrijding trekt ze - in uniform - naar de gebombardeerde Duitse steden en volgt ze collaboratieprocessen.

Samen met haar petekind Odette Dereze bouwt Van Parys een indrukwekkend oeuvre op. Ze is 74 wanneer een ongeval haar het fotograferen onmogelijk maakt, maar nog tien jaar lang leidt zij het agentschap en werkt ze in het labo. Noodgedwongen hangt de harde, tedere tante haar camera aan de wilgen.

Natuurlijk is zij niet de enige vrouw in de geschiedenis van de humanistische fotografie. Tijdgenoten als Julia Pirotte of hun Nederlandse collega's Emmy Andriesse en Eva Besnyö hebben sterk werk gerealiseerd dat vaak heel wat 'artistieker' oogt - bedachtzamer, en nadrukkelijk vormgegeven vanuit de esthetische principes van het modernisme. Van theorieën ligt Germaine Van Parys niet wakker: morgen is er weer een drukke dag om snel te kijken, de situatie in te schatten en af te drukken. Om dan naar het labo en de krant te hollen, terwijl de volgende opdracht al wacht. Een vrouw heeft nooit gedaan, mijnheer.

Tot 2 maart in het FoMu Antwerpen. Naast de catalogus De aanraking van de tijd van Johan Swinnen publiceert uitgeverij Luster ook zijn kinderboek Kijken met Germaine.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234