Zondag 18/08/2019

column

Haal de vierde scheidsrechter, nu een soort therapeut voor gefrustreerde trainers, ín het veld

Hans Vandeweghe. Beeld Bob Van Mol

Hans Vandeweghe is sportjournalist bij De Morgen.

Woensdag zat een communiqué van de voetbalbond in de mail. Dat ze uitzonderlijk de vijf betwiste VAR-fases van Club-Anderlecht naar de IFAB hadden gestuurd. Dat is de International Football Administration Board, die gaat over de spelregels, en die had geoordeeld dat vier van de vijf fases correct waren beoordeeld door de videoref. Bij een vijfde fase – het buitenspel van Teodorczyk – had de VAR beter de ref een keertje extra laten kijken. Dan had hij gezien dat er nogal wat speelbare onderdelen van het lichaam van 'Teo' vóór dat van de op één na laatste verdediger stonden.

Met ‘correct beoordeeld’ bedoelden ze dat er geen clear error (overduidelijke vergissing) in het spel was, maar dat de scheidsrechter de fase kon interpreteren. Dat is een hele interessante, maar niet onverwachte en nog minder onterechte stelling, althans volgens de geldende regels van de scheidsrechterij. Misschien is het hoog tijd die regels en de scheidsrechterij te veranderen.

Zeven refs in American football

Scheidsrechters worden ingezet waar de meeste fouten voorkomen. In volleybal, waar geen contact is, moeten twee scheidsrechters en vier lijnrechters binnen of buiten beoordelen en raakballen aangeven. Daarbovenop is er in de internationale topcompetities ook een videoreview. Volleybal is niet ingewikkeld, en toch zijn zes man en een video niet overbodig.

Basketbal heeft op topniveau (de VS) drie scheidsrechters rondlopen, binnen dat kleine veld. Eén van hen is chief, maar de beslissing gaat in overleg en ze beoordelen de fases vanuit verschillende hoeken. Dick Bavetta was 74 toen hij zijn laatste NBA-wedstrijd floot. Hij zag het nog steeds en hij had autoriteit. Door de opstelling van de officials, zoals ze daar heten, was de snelheid van het spel geen probleem voor de kranige man.

Scheidsrechter Lawrence Visser moest veel brandjes blussen tijdens Club-Anderlecht. Beeld Photo News

Ed Hochuli was 67 toen hij zijn laatste wedstrijd in de NFL (American football) floot als een van de zeven scheidsrechters, allemaal met verschillende opdrachten in functie van de meest voorkomende conflicten. Net als basketbal hebben ze ook nog een back-up van een videoreplay. In de NFL, ook een snelle sport met weinig doelpunten zoals voetbal, vraagt de referee bij twijfel het oordeel van de centrale videokamer in New York. Daar hakt meestal ene Alberto Riveron de knoop door. Diezelfde Riveron heeft op het NFL-kanaal zelfs een eigen programma, waar hij de meest heikele plays van de week duidt.

Op een voetbalveld van ruim honderd meter, in een spel dat even snel gaat als American football, loopt één scheidsrechter, van ver geholpen door een collega die met een vlagje een lijn afloopt. Die ene scheidsrechter wordt verondersteld de counters van Ronaldo of Griezmann te volgen, terwijl hij zich aan het vergewissen is van de trucjes van Suárez om een strafschop te versieren of de aanslagen op Messi.

De oplossing

Vergeten we heel even buitenspel en de assistenten met hun vlagjes. Buitenspel is een puur meetkundige aangelegenheid, die op het hoogste niveau beter door de computer kan worden beoordeeld, net als de doellijntechnologie. Het grote veld, dáár gebeurt het.

Nu zijn er een aantal goede redenen waarom de scheidsrechter scheidsrechter is geworden en geen topvoetballer, en een daarvan is dat hij niet zo snel is als de topvoetballers. Een scheidsrechter in het voetbal wordt bijgestaan door de assistenten (lijnrechters), door de vierde official en in grote competities ook nog eens door twee collega’s die achter de doellijn staan. Eén assistent (geconcentreerd op dat buitenspel) en de scheidsrechter lopen zich bij counters nu het pleuris in de hoop dat ze een beetje kunnen volgen (niet dus). Een halve seconde later worden ze geacht een fase van een al of niet opzettelijke val of (on)gelukkige hands juist te beoordelen. Dat is behoorlijk lastig.

De oplossing ligt voor de hand: haal de vierde scheidsrechter, nu een soort therapeut voor gefrustreerde trainers, ín het veld, zet er een derde bij, ook in het veld en werk met de driehoeken van het basketbal. Internationaal zou zelfs met vier scheidsrechters kunnen worden gewerkt als die twee achter de doellijn ook in het veld komen, pakweg ter hoogte van het penaltypunt. Verminder het gedraaf van de scheidsrechters en je vermindert de afstand tot de actie en de foute beslissingen. Laat de VAR ten slotte vanuit een centrale regiekamer de knopen doorhakken als de refs er niet uitkomen. De VAR wordt niet bemand door gebuisde en/of blinde scheidsrechters, maar meestal door refs die het wel zien maar de fysieke testen niet aankunnen.

Gevolg: goede scheidsrechters kunnen langer actief blijven, moeten niet afhaken omdat ze de sprintcriteria met twee tienden hebben gemist, kunnen meer dan één wedstrijd per speeldag aan, en de geopereerde Delferière is sneller inzetbaar.

De VAR volgt voetbalwedstrijden vanuit een busje. Beeld Sporza
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden