Woensdag 16/06/2021

Gun ook moslims waarachtige godsdienstvrijheid

De Nederlandse schrijver Joost Zwagerman, vanavond te gast in het praatprogramma 'Phara' op Canvas, hekelt de dubbele standaard die de elite toepast op critici van het christendom en critici van de islam.

Dat de multiculturele samenleving nog niet door iedereen als verworven wordt aanvaard, bleek deze week nog eens uit Leuvens onderzoek (DM 27/1). Dat toonde aan dat Vlamingen steeds negatiever staan tegenover de islam. Ter wille van die multicultuur dringt Joost Zwagerman in zijn pas verschenen pamflet 'Hitler in de polder & Vrij van God aan' op godsdienstvrijheid. Hieronder leest u een licht herwerkt fragment uit het pamflet.

Nog niet zo lang geleden ging ik ervan uit dat conflict, verstoting en innerlijke verscheurdheid nog maar heel weinigen in de Lage Landen zou teisteren als ze afscheid zouden willen nemen van hun geloof. Maar ik had buiten de islam gerekend. Met het ontstaan van deze nieuwe zuil is het conflictueuze losscheuren van je geloof weer helemaal terug. Ik hecht sterk aan het welslagen van een multiculturele samenleving, maar dat wordt stelselmatig tegengewerkt door een gezelschap conservatieven die van zichzelf denken dat ze progressief zijn en die allerlei reserves tegen dat multiculturalisme in de schrilst denkbare termen verdacht maken.

De lakmoesproef voor een goed functionerende multicultuur is de geloofsvrijheid. Een échte multiculturele samenleving veronderstelt een échte multireligiositeit, waarbij de vrijheid van religie automatisch en onvermijdelijk ook de vrijheid van geloofsafval impliceert. Lang niet iedereen van islamitische achtergrond kan echter 'vrij en veilig' in het openbaar afstand nemen van zijn geloof.

Nederlanders met een moslimachtergrond die hopen op morele steun van de culturele elite, maken hardhandig kennis met de dubbele standaard die deze elite toepast op critici van het christendom en critici van de islam. Een aanzienlijk deel van deze elite ziet voor de afvallige moslim het liefst een soort status aparte, waar minder vrijheden gelden dan voor degenen die van christen in atheïst zijn veranderd. De atheïst die de spot drijft met vermeende onzinnigheden in de Bijbel draagt bij aan onze zo gekoesterde pluriformiteit. De ex-moslim die de spot drijft met vermeende onzinnigheden in de Koran gooit een lont in een kruitvat.

Het is de afgelopen jaren te vaak gebeurd dat afgevaardigden van de lelieblanke intelligentsia frontaal de aanval openden op een prominente immigrant met een moslimachtergrond - Ayaan Hirsi Ali bijvoorbeeld - die dezelfde soort religiekritiek beoefende waar autochtone religiecritici zich ook aan hebben gewaagd, zonder dat hen destijds - terecht! - een strobreed in de weg werd gelegd. Telkens probeerden autochtone intellectuele kopstukken deze religiekritiek door immigranten verdacht te maken. In hun ogen is de enige ware moslim-Nederlander de geloofszekere moslim-Nederlander.

Nochtans groeit hier een generatie jongeren met moslimachtergrond op die lang niet allemaal binnen de poorten van hun geloof zullen blijven. Hoe moeten zij die openlijk en vrijelijk ex-moslim wensen te zijn de klemmen van hun geloofsachtergrond ter discussie stellen zonder in diskrediet te worden gebracht door de gezanten van de lelieblanke culturele elite die in hun religiekritiek een vorm van racistische islamofobie ziet? Je kunt deze mensen niet blijven diskwalificeren als ijdele aandachtstrekkers.

Hoe lang houden de gezanten van de culturele elite het vol deze mensen te beoordelen in termen van aandachtsziekte en relzucht? Mogen zij dan echt niet van de islam losweken zoals veel van die eertijdse christenen vermoedelijk zélf van hun geloof zijn losgeweekt? Een voorbeeld. Als Jan Mulder de homofobie onder rigide christenen aan de kaak stelt, is hij een man met het hart op de juiste plaats. Als Ayaan Hirsi Ali de homofobie onder rigide islamieten laakt, is zij een onruststookster en een gevaar voor de samenleving, een ophitser en een reactionaire islamofoob met racistische trekjes.

