Donderdag 17/10/2019

Handelsoorlog

Handelsoorlog ontbrandt tussen VS en EU: Trump voert heffingen op staal in

Staalarbeiders in Granite City, Illinois. Of zij geholpen zijn met de protectionistische maatregelen is maar de vraag. Beeld REUTERS

De Amerikaanse president Trump twijfelde lang, maar heeft gisteren toch een riskante handelsoorlog ontketend met zijn belangrijkste bondgenoot, de EU, en zijn buren Mexico en Canada. Vanaf vandaag gelden er importheffingen van 25 procent op staal en 10 procent op aluminium.  

De EU en Canada reageerden bijzonder agressief en kondigden meteen tegenmaatregelen aan. Europa richt zich voorlopig op heffingen op Amerikaanse jeans, whisky’s en motorfietsen. "Europa heeft geen andere keuze dan een handelsoorlog te beginnen", zei de Franse minister Bruno Le Maire.

De Oeso en het IMF hebben gewaarschuwd voor de grote gevolgen van een handelsoorlog voor de hele wereldeconomie. Volgens IMF-directeur Lagarde zullen vele landen worden getroffen. Ook minister van Economie Kris Peeters (CD&V) betreurt de beslissing. "20ste-eeuws protectionisme heeft geen plaats in de mondiale economie van de 21ste eeuw", reageert hij. 

Het is niet de eerste keer dat de Amerikanen een staaloorlog beginnen tegen de EU. In maart 2002 legde toenmalig president George W. Bush soortgelijke importheffingen op Europees staal op. Die trok hij na anderhalf jaar weer in, na klachten van de staalverwerkende industrie in de VS. Veel Amerikaanse bedrijven die staal afnemen uit Europa of Azië hebben ook nu al op voorhand gewaarschuwd voor de nadelige gevolgen voor henzelf. Maar Trump trekt zich niets aan van die lobby.

De president komt met de heffingen een verkiezingsbelofte na. Hij vindt dat buitenlandse bedrijven Amerikaanse 'blue-collar'-banen in oude industriegebieden in staten als Pennsylvania en Illinois vernietigen door onder de kostprijs staal te dumpen in de VS. Veel economen denken dat Trump hiermee in het verleden leeft. Staalproductie is nu een hightech kapitaalintensieve industrie, waar nauwelijks nog werknemers in de fabrieken zijn te zien.

De VS hebben deze week gedreigd de handelsoorlog desnoods verder te zullen laten escaleren met een heffing van 25 procent op auto’s uit de EU. Het liefst zou Trump, zo zei hij eerder tegen de Franse president Macron, geen Mercedes, BMW of Audi meer op 5th Avenue in New York willen zien.

Lees ook het standpunt van Bart Eeckhout: Europa moet leren om het heft meer in eigen handen te nemen

Trump is vast voornemens met radicaal beleid het handelstekort van de VS te verminderen. Vorig jaar hadden de VS een tekort van 566 miljard dollar (484 miljard euro) op de handelsbalans. China maar ook Duitsland hebben juist enorme overschotten.

De Europeanen wassen hun handen in onschuld. Zij wijzen naar de Chinezen en zeggen zelf niet schuldig te zijn aan dumping. Maar Trump zegt dat wereldwijd sprake is van overcapaciteit. Op Chinees staal liggen al hoge heffingen en de Chinese export naar de VS is al vrijwel te verwaarlozen.

Tegenmaatregel

De heffingen die de EU als tegenmaatregel oplegt, gaan later deze maand in. De tegenheffingen gaan over een export van 3 miljard aan Amerikaanse goederen naar Europa. Europa exporteert op zijn beurt 6,4 miljard euro aan staal en aluminium, die onder de nieuwe Amerikaanse heffing vallen. 

Ook vanuit zijn eigen Republikeinse partij kwam er kritiek op het besluit van Trump. "Als het gaat om oneerlijk verhandeld staal en aluminium zijn Mexico, Canada en Europa niet het probleem", zei de Republikeinse politicus Kevin Brady. "Dat is China." Brady riep de president dan ook op om "deze voor de nationale veiligheid belangrijke partners" juist vrij te stellen van de heffingen.

Belgische ondernemingen ontgoocheld

De verhoogde invoerheffing op staal en aluminium door de VS dreigt voor sommige bedrijven een omzetverlies van 10 à 15 procent te veroorzaken, zo reageert het Belgisch Staalindustrie Verbond op de beslissing van Amerikaans president Trump.

Technologiefederatie Agoria schat de schade voor de Belgische economie op 250 miljoen euro. Maar Agoria bepleit een gematigde reactie door Europa een totale handelsoorlog te vermijden.

Ook het Verbond van Belgische Ondernemingen waarschuwt voor een escalatie. " We moeten absoluut vermijden dat dit escaleert", aldus topman Pieter Timmermans. "Dit gaat een richting uit die de wereldwijde economische stabiliteit bedreigt." (BDB)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234