Zondag 24/01/2021

Haantjes in marcellekes

Het is misschien nog geen echte trend, maar seksverslaving is wel een hot topic in uiteenlopende films geworden. Denk daarbij aan films als Shame en Thanks for Sharing, en nu ook aan Don Jon, het opmerkelijke regiedebuut van Joseph Gordon-Levitt.

Het is niet toevallig dat barman Jon (rol van Joseph Gordon-Levitt) de bijnaam Don Jon heeft gekregen. Het gemak waarmee hij in New Jersey onenightstands verzamelt, is immers legendarisch. En toch vindt hij porno op het internet naar eigen zeggen veel geiler dan real pussy. Maar dan ontmoet hij Barbara (rol van Scarlett Johansson), waarmee hij niet meteen het bed induikt. Voor haar is hij zelfs bereid om opnieuw avondschool te volgen. En hij wil haar zelfs aan zijn ouders voorstellen. Maar zal Barbara de ultieme concurrentie met internetporno - 'No smell. No taste' - aankunnen?

Vermits u het scenario van Don Jon zelf geschreven hebt om daarmee uw regiedebuut te maken, is het wellicht niet zo indiscreet om te vragen hoe persoonlijk of zelfs autobiografisch dit verhaal over seksverslaving is?

Joseph Gordon-Levitt: "Het verhaal is in ieder geval erg persoonlijk vermits het handelt over de manier waarop de media een invloed hebben op de manier waarop we naar bepaalde zaken kijken. Dat was zowat het vertrekpunt.

"Ik heb van kindsbeen af als acteur gewerkt en dus heb ik persoonlijk altijd veel aandacht besteed aan de impact die televisie, films en media in het algemeen hebben op onze levens, inbegrepen ons liefdesleven en ons seksleven. Dat was dus de oorsprong van dit verhaal: een koppeltje waarvan hij veel naar porno kijkt en zij veel romantische Hollywoodfilms ziet. Dat leek mij een grappige manier om het te hebben over de wijze waarop de media ons soms met onrealistische verwachtingen opzadelen."

Hij is natuurlijk al eerder gebruikt, maar Great Expectations was anders ook wel een goede filmtitel geweest?

"Niet aan gedacht (lacht). Maar Great Expectations was inderdaad een goede titel geweest. Misschien kan die hier nu als Nederlandstalige titel gebruikt worden."

Het moet nochtans niet evident geweest zijn om een film te maken waarin pornografie een belangrijke rol speelt zonder dat het zelf porno wordt en waarbij het resultaat toch ook luchtig blijft, want Don Jon is zeker geen diepgravend drama.

"Terwijl ik het scenario aan het schrijven was, heb ik altijd het gevoel gehad dat het best een grappige film kon worden. Als men iets substantieels wil vertellen, is het vaak de beste manier om dat met gevoel voor humor te doen. Daar bestaan vele voorbeelden van. Dr. Strangelove (van Stanley Kubrick, JT) is niet toevallig een van mijn meest favoriete films aller tijden."

En 50/50, een komedie over kanker waarin u naast Seth Rogen de hoofdrol speelt, is ook zo'n

voorbeeld.

"Absoluut. Het was trouwens tijdens het draaien van 50/50 dat ik het idee kreeg om Don Jon als een komedie te vertellen. Het basisconcept had ik al een tijdje: enerzijds een Don Juan-type die naar porno kijkt en anderzijds een prinsesje van een vrouw dat naar romantische Hollywoodfilms kijkt. Maar ik was nog op zoek naar de juiste aanpak, naar een goede manier om het te kaderen in een film.

"Terwijl ik in Vancouver met Seth Rogen bezig was aan 50/50, realiseerde ik mij dat ik het als een komedie kon doen. Als een character-based comedy, zoals iemand als Hal Ashby dat indertijd deed met films als Harold and Maude, over een jonge man en een oudere vrouw die graag naar begrafenissen gaan."

In welke mate hebt u voor dit regiedebuut kunnen leren van de vele regisseurs waarmee u inmiddels hebt samengewerkt?

"Ik heb veel geluk gehad in de zin dat ik het jaar voor ik Don Jon gedraaid heb, samengewerkt heb met Rian Johnson aan Looper, met Christopher Nolan aan The Dark Knight Rises en met Steven Spielberg aan Lincoln. Wat die regisseurs met elkaar gemeen hebben, is dat zij alle drie in staat zijn om een goed evenwicht te houden: enerzijds beschikken ze over een doorwrocht, goed afgebakend plan, maar anderzijds zijn ze in staat om spontaan te blijven.

"Als regisseur krijg je elke dag, de hele dag door, de vraag: 'Oké, dit is het plan. Maar nu hebben we dit nieuwe idee. Wat wil je doen?' Ik heb gezien hoe Rian, Christopher en Steven die vraag keer op keer beantwoord hebben. Maar er is geen vast antwoord. Wanneer je als regisseur getrouwd blijft met je plan, kun je een film krijgen die niet echt lééft. Maar als je té gemakkelijk verleid wordt door nieuwe ideeën en nooit vasthoudt aan het oorspronkelijke plan, blijf je soms met een film zitten zonder ruggengraat. Het komt er dus op aan de juiste balans te vinden.

