Zaterdag 03/12/2022

Hannibal: de Dracula van het gsm-tijdperk

Producent Dino De Laurentiis weet het ondertussen zelf wel: 'Big mistake' is zijn laconieke reactie als hij herinnerd wordt aan het feit dat hij de filmrechten van The Silence of the Lambs zomaar aan zich voorbij liet gaan. Maar het was een vergissing die hij geen tweede keer zou maken. Integendeel, na amper tien dagen in de bioscoop (en dan nog niet eens wereldwijd) heeft de door hem geproduceerde Hannibal-thriller aan de kassa al 135 miljoen dollar opgebracht. Vandaag komt Hannibal uit in de Belgische zalen.

Brussel / Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

In haar My Dinner with Hannibal-dagboek dat zij, tijdens het draaien van de film, speciaal voor het Amerikaanse filmtijdschrift Premiere bijhield, schrijft actrice Julianne Moore natuurlijk ook over de samenwerking met acteur Anthony Hopkins. Zo nu en dan keek hij haar aan en zei: "Isn't this fun?" Zij kon dat alleen maar bevestigen. Ook in interviews benadrukt Hopkins telkens weer dat het vertolken van de even gecultiveerde als perverse seriemoordenaar Dr. Hannibal Lecter hem zeker geen slapeloze nachten of zenuwslopende nachtmerries bezorgt: "It's just work".

De film Hannibal is gebaseerd op de gelijknamige bestseller van Thomas Harris. Die introduceerde het personage van de moorddadige psychiater in zijn boek Red Dragon, dat in 1986 door regisseur Michael Mann verfilmd werd tot Manhunter. Maar het betrof hier wel degelijk een nevenpersonage (indertijd vertolkt door Brian Cox), dat toen trouwens nog Dr. Hannibal Lektor heette.

In essentie spitste het verhaal zich toe op FBI-agent Will Graham (rol van William Petersen), die op seriemoordenaars jaagt, maar het steeds moeilijker krijgt om zich telkens opnieuw in de ziekelijke geesten van die psychokillers te verdiepen. Net zoals later in The Silence of the Lambs werd het personage van academicus Hannibal the Cannibal in Manhunter zo'n beetje als (letterlijk en figuurlijk) 'crimineel' expert terzake gebruikt. Manhunter kreeg zeer veel lovende recensies (sommigen vinden nu nog steeds dat dit de beste Thomas Harris-verfilming blijft), maar de film flopte genadeloos. Producent Dino De Laurentiis, die de filmrechten van de Thomas Harris-roman Red Dragon had gekocht, koos naar verluidt voor de titel Manhunter, omdat in diezelfde periode ook de film Year of the Dragon van regisseur Michael Cimino in de bioscopen kwam, maar ook die (nochtans uitstekende) film, met Mickey Rourke in de hoofdrol, presteerde ondermaats aan de kassa.

Hoe dan ook, De Laurentiis was niet meteen happig op een nieuwe samenwerking met schrijver Harris en toen die zijn nieuwe boek The Silence of the Lambs had afgewerkt, was hij dus niet geïnteresseerd in de filmrechten. Big mistake, inderdaad. Temeer daar de producent nog steeds eigenaar was van de zogenaamde screen rights op het Hannibal Lecter-personage, dat nu in Silence een veel grotere rol zou spelen.

Regisseur Jonathan Demme mocht echter de Lecter-rechten 'lenen' voor zijn film. Gratis en voor niets. Wel, niet helemaal voor niets, want, zo legde Dino's vrouw en collega Martha De Laurentiis aan het filmblad Premiere uit, "we wilden niet gulzig zijn. Wij durfden de film niet te maken. Maar als wij hen de toestemming gaven om het te doen en de film zou een succes blijken, dan zouden onze rechten meteen ook meer waard zijn." En zo geschiedde. The Silence of the Lambs werd een kaskraker en haalde maar liefst vijf belangrijke Oscars binnen: beste film, beste regie (voor Demme), beste acteur (voor Hopkins), beste actrice (voor Jodie Foster) en beste scenarioadaptatie (voor Ted Tally).

