Zaterdag 08/05/2021

HALINA REIJN

Halina Reijn is actrice bij Toneelgroep Amsterdam en schrijft wekelijks over wat haar bezighoudt.

De nacht voor een première slaap ik niet. Standaard. Het stuk spookt als een gekke aap door mijn hoofd. Weet ik alle zinnen, alle woorden nog? Zal ik ondanks de spanning kunnen presteren? De mise-en-scène: niet vergeten bij die tekst daar en daar op te komen! Wat als ik de bril van Judy kwijtraak? En wat zullen de mensen er in godsnaam van vinden? Zullen ze lachen om onze grappen?

Op die ene avond waar we weken lang naar toe werken moet alles zich uitbetalen. Niet alleen de noeste arbeid, maar ook alles wat we er voor aan de kant hebben gezet: vroeg naar bed, geen vrienden zien, gezond eten, en 24/7 studeren met het script in de hand. Mentale en fysieke toewijding. We kruipen uit onze zelfgegraven tunnel en willen, nee, snakken naar een bevredigend eindresultaat.

Op televisie zijn er voortdurend voetballers aan het woord. Ze praten over druk vanuit hun vaderland, over zenuwen en verlangen naar een overwinning. De uren voor onze première brengen we in stilte door. De spanning is te snijden, de nervositeit hangt als een benauwde deken in de kleedkamers en gangen. "Nog een half uur", klinkt er door de intercom. We likken onze droge lippen en staren naar onze trillende handen. Nog 30 minuten. Als gladiatoren moeten we de arena in. "Laat het theater afbranden!", verzucht iemand zachtjes. "Waarom koos ik dit beroep?" Er is geen ontkomen aan. De avond zal zich voltrekken.

Vlak voor ik op ga, denk ik aan de Rode Duivels, de mannen uit IJsland en Ierland en Zweden en Wales en realiseer me dat die 700 man waar wij voor staan, een peulschil zijn vergeleken bij de ogen van de hele wereld. Bovendien kunnen wij niet letterlijk winnen of verliezen. In kunst is alles subjectief.

Hoe zou Gareth Bale zich in mijn positie voelen? Wat zou Dimitri Payet mij adviseren te doen, of Jan Vertonghen? We wensen elkaar toitoitoi en lopen de donkere hal in richting het podium. Na een paar minuten voel ik dat het goed zit. De zaal is mee. We zijn scherp en vooral: vrij.

Op de tribune zie ik stelletjes zich steeds krampachtiger aan elkaar vastgrijpen of juist afstand nemen.

Het stuk dat gaat over liefde en relaties heeft een enorme impact op spelers en publiek. Op een bijna kinderlijke manier schetst het de archetypische structuren tussen mannen en vrouwen. "Heb je ooit de drang gehad om met een hoer te slapen?", vraagt mijn personage Judy aan haar echtgenoot en een siddering trekt door de zaal. "Vind jij mij nog aantrekkelijk?" En even later: "Voel jij je ooit aangetrokken tot andere vrouwen?" De clichématige vragen zijn gênant herkenbaar. Als Ramsey en ik elkaar in de finale "breakup scene", zoals de regisseur het noemt, alle hoeken van de kamer laten zien, zijn we allang niet meer bezig met zenuwen, pers of het behalen van een bepaald eindresultaat. We vechten niet met elkaar, maar met onze persoonlijke liefdesperikelen en laten privé-emoties de vrije loop. Na afloop drinken we een glas champagne en voelen de adrenaline onaangenaam uit ons wegtrekken. Vannacht zal de slaap diep zijn en de aap stil. "We hebben alles gegeven", concludeert Marieke. "Twee nul voor ons."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234