"Iemand als Steven Spielberg werkt met een zeer specifieke 'shot-list'; hij weet perfect welke shots hij wil draaien. Maar iemand als Daniel Day-Lewis is een heel spontaan, organisch acteur. En Steven bleek in staat om zich aan te passen en heel snel en gracieus in te pikken op de dingen die Daniel aan het doen was. De snelheid waarmee hij dat kon, was echt ongelooflijk. Hij zei gewoon: 'Oh, je wilt het zo doen. That's great! Zo moet je het inderdaad doen. Maar dan moeten we wel het camerastandpunt veranderen'. En dat gebeurde dan bliksemsnel en had je plots een nieuw shot, dat niet zomaar in elkaar gestoken leek, maar dat er wel degelijk uitzag als een Steven Spielberg-shot (lacht).

"Maar er waren natuurlijk ook momenten waarop Steven gewoon zei: 'Kun je het doen zoals we van plan waren? Want dat is echt de manier waarop ik dit shot wil draaien.' Ik zag het hem doen en ik ben mij blijven herinneren hoe belangrijk het is om dat evenwicht te bewaren."

Betekent dit dat Don Jon nu erg verschilt van de film die u oorspronkelijk voor ogen stond?

"Eerlijk gezegd is er niet echt veel verschil, als ik dat zelf mag zeggen (lacht). Maar de film die nu in de zalen loopt, is wel degelijk beter dan de film die ik in mijn hoofd had. Maar dat heeft voornamelijk te maken met de bijdragen van iedereen die aan de film gewerkt heeft, vooral de acteurs. Hun vertolkingen zitten vol met allerlei kleine details, die ik zelf nooit had kunnen schrijven en die ik nooit zelf had kunnen bedenken. Hetzelfde geldt voor het camerawerk, de montage, de muziek, enzovoort.

"Het zijn al die kleine details die ik zo opwindend vind in een film. Een voorbeeldje? Er is een kleine scène die niet eens in het scenario stond. Het moment waarop Jon, mijn personage, en Barbara, het personage van Scarlett Johansson, op bezoek gaan bij zijn ouders. In het scenario begint die scène wanneer zij de deur binnenstappen, maar we hadden wat extra tijd en dus besloten we om ook de scène te draaien waarin Jon en Barbara komen aangereden en uit de auto stappen.

"Er stond niets geschreven, dus we moesten het ter plekke verzinnen. En Scarlett besloot die scène te spelen alsof ze nerveus was. Nerveus om zijn ouders te ontmoeten. Ik vond dat zo'n slimme keuze van haar, want zo zien we haar op geen enkel ander moment in de hele film. Barbara is altijd sterk en zelfverzekerd. Maar op dat moment is Barbara een beetje zenuwachtig. Ze twijfelt of zij al dan niet haar jasje zal aanhouden. En als ze dan wacht tot ik de deur voor haar openhoud, doet ze dat kleine dansje. Het is niet echt een dansje, het is gewoon wat gehuppel.

"Ik ben er zeker van dat Scarlett dat niet eens op voorhand gepland had en het is iets dat ik haar nooit had kunnen vertellen dat ze moest doen, maar het ziet er zó realistisch uit! En het zegt zó veel. Dergelijke details zijn een cadeau dat je als regisseur van de acteurs kunt krijgen. Het feit dat Barbara een groot deel van de film met kauwgum in de weer is, was trouwens ook een idee van Scarlett."

Hoe belangrijk was de keuze van dat specifieke middle-classmilieu waarin Jon en Barbara zich bewegen?

"Het was altijd mijn bedoeling om het verhaal te situeren in zo'n normale, Amerikaanse suburban setting waar ik zelf ook vandaan kom. Ik ben opgegroeid in een voorstad van Los Angeles en Don Jon speelt zich af in New Jersey, een voorstad van New York. Ik wou de film zeker niet situeren in Manhattan of Londen of andere locaties waar de romantische komedies, waar Barbara zo van houdt, zich vaak afspelen."

De familiale context van Jon deed me soms terugdenken aan Saturday Night Fever, compleet met de alledaagse macho-attitude van Tony Manero, het personage van John Travolta, die op een bepaald moment over een meisje zegt: 'Ik heb met haar geslapen en nu denkt zij dat ze met mij mag dansen'.

"Als de vergelijking met Saturday Night Fever bedoeld is als compliment, dan ben ik daar blij mee. In de States heeft de Italian American One Voice Coalition mij beschuldigd van "ethnic denigration of Italian Americans" en mij aangeraden om in therapie te gaan. Diezelfde lobby had eerder ook al problemen met The Sopranos en veel andere films, maar Tony Danza (die de vader van Jon speelt, JT) heeft hen lik op stuk gegeven.

"Ach, er zullen altijd wel mensen zijn die zich geroepen voelen om te klagen. Ik ben het totaal oneens met die kritiek. Volgens mij is de film absoluut niet racistisch. Maar die zogenaamde watchdog-groep heeft zijn doel bereikt: ze hebben wat aandacht gekregen. Ik heb er zelf geen probleem mee dat sommigen de film een beetje provocerend of gedurfd vinden. De meeste van mijn favoriete films zijn ook zo, zoals het werk van Paul Thomas Anderson, de Coen-brothers of Hal Ahsby waar we het daarnet over hadden. Maar ik kan natuurlijk ook wel genieten van films als The Wizard of Oz of Raiders of the Lost Ark waar iedereen van houdt."

Don Jon draait momenteel in de Belgische bioscopen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234