Opmerkelijk is dat dit label van rechts-extremisme of racisme ook elders in Europa wordt geplakt op mensen die zich enige kritiek op de islam of het islamisme permitteren. Ik denk aan de Britse schrijver Ian McEwan. In een interview in 2008 met de Italiaanse krant 'Corriere della Sera' had hij collega-auteur Martin Amis verdedigd tegen beschuldigingen van racisme. Bovendien had McEwan verklaard dat hij het politieke islamisme verachtte. Letterlijk zei hij: 'Een dierbare vriend is uitgescholden voor racist. Zodra een schrijver een mening tegen het islamisme formuleert, is er onmiddellijk wel iemand van links die antwoordt dat de meerderheid van moslims donker gekleurd is - en dat de criticus van het internationale islamisme dus racistisch is. Dat is absurd en moreel onacceptabel.' De ironie wil dat McEwan na deze uitlatingen direct zelf het slachtoffer dreigde te worden van de 'ab-surde logica' die hij aan de kaak had gesteld. Een woordvoerder van de Muslim Council of Britain zei in een commentaar op het interview van McEwan dat de uitlatingen van de beroemde schrijver niet anders dan als 'extreemrechts' konden worden aangemerkt.

Hoe funest het is opvattingen als van McEwan verdacht te maken als 'racisme' maakt de Franse filosoof Pascal Bruckner duidelijk. In 'De tirannie van het berouw' constateert hij: 'Spreken over islamofobie betekent de verwarring in stand houden tussen een religie en de aanhangers ervan, de gelovigen. Een aanval op de islam zou dus de moslims onteren en dat zou ook gelden voor het christendom en de christenen. Maar een geloof, en de ideeën die men misleidend acht, in twijfel trekken, vormt de grondslag van het intellectuele leven. Is er dan ook sprake van antikapitalistisch, antiliberaal, antisocialistisch of antimarxistisch racisme? De uitvinding van de islamofobie legt in de eerste plaats het zwijgen op aan moslims die het wagen hun overtuiging te kritiseren, die het fundamentalisme aan de kaak stellen en roepen om hervorming van de familiewet, gelijkheid van man en vrouw en het recht op afvalligheid.'

Wat moet het uitgangspunt zijn? Dit: wat Karel van het Reve in de jaren tachtig beweerde over de volgens hem 'ongelofelijke wreedheid' van de God uit het Oude Testament, dat mag iedere Nederlander van moslimachtergrond die niet meer gelooft in Allah óók beweren over de Koran. Dus: vóór een gelijkaardige vrijheid van meningsuiting van de autochtoon die het christendom bekritiseert en de allochtoon die de islam bekritiseert. En: tégen de aparte status voor islamcritici en ex-moslims. Dit nieuwe verraad der klerken moet worden ontmaskerd.

De vrijheid van religie moet in het pluriforme Nederland werkelijk één en ondeelbaar zijn, zonder gelegenheidsregels en beperkingen voor critici en afvalligen van één bepaalde religie. Alleen met die ondeelbaarheid ontvouwt zich voor Nederlanders met moslimachtergrond een toekomst waarin zij, als ze dit wensen, net als zoveel autochtone Nederlanders ontspannen en zonder enige repressie van hun geloof kunnen dwarrelen. (Een versie van deze bijdrage verscheen eerder de Volkskrant.)

Vandaag in De Gedachte in De Morgen ook nog:

'Vijfstatenoplossing voor Midden-Oosten': THOMAS L. FRIEDMAN, columnist van The New York Times, updatet het vredesplan van koning Abdullah van Saoedi-Arabië.

'Bijgedachte: Adoptie en populisme': TOM COCHEZ, medewerker van De Morgen en adoptie-ouder, vindt dat CD&V-senator Els Schelfhout de bal misslaat in de adoptiediscussie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234