Vrijdag 24/05/2019

Analyse

Hans Vandeweghe: is dit het einde van de buitenissige makelaarsactiviteiten?

Spelersmakelaar Mogi Bayat. Beeld BELGA

De overheid heeft geen traditie van controle in de professionele sport. Tot nu? Wat er foutliep in de Jupiler Pro League en wie daarbij betrokken was, zal het onderzoek moeten uitwijzen. Maar het ziet er in elk geval naar uit dat dit het einde is van de buitenissige makelaarsactiviteiten in het Belgisch voetbal.  

Toen het Belgisch voetbal in 1984 overhoop werd gehaald door onderzoeksrechter Bellemans, was hij op zoek naar zwart geld in de voetbalclubs. Dat vond hij ook, en een mooie afgeleide daarvan was het bewijs dat in mei 1982 Standard Waterschei had omgekocht om niet voluit te gaan in hun onderlinge wedstrijd met het oog op de Europese finale enkele dagen later. Standard won met 3-1 van Waterschei, werd kampioen en verloor enkele dagen later van Barcelona.

Toen men vorig jaar onderzoek begon te voeren naar verdachte geldstromen, stootten de bevoegde diensten (wellicht ook de Bijzondere Belastinginspectie) al vlug op betalingen van en naar buitenlandse rekeningen – onder meer in fiscale paradijzen – aan spelers, trainers en clubbestuurders en/of managers in België. Er volgden huiszoekingen in verschillende landen. Die betalingen worden nu gelinkt aan wedstrijden waarvan het scoreverloop verdacht was.

Tot zover de stand van zaken. De hoofdrolspelers in deze affaire lijken de makelaars Mogi Bayat en Dejan Veljkovic. Wie gewoon is ondervraagd, wie is opgepakt en wie in beschuldiging wordt gesteld, dat moet nog allemaal blijken. Of het in eerste instantie om matchfixing, dan wel omkoping, en/of om verdachte geldstromen gaat, ook dat is niet duidelijk. Wellicht een beetje van alles. Opvallend wel dat de huiszoekingen zich toespitsten op de grote clubs waar Bayat en Veljkovic hun grootste transferactiviteit ontplooiden en de kleine clubs die het meest kwetsbaar waren voor matchfixing.

Het gerucht doet al langer de ronde dat sommige makelaars met veel spelers in hun portefeuille uitslagen konden regelen, maar niet alle rare wedstrijden zijn geregeld. Met onderzoeken van het gerecht in de sportwereld is het bovendien altijd oppassen, zo blijkt uit het nabije en verre verleden. Wie wordt opgepakt en verhoord, blijkt achteraf niet altijd betrokken en wie nu de dans ontspringt, kan later alsnog een beschuldigde worden.

Spektakel is altijd wel gegarandeerd, dat bewijst het verhoor van Ivan Leko, maar dat staat in geen enkel verband met de uitkomst. Ook de ondervraging van twee scheidsrechters hoeft niet te betekenen dat zij mee in een complot zaten. Menig onderzoek naar vermeende malversaties – denk ook aan de grote dopingaffaires – draaide al uit op een sof.

Afwachten

Afwachten dus welke wending deze zaak neemt, maar afgezien van die slag om de arm, lijkt het toch dat hiermee aan de buitenissige makelaarsactiviteiten in het Belgisch voetbal paal en perk zal worden gesteld. Leven, werken en geld scheppen zal voor Bayat en co nooit meer zijn wat het is geweest. Een waanzinnige 41,9 miljoen euro gaven de Belgische clubs vorig seizoen uit aan vergoedingen voor makelaars.

Dat is iets minder dan supermakelaar Jorge Mendes cashte toen hij deze zomer Cristiano Ronaldo van Real Madrid naar Juventus Turijn bracht, iets waar die laatste club al lang spijt van heeft – maar dat geheel terzijde. De vergelijking houdt ook geen steek want de Serie A gaf vorig jaar 1,3 miljard euro uit aan transfers. In België waren de in- en uitgaande transferbewegingen samen 315 miljoen waard, met een positieve cashflow van 70 miljoen als resultaat. Bijna 42 miljoen, of 60 procent daarvan, verdween in de zakken van makelaars.

Een voorzichtige collega-makelaar schat dat Bayat iets minder dan de helft van dat bedrag heeft geïnd. Geen toeval dat de huiszoeking het langste duurde bij RSC Anderlecht. Van die 42 miljoen commissielonen nam Anderlecht 20 miljoen voor zijn rekening. Onder meer dat bedrag deed Marc Coucke besluiten om met onmiddellijke ingang afscheid te nemen van Herman Van Holsbeeck.

Het systeem-Bayat is gekend: hij casht graag en veel, maar hij geeft ook veel terug. “Niet zelden aan dezelfde mensen van wie hij die mooie commissie heeft gekregen”, zegt de collega-makelaar. “Niet zelden ook via buitenlandse rekeningen. Het was niet de vraag of Bayat tegen de lamp zou lopen, maar wel wanneer.”

Of hij tegen de lamp is gelopen, moet nog blijken. Hoe verwerpelijk ook, een sportief directeur, een trainer, een clubbestuurder of een clubmanager laten meeprofiteren van een transferfee is niet illegaal, zolang daar een factuur tegenover staat. Betalingen via een buitenlands bedrijf, weze het in een belastingparadijs, zijn ook niet per definitie een inbreuk op de fiscale wetgeving van dit land.

Of het ethisch verantwoord is om geld op die manier te onttrekken aan een sector die meer dan 120 miljoen euro per jaar aan sociale voordelen krijgt van de overheid? Neen, maar profvoetbal blinkt zelden uit in ethiek en de overheid heeft geen traditie van controle op de professionele sport. Misschien dat ze nu wakker is geworden en de mestvaalt van de Jupiler Pro League opkuist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.