Maandag 25/05/2020

Guy Joosten

Guy Joosten regisseerde in de Vlaamse Opera en in de Brusselse Muntschouwburg. Hij was te gast in de opera van Madrid en in de Volksoper van Wenen, de English National Opera in Londen en de Nederlandse Opera. En ook - even slikken - in die van Essen, Genève, Göteborg, Helsinki, Kopenhagen, Leipzig, Luik en Montpellier. Volgende maand wordt aan dat rijk gevulde cv de Metropolitan Opera in New York nog toegevoegd, waar Joosten zal debuteren met Roméo et Juliette van Charles Gounod.

Met Romeo en Julia naar de Opera van New York

Brussel

Eigen berichtgeving

Ward Daenen

'Joosten Guy. Artistiek leider, regisseur. °Genk, 4 maart 1963. Loopbaan: theaterregisseur, Blauwe Maandag Compagnie, Antwerpen (1984-1991); operaregisseur, Vlaamse Opera (1991-2001)", meldt Wie is wie in Vlaanderen. Daarna volgt een lijst van tientallen functies en mandaten: gastprofessor in Hamburg, docent in Amsterdam en Antwerpen, oprichter van de Operastudio Vlaanderen, publicist.

En vooral als regisseur, in eerste instantie in het theater. Bij de Blauwe Maandag Compagnie, die hij mee oprichtte, regisseerde Joosten stukken als Noréns Nachtwake en Zomergasten van Gorki. Vanaf 1991 regisseerde hij ook operaproducties. Zijn operacarrière begon met La Cenerentola (Assepoester) van Rossini, in de Vlaamse Opera. "Het was een groot succes", herinnert Stephan Moens, operarecensent van De Morgen, zich. "Meteen werd duidelijk dat hij de zangers zo 'natuurlijk' mogelijk liet acteren, iets waarvoor men hem heeft geprezen én bekritiseerd. In de loop der jaren vonden sommigen dat natuurlijke acteerspel ouderwets, terwijl anderen het vernieuwend vonden."

Sinds 1991 reist Joosten van het ene naar het andere operahuis, waar dan ook in Europa. Tussenin keert hij telkens terug naar huis, zeg maar naar de Vlaamse Opera. Hij heeft er onder meer opvoeringen van Don Giovanni (1994), Le Nozze di Figaro (1995), Cosi fan tutte (1996) en Rigoletto (2000) gerealiseerd en voor de zomer nog Il Barbiere di Siviglia van Rossini. Moens: "Je kon van zijn sketchmatige, karikaturale aanpak van Il Barbiere houden of niet. Ik hield ervan: ik heb me kapot gelachen." Maar De barbier van Sevilla was maar een bescheiden productie. "Zijn regies van Cosi fan tutte en Rigoletto waren zijn beste grootschalige producties. Ook zijn nochtans zeer omstreden L'Elisir d'amore van Donizetti, in de Nederlandse opera, heb ik erg gewaardeerd."

Waarin ligt die waardering? Wat heeft Joosten doen uitgroeien tot een internationaal gewaardeerde regisseur? "Tegenover de natuurlijke acteerstijl, waarover ik al sprak, plaatst Joosten een dramaturgie die lang op voorhand en tot in de puntjes is uitgewerkt. Dat heeft soms tot rigide voorstellingen geleid, zoals Luisa Miller, maar op andere momenten ook fantastische resultaten opgeleverd. Je zag zangers dan uit hun keurslijf breken."

Moens plaatst Guy Joosten in de Duitse operatraditie. "Hij heeft veel geleerd van Jürgen Flimm. Ze hebben samengewerkt in het Thalia Theater van Hamburg (waar Joosten van 1992 tot 1994 chefregisseur was, WD)." Flimm is geen kleine jongen: volgend jaar wordt hij intendant van de Salzburger Festspiele. Een functie die Gerard Mortier, tegenwoordig directeur van de opera in Parijs, ook heeft bekleed. Joosten en Mortier, is dat een goeie combinatie? "Het heeft nooit geklikt tussen beiden. Mortier heeft Joosten eens ter elfder ure naar de Salzburger Festspiele gehaald om een productie te redden die een Weense regisseur om zeep dreigde te helpen. Joosten kwam enkele weken voor de première toe in Salzburg. Dan red je wat er te redden valt, maar die Cosi fan tutte was geen succes. De versie die hij daarna in Antwerpen bracht, was stukken beter."

We zijn nu een slordige tien jaar verder en op 14 november zal Joosten als eerste Belgische regisseur zijn debuut maken in de beroemde Metropolitan Opera in New York. Hij maakt er een nieuwe productie van de opera Roméo et Juliette van de Franse componist Charles Gounod (1818-1893). De hoofdrollen worden gezongen door de Franse stersopraan Nathalie Dessay en de Mexicaanse tenor Ramón Vargas. Het orkest van de Met staat onder leiding van dirigent Bertrand de Billy. Het wordt de eerste nieuwe productie van de Metropolitan Opera in het seizoen 2005-2006.

De regisseur neemt zijn vertrouwde productieteam mee naar New York: Johannes Leiacker (decor), Jorge Jara (kostuums) en David Cunningham (licht). "Dat team is ook een van de pijlers van Joostens succes", aldus Moens. En hij zal Leiacker en co kunnen gebruiken. "De Met is een enorme machine met zeer veel middelen en grote sterren, maar ook met een eigen wil - en dat is vaak de wil van de sponsors. Ik bedoel: als gastregisseur doe je er niet altijd wat je wilt, in ieder geval veel minder dan hier." Bovendien is de Met een repertoirehuis. "De nieuwe stukken die in première gaan, zoals ook Roméo et Juliette, komen als ze succes hebben op dat repertoire terecht. Dat wil zeggen dat, soms jaren later, een regieassistent met andere zangers, andere dirigenten aan de slag gaat, weliswaar op basis van een draaiboek. Dat levert wel eens verlepte opvoeringen op. Ik heb er La Bohème gezien en nog een stuk of drie stukken. Echt, ze zijn me niet bijgebleven. De Met mag een grote naam hebben, maar ik vind het toch niet zo'n goed huis." Zijn de Munt en de Vlaamse opera dan gewoon beter? "Dat is niet echt vergelijkbaar, maar het repertoiresysteem werkt niet meer. Het is te veel recyclage."

De première van Roméo et Juliette vindt plaats op 14 november. Titelrollen zijn voor Ramón Vargas en Natalie Dessay, Stéphane Degout debuteert als Mercutio, Kristinn Sigmundsson als pater Laurent. Dirigent is Bertrand de Billy, www.metoperafamily.org.

tot in de puntjes uitgewerkt. Dat levert fantastische voorstellingen op waarbij zangers uit hun keurslijf breken'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234