Donderdag 22/08/2019

Provinciaal voetbal

Handje contantje doet het goed in de kantine

Beeld ANP XTRA

Iedereen vermoedde het, maar nu is er ook een onderzoek dat het bewijst. Een op de drie voetbalclubs uit de provinciale reeksen geeft zelf toe voetballers in het zwart te betalen.

Een gesloten blanco envelop met geld erin, overhandigd in de kantine of de kleedkamer. Zo worden heel wat amateurvoetballers in Vlaanderen nog altijd betaald. Bij sommigen zit in die envelop hun volledige loon, bij sommigen een deel. Er zijn clubs die nog altijd volledig in het zwart betalen, andere volledig in het wit, een groot deel doet het grijs: beetje zwart, beetje wit. Eén op drie geeft toe met zwart geld te werken. Teams met het meeste ambitie zijn vaak het minst zuiver op de graat. Hoe groter de honger, hoe groter de verleiding.

Dat blijkt allemaal uit een studie van professor Jeroen Scheerder en zijn assistent Erik Thibaut van de onderzoeksgroep Sport- en Bewegingsbeleid van de KU Leuven, die daarvoor samenwerkten met Eric Pompen, docent Journalistiek en Economie aan de Hasseltse Hogeschool PXL. Samen hebben ze 1.257 Nederlandstalige voetbalverenigingen uit Vlaanderen en Brussel gecontacteerd. Vierhonderd daarvan hebben ook geantwoord.

Studenten spraken getuigen om de resultaten van de rondvraag te staven en te duiden. Dat de materie nog altijd gevoelig ligt, bleek uit de antwoorden. Twaalf procent vulde de vragenlijst volledig in, een kwart gedeeltelijk. De grootte en de samenstelling laten volgens de onderzoekers toe representatieve uitspraken te doen.

Omdat er nu al een aantal jaren strenger wordt gecontroleerd, is het aandeel zwart geld in het amateurvoetbal flink afgenomen, zeggen de clubs zelf. Maar ze omzeilen de wet wel vaker door voordelen in natura toe te kennen. Sponsors doen spelers cadeaus om ze naar een club te halen. Zelfs bedrijfswagens (niet geregistreerd) blijken te bestaan in het provinciaal voetbal.

Zwart geld en belastingontduiking zullen volgens een derde van de clubs ook niet verdwijnen. Omdat ze hun inkomsten - zowel uit kantine, ticketverkoop als sponsoring - de voorbije jaren gevoelig zagen dalen, zijn ze ervan overtuigd dat ze met een compleet witte boekhouding niet kunnen overleven, tenzij de wetgeving verandert. 65,5 procent vindt het niet juist dat voetballen als reguliere arbeid wordt belast, zelfs al bestaat er voor voetballers al een voordeelregel: ze betalen maar 33 procent belastingen.

Vrijwilligersvergoeding

Een voetballer in eerste provinciale kan tot 2.000 euro per maand verdienen. Vandaar dat sommige spelers liever naar provinciale zakken dan in een nationale reeks te blijven, waar zwart geld schaarser wordt. Maar een amateurvoetballer mag maar 9.600 euro per jaar verdienen, anders verandert zijn statuut in dat van betaald sporter en moet het loon ook aangegeven worden bij de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid. Daarom betalen de meeste clubs officieel enkel een belastingvrije vrijwilligersvergoeding uit van 1.300 euro.

Gemiddeld betaalt een club in provinciale (van eerste tot vierde) daarnaast nog eens 500 euro tekengeld voor een speler, haast altijd in het zwart. Winstpremies zijn er ook, 30 procent van de clubs betaalt zelfs verliespremies. Wie speelt, wordt betaald. De gemiddelde winstpremie is 150 euro, voor een gelijkspel krijg je gemiddeld 100 euro en voor een verloren wedstrijd is dat 50 euro. Ook een kilometervergoeding (belastingvrij en dus wit) van 0,34 euro per kilometer wordt vaak uitbetaald.

De fiscus schrikt hier niet van, die kent het probleem. Toch zijn er geen gerichte controleacties in het amateurvoetbal en worden ze ook niet gepland, zegt woordvoerder van de dienst Financiën Francis Adyns. Vier jaar geleden werden sportclubs door de dienst in een voorlichtingscampagne wel gewezen op hun sociale en fiscale plichten en op de straffen die staan op het niet naleven daarvan.

Bij de voetbalbond kennen ze het probleem natuurlijk ook. Benny Mazur, secretaris-generaal van Voetbal Vlaanderen, dat de amateurclubs overkoepelt, zegt dat er al jaren wordt gesensibiliseerd, onder meer in samenwerking met de dienst Financiën, en dat er ook aanzienlijke vooruitgang is geboekt. Maar het kan nog beter. Minister van sport Muyters heeft vorig jaar al beloofd dat de belastingvrije vrijwilligersvergoeding zal worden verhoogd. Dat zou de situatie al zeker verbeteren, vindt Mazur. En al jaren dringen de amateurs bij de profs vergeefs aan op een hogere opleidingsvergoeding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden