Vrijdag 15/11/2019

Guido De Padt versus Fernand Koekelberg: de ultieme reconstructie

Het grote gevecht om de kepie

Maandag 23 maart. Dat is de datum op het evaluatierapport, dat een bom moest zijn onder de stoel van politiebaas Fernand Koekelberg, maar uitdraaide op een lofzang. Het is toevallig ook het moment waarop minister van Binnenlandse Zaken Guido De Padt startte met een reeks dirty tricks tegen diezelfde Koekelberg. De soap rond de commissaris van de federale politie gaat week na week verder. Hier volgt het script. door Douglas De Coninck

Bent u toevallig anarchist? Dan hebben we voor u, gratis en voor niks, een handleiding om het hele gerechtelijke systeem van dit land lam te leggen. Het is nog leuk ook.

U gaat met zoveel mogelijk collega-anarchisten rond de tafel zitten en u houdt een kleine brainstorm. Denk aan een minister of een andere vip. Bedenk bij hem/haar de goorste aanklacht die u te binnen wil schieten. Fraude, misbruik, schranspartijen op kosten van de gemeenschap, seks met minderjarigen... Laat uw fantasie de vrije loop. Giet elke fantasie in een anonieme brief en onderteken die met, bijvoorbeeld: 'Iemand die het goed met u meent.' Doe al die brieven - laat ons zeggen een stuk of duizend - in enveloppes en adresseer die aan Federale Politie, t.a.v. commissaris-generaal Koekelberg. Laat wel geen vingerafdrukken na.

Herhaal dit de volgende dag. En de dag erna. Welkom, overigens, in het nieuwe België, het land van minister van Binnenlandse Zaken Guido De Padt (Open Vld). Eerst even terugspoelen.

Donderdag 19 februari

Tussen de ochtendpost die secretaresse Sylvie Ricour op zijn bureau heeft gedropt, vindt commissaris-generaal Koekelberg een anonieme brief, ondertekend door 'parket Oudenaarde'. Er staat: 'Guido De Padt heeft als OCMW-voorzitter van Geraardsbergen druk uitgeoefend op het gerecht, zodat een onderzoek naar ongewenste intimiteiten tegen één van zijn medewerkers in de prullenmand zou belanden (...). Er zouden onregelmatige geldstromen zijn in het OCMW, welke terugvloeiden naar de kas van politieke partijen en naar zijn persoonlijke kiescampagne (...). Het schijnt dat er onnodige bestellingen gedaan werden voor eetfestijnen van politieke partijen (...). Als magistraat heeft men de keuze. Toegeven of nadien op een zijspoor geschoven worden. Dit is slecht voor de werking van het parket en oneerlijk tegenover de magistraten.'

Waarom, vraagt de commissaris-generaal zich af, stuurt men zoiets naar hem? Over Geraardsbergen kan hij vertellen dat ze er mattentaarten bakken en dat de Ronde van Vlaanderen er passeert. Dat is het zowat. Wat wil de anonieme auteur - gesteld dat er iets van de aantijgingen klopt - dat hij, Koekelberg, eraan doet? De brief laat zich lezen als het prototype van vuilspuierij op het niveau van dorpspolitiek.

Hij besluit de brief bij zich te houden, tot hij de minister nog eens ziet.

Woensdag 11 maart

De minister en de commissaris-generaal hebben een werkvergadering. Koekelberg tovert na afloop de brief te voorschijn.

- "Mijnheer de minister, nu moet u toch eens zien wat hier over u allemaal wordt geschreven."

- "Wat is dit?"

- "Een anonieme brief vol 'zou' en 'het schijnt' over uw functioneren als voorzitter van het OCMW in Geraardsbergen. Ik hield eraan u dit te laten zien. Wat moet ik er anders mee?"

- "U moet daarmee doen wat u met elke gelijkaardige klacht zou doen."

Er zijn in België politiemensen die na 25 jaar bij benadering kunnen zeggen hoeveel honderden, duizenden of tienduizenden processen-verbaal ze in hun loopbaan hebben opgesteld. Geen enkele weet het zo goed als Koekelberg. Hij heeft in zijn hele loopbaan één proces-verbaal opgesteld. Dat was op een avond in de vroege jaren zeventig toen hij als piepjonge rijkswachtofficier weekendpermanentie had in de kazerne in de Fritz Toussaintstraat in Etterbeek. Er kwam een Franstalige zatlap op een lawaaierig brommertje voorbij gezigzagd. Geen van de vier verbalisanten sprak Frans en dus had hij het pv opgesteld.

Koekelberg was van jongsaf een bureau-flik. Hij kent de straat niet. Hij is de man van het dispatchen en delegeren. Het idee dat ondergeschikten wel eens pv's opstellen om er anonieme klachten aan vast te nieten, enkel om die dan een beetje meer gewicht te geven, doet hem gruwelen. Hij bergt de brief op in zijn aktentas en gaat later wel eens kijken in wiens richting hij ze zou kunnen dispatchen.