Maar nog vóór Silence in de bioscopen kwam, voelden de meeste betrokkenen blijkbaar aan dat dit een film met hitpotentieel was, want er was toen meteen al sprake van een sequel. Het probleem was echter dat Thomas Harris nog geen vervolgroman klaar had en dat hij daar ook zijn tijd wou voor nemen. Het boek zou in eerste instantie The Morbidity of the Soul heten, maar die titel werd (mét goedkeuring van Harris) dan toch maar veranderd in het korte, krachtiger Hannibal, over wiens morbide ziel sowieso geen twijfel kon bestaan. Door collega-auteur Stephen King werd de creatie van Thomas Harris trouwens bewonderend omschreven als 'het grote fantasiemonster van onze tijd' of ook nog 'de graaf Dracula van het computer- en gsm-tijdperk'.

Toen de Hannibal-roman in '99 eindelijk in de boekhandels lag, was Dino De Laurentiis bereid het recordbedrag van 10 miljoen dollar te betalen voor de filmrechten. Maar nog vóór het boek in de winkel lag, was het manuscript al voorgelegd aan regisseur Jonathan Demme en ook aan Hopkins en Foster. Vrij snel liet de regisseur weten dat hij niet geïnteresseerd was. Rustige reactie van Dino De Laurentiis: "Als de paus sterft, creëren wij een nieuwe paus. Good luck to Jonathan Demme. Good-bye."

Die nieuwe paus zou uiteindelijk op het eiland Malta gevonden worden. Daar was regisseur Ridley Scott bezig met de opnamen van Gladiator en het echtpaar De Laurentiis was daar eveneens aanwezig voor de productie van de duikbootthriller U-571. De Laurentiis kwam, op uitnodiging van Ridley Scott, een bezoekje brengen aan de Gladiator-set en overhandigde hem daarbij een dik manuscript met de titel Hannibal. Dat is echter ook de naam van de Carthaagse veldheer die indertijd met zijn leger, olifanten incluis, over de Alpen trok en toen het machtige Romeinse imperium deed sidderen en beven. De eerste reactie van regisseur Scott, waarvan niet meteen duidelijk is of ze al dan niet als grap bedoeld was, heeft inmiddels al geschiedenis gemaakt: "Maar Dino, ik wil niets te maken hebben met olifanten die over de Alpen trekken. Ik ben nú al bezig met een film over de Romeinen."

Hoe dan ook, Ridley Scott las het manuscript van Hannibal en was geïnteresseerd in een verfilming, al had hij wel wat vragen en bedenkingen bij het 'romantische' einde van het boek. Hij maakte van de gelegenheid meteen ook gebruik om komaf te maken met het idee dat hij geen belangstelling zou hebben voor vervolgfilms: "Nadat ik Alien gedraaid had, zou ik absoluut ook een sequel gedaan hebben. Maar niemand heeft mij dat toen gevraagd, right."

Bleef het probleem van de casting. Anthony Hopkins zag een vervolg op zijn Oscar winnende rol wel zitten, zeker toen hem een salaris van 11 miljoen dollar werd toegezegd, plus een aantal zogenaamde points (percentages van de bruto-opbrengst). Voor Jodie Foster lagen de zaken blijkbaar ingewikkelder. Volgens Dino De Laurentiis, die het in interviews steevast over Judy Foster heeft, sprongen de onderhandelingen uiteindelijk af op haar exorbitante looneisen, namelijk 20 miljoen dollar én 15 procent van de brutorecette. De reactie van de producent aan de agent van de actrice: "Give my love to Judy Foster, good-bye."

In Hollywood gingen de actrices (Cate Blanchett, Angelina Jolie, Hilary Swank, Ashley Judd enz.) meteen in de rij staan om de rol van FBI-agente Clarice Starling over te nemen, maar uiteindelijk werd gekozen voor de uitstekende Julianne Moore, bekend van onder meer Boogie Nights, The Big Lebowski, Magnolia, Cookies' Fortune en The End of the Affair. Zij had al eerder met Hopkins samengewerkt voor de James Ivory-film Surviving Picasso. Betekent dat nu dat de Hannibal-vertolker zich zelf ook met de casting heeft ingelaten? Blijkbaar niet, want ook bij de pogingen om Jodie Foster toch bij het Hannibal-project te betrekken, bleef hij naar eigen zeggen op afstand: "Ik denk dat acteurs die zich met dat soort zaken bemoeien, nood hebben aan een goede psychoanalyse." Toch vond regisseur Ridley Scott het veiliger om eerst de mening van Hopkins te vragen, alvorens het contract met Julianne Moore te tekenen. De reactie van de acteur: "Oh, yes. Jolly good."

'Hannibal' bracht al 135 miljoen dollar op en is vanaf vandaag in België te zien

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234