Dinsdag 07/04/2020

Opinie

Handelsverdragen als CETA zullen zorgen voor meer ongelijkheid, financiële crises en milieucatastrofe

Waals minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken Maxime Prevot en Waals minister-president Paul Magnette tijdens een persconferentie over het CETA-handelsakkoord. Beeld BELGA

Bart Staes is europarlementslid namens Groen. 

Echt zelden zo'n eenzijdig debat gezien als dat in Vlaanderen over het Europees-Canadees vrijhandelsverdrag CETA. Van hen die de tegenstanders van CETA en TTIP 'populisme' verwijten, hoorde ik amper deugdelijke argumenten. Wel veel one-liners? de Vlaamse oppermeester Geert Bourgeois op kop, die gisteren niet alleen appelen met peren, maar zelfs met Waalse pistolen begon te vergelijken. Leuk bedacht van zijn spindokter, maar het raakt kant noch wal.

In die zin was het stuk van Open VLD'er Lode Vereeck in De Morgen tenminste nog een poging tot pro-CETA argumentatie. Een poging. Want in essentie komt zijn betoog neer op de afgedraaide grijze plaat. Vrijhandel is goed. Vrijhandelsakkoorden leveren meer jobs en economische groei. En het milieu, de voedselproductie, consumenten of sociale normen? Onze regeringen blijven die gewoon gezellig en in alle vrijheid beschermen. Wie zich inwerkt in het dossier weet dat dit verre van zeker is. De modellen die groei en jobs beloven, hangen aan elkaar met foute aannames en los zand. En in het EP ondervinden we aan de lijve de druk om onze standaarden inzake milieu, klimaatbestrijding en hoge voedselnormen te verlagen.

Bart Staes. Beeld Groen

Econoom Jeffrey Sachs, professor Duurzame Ontwikkeling aan de Universiteit van Colombia en directeur van het Earth Instituut, stelt klaar en duidelijk dat deze nieuwe soort handelsverdragen het globaliseringsproces verder zullen versterken. En dat tegen een zeer hoge kost voor de armen, met meer ongelijkheid, meer financiële crises, en een niet te voorspellen milieucatastrofe tot gevolg. Jeffrey Sachs: "Dit zijn geen oplossingen voor de 21ste eeuw. (...) Dit zijn akkoorden uit de vorige eeuw die de gebrekkige globalisering alleen maar verder zetten."

Wie is hier de aasgier, mijnheer Vereeck?

Lode Verreeck vindt dat het eigenlijk niet kan dat een democratische minderheid een besluit van de meerderheid blokkeert. Waarom hoor ik nooit dat soort argumenten als lidstaten als Nederland, België of of Luxemburg een gezamenlijke EU-aanpak van belastingontwijking of fiscale harmonisering blokkeren? Mag dat dan wel?

Het centrale punt is dat CETA en TTIP véél meer zijn dan gewone handelsverdragen. Ze zorgen voor grote nadelen voor de democratische besluitvorming, de ontwikkeling van de rechtstaat én duurzame ontwikkeling. Als het over essentiële politieke en maatschappelijke keuzen gaat lijkt het me nogal normaal dat burgers, en dus zeker elk parlement, daar iets over te zeggen heeft. It's the democracy stupid!

Op terreinen als consumentenbescherming, voedselveiligheid en milieubeleid komen er met CETA verplichtingen voor overheden en staat het bevorderen van handel op de eerste plaats. De beleidsruimte om het algemeen belang te bevorderen wordt daarmee kleiner. Dé Canadese jurist en academicus professor Gus Van Harten poneert erg duidelijk dat het arbitragesysteem ICS buitenlandse investeerders bovenmatige macht geeft om wetgeving direct én indirect te beïnvloeden.

CETA voorziet een 'Regelgevende Samenwerking Forum' dat wetgevende initiatieven beoordeelt op criteria als economische groei, handel en investeringen. Milieucriteria, werknemersrechten of consumentenbescherming staan niet in dat rijtje. Voorstellen voor wetgeving kunnen al geblokkeerd of herschreven worden nog voordat er in parlementen over gedebatteerd wordt. Al bij het ontwikkelen van nieuwe wetgeving kan het bedrijfsleven grote boetes eisen, die buiten ons bestaande rechtssysteem om worden opgelegd. Canada heeft daar zélf in het kader van het vrijhandelsverdrag NAFTA veel negatieve ervaring mee.

Overigens staat Wallonië niet alleen. Meer dan 2000 steden en regio's stemden gelijkaardige resolutie als het Waalse Parlement. En ook de Belgische vakbonden, de ziekenfondsen, de milieu- en consumentenbeweging, Test-Aankoop en 11.11.11 uitten sterke bekommernissen en bezwaren. Tja, democratie, het blijft een lastig ding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234