Zondag 17/01/2021

AnalyseEuropese Unie

Guy Verhofstadt is ‘sneuvelkandidaat’ in Europees toekomstdebat

Europees Parlementslid en ex-premier Guy Verhofstadt.Beeld AP

Het Europees Parlement schuift Europarlementslid en oud-premier Guy Verhofstadt naar voren als leider van de ambitieuze Conferentie over de Toekomst van Europa. Maar de lidstaten weten zeker: Guy wordt het niet!

Verhofstadt werkt op nogal wat regeringsleiders als een rode lap op een stier. Ze gruwen van zijn ideeën over een Europees leger, een einde aan de nationale veto’s en een Europese regering. Verhofstadt wordt door diplomaten dan ook als ‘sneuvelkandidaat’ bestempeld, de man wiens controversiële optreden de weg baant voor een gematigder kandidaat: Helle Thorning-Schmidt, de sociaaldemocratische oud-premier van Denemarken.

Woensdagochtend schoven de fractieleiders van de Europese christendemocraten, socialisten en liberalen Verhofstadt naar voren. Dat de liberalen dat deden mocht geen verbazing wekken, Verhofstadt is beeldbepalend voor de blauwe fractie. De christendemocraten steunden liefdeloos zijn kandidatuur als deel van een oude afspraak over de verdeling van belangrijke posities. De socialisten werden volgens betrokkenen door opportunisme gedreven. Ze kunnen zo goed als zeker zijn dat Verhofstadt het niet haalt, waarna hun kandidaat Thorning-Schmidt met de eer kan gaan strijken.

Eer

De baan van voorzitter van de Conferentie is een bijzondere eer. Hij of zij leidt straks een een tot twee jaar durende debatkaravaan, met als centrale vraag: hoe moet de EU er over tien à twintig jaar uitzien? Waar moet de Unie zich mee bemoeien en waarmee niet? En hoe moet ze functioneren, zoals nu met moeizame procedures? Of verlost van alle veto’s, als een Europese regering? Met een Europese minister van Financiën die over een fors groter budget beschikt dan de huidige 1 procent van het Europese bruto binnenlands product?

De organisatie is al even complex als die vragen. Alle Europese instanties moeten meepraten (Commissie, Parlement, lidstaten), maar ook nationale en regionale parlementen, vakbonden, ondernemersclubs en bovenal burgers. Want dat is het uiteindelijke doel van de Conferentie: de steun van de burger voor de EU versterken.

Volksvijand

De voorzitter moet een ‘eminente Europese persoonlijkheid’ zijn, stelden de lidstaten deze zomer als voorwaarde. Dat is Verhofstadt zeker, zijn kennis van en ervaring met de EU (als premier en Europees Parlementslid) staan buiten kijf. Maar vallen zijn federalistische ideeën al slecht bij collega-liberalen als de Nederlandse premier Rutte, Verhofstadts inzet voor de rechtsstaat maakt hem tot volksvijand nummer twee (na George Soros) in landen als Hongarije en Polen. Thorning-Schmidt roept beduidend minder weerzin op.

Het is nu aan EU-voorzitter Duitsland om bij de lidstaten te polsen hoe Verhofstadts kandidatuur valt. “Eigenlijk vraagt het parlement aan Berlijn: schiet hem af, dan hoeven wij dat niet te doen”, zegt een betrokken diplomaat.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234