Woensdag 28/10/2020

JustitieWitwassen

Haalt justitie eindelijk haar gram tegen oud-Kipling-baas Tony Gram?

Tony Gram.Beeld RV

De Antwerpse zakenman Tony Gram (78), ooit eigenaar van rugzakkenmerk Kipling, verschijnt voor de rechter. De openbaar aanklager vordert vier jaar cel voor het witwassen van crimineel geld en valsheid in geschrifte. Komt het dit keer ook tot een veroordeling?

“Een onversneden selfmade man.” “Steenrijke zakenman.” “Gewiekst.” “Met de ‘g’ van gehaaid.” Jarenlang kwam Tony Gram vooral in de aandacht als de keiharde ondernemer. Het handelsmerk van de man die in 1942 in Breda werd geboren als Antonius Gram, derde in een gezin van twaalf? Zijn voordeel halen uit de miserie van een ander. Gram begon met Gramyco, een bedrijf in steigerbouw, maar maakt echt naam door noodlijdende bedrijven op te kopen, de carrosserie op te poetsen, en weer te verkopen. 

In het geval van Kipling passeerde hij twee keer langs de kassa. In ruil voor wat kapitaal en managementcapaciteiten koopt Gram in 1992 voor één symbolische frank het verlieslatende Kipling, bekend voor de tassen met pluchen aapjes. Zeven jaar later verkoopt hij de meerderheid van de aandelen aan een Zwitsers fonds, voor 91 miljoen euro. Daarna gaat het bedrijf weer bergaf en in 2002 tikt Gram Kipling opnieuw op de kop voor een symbolische euro. Om het in 2004 te verkopen aan een Amerikaanse gigant voor om en bij de 150 miljoen euro. 

Intussen staat zijn geld veilig in een belastingparadijs, heeft hij vastgoedbelangen in Florida en wordt hij eigenaar van kofferfabrikant Delsey, dat hij later voor veel geld verkoopt. Hij investeert in 2002 in het luchtvaartproject VG Airlines van voormalig Vlaams Belang-parlementslid Freddy Van Gaever. Kort na de oprichting verandert de naam in Delsey Airlines, maar nog hetzelfde jaar gaat het bedrijf op de fles, met in totaal voor bijna 21 miljoen euro aan schulden. Het is dus niet altijd prijs. Tony Gram moet eerst 6 miljoen euro betalen aan de curatoren. In 2007 wordt de zaak echter in beroep behandeld en oordeelt de rechter dat Gram heeft voldaan aan alle verbintenissen die hij is aangegaan. 

Ophefmakende rechtszaken

Steeds meer is ook dat Tony Gram: ophefmakende rechtszaken. Die hij opvallend vaak wint. In 2008 moet voetbalclub FC Antwerp van de rechter 800.000 euro aan schulden aan hem terugbetalen. In 2016 spreekt de correctionele rechtbank hem vrij van gesjoemel met zijn bouwbedrijf. En nu heeft het Antwerpse gerecht hem al sinds 2011 in het vizier in dossiers van drugssmokkel en wapenhandel. 

Zo zou Gram enkele jaren voordien 800.000 euro hebben geleend van B.M. uit Zoersel, handelaar in waardevolle stenen en exclusieve horloges. B.M. werd enkele jaren geleden vervolgd voor cocaïnesmokkel naar de Antwerpse haven, maar vrijgesproken bij gebrek aan bewijs. Bij het onderzoek troffen de speurders in zijn kluis de schuldbrieven aan van de lening van Tony Gram en van een zekere Serge Muller, een notoir wapenhandelaar. Zowel Gram als Muller bleken te lenen aan een interest van 8 procent. 

Aan de speurders vertelde Gram dat hij liever geld leende van particulieren dan aan te kloppen bij de banken. Zijn advocate Manon Gutwirth zal donderdag op het proces aanvoeren dat de bewijslast bij de openbare aanklager ligt. 

“Als je je eigen vermogen zou witwassen, moet je de herkomst van dat geld kunnen aantonen, maar het gaat niet om geld van de heer Gram, maar dat van een andere beklaagde (B.M. uit Zoersel, BST)”, zegt Gutwirth. “Er is geen reden voor mijn cliënt om te vermoeden dat die gelden een vreemde oorsprong zouden hebben.”

Roze diamant

De vraag zal rijzen of 8 procent een woekerrente is. De laatste jaren hanteren banken historisch lage rentes, maar wat was een normale rente bij het begin van de bankencrisis? Tijdens dit proces gaat er ook aandacht naar een roze diamant, aangetroffen naast de schuldbrieven in B M.’s kluis. Muller beweert dat zijn firma Rex Mining eigenaar is en dat B.M. hem ging verkopen. Volgens Het Laatste Nieuws heeft B.M. op een bepaald moment gevraagd de diamant opnieuw te taxeren en zou hij dan hebben vastgesteld dat het geen honderd procent diamant meer was. Volgens hem hadden de speurders de echte roze diamant verwisseld, waarop Muller klacht indiende tegen onbekenden wegens diefstal. 

Intussen heeft een expert van de Hoge Raad voor Diamant de steen weer als een echte diamant bestempeld, weliswaar met minder hoge waarde dan Muller en B.M. beweren.

Het is niet de eerste keer dat Grams naam valt in een dossier van drugssmokkel. En ook niet de eerste keer dat hij de dans ontspringt. Hij bleek de eigenaar van een villa in Brecht waar twee drugsbendes om vochten na een mislukte deal. Frank Slaets, een zakenpartner van Gram en de ex van Véronique De Kock, is daarvoor in 2009 veroordeeld.

In 2015 was er nog een rechtszaak tegen Tony Grams dochter. Na een echtscheiding kampte de vrouw met ernstige psychische problemen en in september 2015 ging ze haar tweelingdochters te lijf met een mes. De tieners konden wegvluchten en de politie verwittigen. Grams dochter zit haar straf uit. In 2019 spande Tony Gram een zaak aan tegen zijn dochter om de verkoop van haar villa in Schoten terug te draaien.

Wat voorafging

Het Openbaar Ministerie eist zeven jaar cel tegen de Antwerpse diamant- en wapenhandelaar Serge Muller (62) en vier jaar tegen zakenman Tony Gram (78). De aanklacht luidt het witwassen van crimineel geld. Het dossier draait om B.M., die aan de kost probeerde te komen met de handel in diamanten, juwelen en exclusieve horloges. Allen kwamen eerder al in aanraking met het gerecht, voor fraude en witwassen van crimineel (drug)geld. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234