Vrijdag 07/08/2020

Haal alles uit de (poppen)kast

De dood heeft vele gezichten maar hoe jonger dat gezicht, hoe pijnlijker. Toch valt er heel wat af te lachen in Kleine Sofie, een jeugdvoorstelling over een doodziek meisje dat ijlend in een fantasieland terechtkomt waar haar knuffels spreken. Een soort Wizard of Oz, maar dan op morfine. Het levert een rijkelijk maar soms ook rommelig spektakel op.

JEUGDTHEATERl HETPALEIS, Laika en Froe Froel Kleine Sofie

Het verhaal Kleine Sofie en Lange Wapper (1984), geschreven door Els Pelgrom en met illustraties van Thé Tjong-Khing, is een klassieker onder de jeugdromans. Het snijdt nochtans een thema aan dat niet vanzelfsprekend is: dat van een jong meisje dat op sterven ligt. Hetzelfde onderwerp kwam ook aan bod in Oscar en Mamie Rose, een boek van Eric-Emmanuel Schmitt dat enkele jaren geleden op de planken werd gebracht door de Gentse Kopergietery. Maar terwijl de dood en het ziekenhuis daarin een constante waren, is het sterven hier bijna een trivialiteit.

In het kraakwitte bed ligt Sofie (actrice Tanya Zabarylo) voor zich uit te staren. Hoe lang is ze nu al ziek, te zwak om nog te kunnen spelen? Ze wil nog eens met volle teugen van het leven genieten. Haar wens wordt werkelijkheid. Alhoewel. In een koortsdroom wordt ze door haar kat Terror meegenomen in een door hem verzonnen avontuur met als moraal ‘over wat er in het leven te koop is’.

In Sofies fantasie krijgen de kat (Kaspar Schellingerhout) en de lappenpop Lange Wapper (Gert Jochems) een mensengedaante. Ook de rest van haar speelgoed komt tot leven: de Spaanse pop Arabella (Nele Goossens), de pluchen Samsonhond, de tinnen soldaatjes (gemanipuleerd door Gert Dupont, Tania Kloek en Filip Peeters). ‘De poppenkast begint’, luidt het offensief. En wat voor een!

In deze Antwerpse coproductie drukt vooral figurentheater Froe Froe zijn stempel door met inventief poppenspel in allerlei vormen en verhoudingen: van pluchen handpoppen tot stangpoppen en schaduwspel, van minuscuul tot gigantisch, met inzoomende camerabeelden, groot theatraal spel en livemuziek. Leuk voor de toneelfans is dat er ook duchtig geciteerd wordt uit eigen repertoire: de rondborstige poppenvrouw uit Takkenkind van Laika en de kikkerkoning uit Kwak van Froe Froe krijgen hier een tweede leven.

Ook eigen aan Froe Froe: het enthousiasme om alles uit de kast te halen wordt ook deze keer niet getemperd. Er is het gemis aan momenten van soberheid en poëtische verstilling. Overdaad schaadt wel degelijk, zo blijkt hier, zeker omdat bij de première spel, regie en techniek nog lang niet zo naadloos op elkaar aansloten als zou moeten. Tijdens de mindere momenten is Kleine Sofie dan ook geen coherent verhaal, maar een stoet van scènes, een showcase van ‘zie eens wat we allemaal kunnen’, en dat kan niet de bedoeling zijn.

Maar - en dat is zeker ook de verdienste van Froe Froe - de onderliggende donkere toon van het boek wordt niet versuikerd tot op kindermondjesmaat gesneden jeugdtheater. Integendeel, het avontuur waarin Sofie verzeild geraakt, heeft zo zijn grimmige kantjes. Lange Wapper blijkt een leegloper die zijn vrouw en kinderen laat verhongeren om zelf op de lappen te kunnen gaan, de Duitse soldaat (Frank Dierens) stapt en schreeuwt als een SS-officier en Arabella prostitueert zich voor de goede zaak. De weegschaal van leven en dood en het principe ‘voor wat hoort wat’, waarbij Sofie haar haar verliest (een verwijzing naar de vernietigende kanker) en vooral haar daaropvolgende verblijf in het tehuis voor mislukte kinderen, kunnen tellen qua anarchistische horror op theater.

Het is die stoute, bijna burleske toon die een ‘eikes’ bij de kleine en gegniffel bij de grote toeschouwer uitlokt. Het cliché ‘een theaterbelevenis voor jong en oud’ wordt hier waargemaakt. (Lila)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234