Zondag 01/11/2020

Handelaar in bloedgoud opgepakt

Madame Gulamali komt steeds meer in het nauw

Brussel

Eigen berichtgeving

Koen Vidal

Het Brusselse parket arresteerde dinsdag een Indo-Pakistaan die de jongste vier jaar 1,3 ton goud uit Kongolees oorlogsgebied via België naar Groot-Brittannië en de VS smokkelde. De man was totaal onverwachts bij het parket opgedoken om zijn beklag te doen over het feit dat zijn rekeningen waren geblokkeerd.

De gearresteerde Panju Zulfa Karil werkt nauw samen met de beruchte Indiaas-Burundese zakenvrouw Aziza Kulsum, ook wel Madame Gulamali genoemd. Zij is een levende legende in de regio van de Grote Meren en smokkelt al sinds het Mobutu-tijdperk goud, diamanten, ivoor, coltan en wapens. Eind 2000 kreeg Kulsum van de RCD-rebellen in Oost-Kongo (Rassemblement Congolais pour la Democratie) het monopolie op de uitvoer van coltan, een grondstof die onder andere gebruikt wordt voor gsm's en waarvan de prijs op dat moment was toegenomen van 80 tot 760 dollar per kilo. Kulsum is sinds 1998 erkend vluchteling in België.

Voor de export van goud werkte Kulsum samen met Panju Zulfa Karil. De jongste vier jaar voerden zij naar schatting 1,3 ton goud in voor een geraamde waarde van 13 miljoen euro. Het goud werd ontgonnen in Oost-Kongo, via de Rwandese hoofdstad Kigali naar Brussel gevlogen en vervolgens naar Groot-Brittannië en de VS getransporteerd. Het gaat om 96 procent puur goud. Op de export moesten Kulsum en Panju een belasting van 0,75 procent aan de door Rwanda gesteunde RCD-rebellen betalen.

Bovendien verzamelden Belgische speurders bewijzen dat 25 procent van de vennootschappen van Kulsum en Panju in handen is van de Rwandese rebellen. Met de goudopbrengsten kocht het RCD militair materieel en wapens.

De hele zaak kwam aan het licht na een doorlichting van een aantal verdachte transacties die Panju en Kulsum via Belgische rekeningen uitvoerden. Op die rekeningen stond in totaal een bedrag van 2 miljoen dollar. Panju kon gearresteerd worden omdat hij persoonlijk bij het gerecht zijn beklag kwam doen over het feit dat zijn rekeningen geblokkeerd waren. Ook het feit dat Panju onlangs 51 kilogram goud wou smelten bij een Antwerpse smelterij maakte het voor de speurders mogelijk om hem aan te houden wegens witwaspraktijken.

Of ook Aziza Kulsum gearresteerd zal worden, is lang niet zeker. Gerechtelijk directeur Glenn Audenaert zei gisteren dat er een internationaal aanhoudingsbevel tegen haar en al haar medeplichtigen werd uitgevaardigd, dat zij momenteel voortvluchtig is en zich schuilhoudt. Wel nam ze de jongste dagen regelmatig contact op met het gerecht. De Morgen kreeg gisteren bevestiging dat zij zich momenteel in de Rwandese hoofdstad Kigali bevindt. Het probleem is echter dat België geen uitleveringsverdrag heeft met Rwanda. "Wel zal een internationaal arrestatiebevel haar bewegingsvrijheid en zakelijke activiteiten in grote mate belemmeren", zei het kabinet van justitieminister Marc Verwilghen (VLD) gisteren.

Vast staat dat het Belgisch onderzoek tegen Kulsum en co. een grote impact kan hebben op de financiering van de RCD-rebellen en bijgevolg ook op het verdere verloop van de bloedige oorlog. Die kostte totnogtoe het leven aan naar schatting 3 miljoen mensen. "Als het gerecht erin slaagt om een einde te maken aan het Kulsum-imperium, zou dat weleens de doodsteek kunnen betekenen van de RCD-Goma", zei onderzoeker Tim Raeymakers van International Peace Institute (Ipis) in Antwerpen.

Belgisch onderzoek kan grote impact hebben op oorlog in Kongo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234