Woensdag 18 maart

De commissaris-generaal ontvangt een mailtje van minister De Padt. 'Verwijzend naar ons onderhoud van vorige week' wil hij graag vernemen of de anonieme brief al is doorgestuurd naar de bevoegde instanties. Oeps. Om eerlijk te zijn heeft Koekelberg met de brief helemaal niets gedaan. Hij meende namelijk te hebben begrepen: ermee doen wat u met elke gelijkaardige klacht zou doen.

Fernand Koekelberg belt Paul Van Thielen, de directeur-generaal van de federale gerechtelijke politie.

- "De minister wil dat een anonieme brief vol aantijgingen tegen zijn persoon met de grootst mogelijke sérieux wordt behandeld."

- "Hm, laat ons eens kijken."

Het schiet Van Thielen al snel te binnen: de CDGEFID. De CDGEFID, dat is de Centrale Dienst voor de bestrijding van Georganiseerde Economische en Financiële Delinquentie. De dienst is niet zo bekend. Het is een restant van wat eens het gevreesde Hoog Comité van Toezicht was. Maar het minste wat kan worden gezegd is dat CDGEFID gewichtig klinkt.

Donderdag 19 maart

Van Thielen is wat in de strafwetboeken gaan bladeren. Probleem. De CDGEFID kan in een geval als dit enkel worden gevat door een magistraat. De brief moet dus naar justitie, en die kan ze dan doorsturen naar de CDGEFID. Het te onderzoeken feit heeft zich afgespeeld in Oudenaarde. Normaliter hoort de brief dan te worden doorgestuurd naar de procureur des Konings te Oudenaarde.

- "Dat kunnen we toch moeilijk doen?", meent Van Thielen.

- "Waarom niet?"

- "De brief is ondertekend met 'parket Oudenaarde'. Het is één en al aanklacht tegen het parket van Oudenaarde."

Later die dag stuurt Van Thielen de brief uiteindelijk door naar de Gentse procureur-generaal Frank Schyns. Die staat een rij hoger in de juridische hiërarchie dan de procureur van Oudenaarde.

Justitie wordt meteen tweevoudig ingeschakeld om de aantijgingen in de anonieme brief te onderzoeken. Ongerust als hij achteraf zegt te zijn dat Koekelberg de brief zou achterhouden om hem ermee te chanteren, heeft De Padt zelf ook een kopie overgemaakt aan justitie. Aan het parket van Oudenaarde. Hij heeft er geen probleem mee dat het parket te Oudenaarde een onderzoek start naar vermeende corruptie bij het parket van Oudenaarde. De procureur in Oudenaarde is Herman Daens. Hij is gehuwd met Erika De Boever. Zij is de kabinetschef van minister De Padt.

Na grondige en aandachtige lectuur van de anonieme brief komt ook procureur Daens tot een weloverwogen besluit. Om vooral niet de minste zweem van subjectiviteit op te roepen, stuurt hij de anonieme brief door naar procureur-generaal Schyns. Zo heeft die er al twee.

Maandag 23 maart

Bij de FOD Binnenlandse Zaken op de Waterloolaan 76 in Brussel duwt iemand op ctrl-p. De eindversie van het evaluatierapport over het functioneren van commissaris-generaal Koekelberg komt uit de printer gerold. De evaluatie is op 27 oktober 2008 aangekondigd door de ministers Patrick Dewael en Jo Vandeurzen. Dat gebeurde in het heetst van de commotie rond de promoties van politiesecretaresses. De toon waarmee de evaluatie werd aangekondigd deed veel waarnemers vermoeden dat de regering eindelijk een uitweg had gevonden om die vlerk van een Koekelberg eens aan te pakken. Een bom onder de stoel van de politiebaas.

De vier leden van de evaluatiecommissie waren niet de minsten. De voorzitter was Willy Bruggeman, ex-adjunct-directeur bij Europol en hoofd van de federale politieraad. Hij werd bijgestaan door de Bergense procureur-generaal Gaston Ladrière, ex-procureur-generaal bij het Hof van Cassatie Jean du Jardin en Veronica Delicata, van de FOD Binnenlandse Zaken zelf.

Een beetje anders dan verwacht, is het rapport niet wat je het doodvonnis van Koekelberg zou noemen. Het is een 33 pagina's lange lofrede op zijn functioneren: 'Zijn loyauteit ten aanzien van het personeel en de autoriteiten, zijn integriteit en zijn toewijding zijn tijdens de werkzaamheden van de evaluatiecommissie systematisch benadrukt.' De evaluatoren zijn van hoog tot laag gaan praten met verantwoordelijken en personeelsdelegaties bij lokale en federale politie. Overal krijgen ze hetzelfde te horen: "De beste die we ooit hebben gehad." Koekelberg is niet alleen bij zijn mensen extreem geliefd, de wijze waarop hij de politiehervorming weet te managen is volgens alle mogelijke parameters uitstekend. Hij mag dan een beetje een lookalike zijn van prins Laurent, hij is wel soms 24 uur per dag in touw.

Het zou interessant zijn te weten wie er op deze 23 maart zoal in de buurt van de printer stond, vindt Patrick Debel van ACOD-politie. "Wie deze wereld kent, weet dat er reikhalzend werd uitgekeken naar dat evaluatierapport", zegt hij. "De liberalen hebben in de zaak van de politie-affaires Patrick Dewael opgeofferd. Dus wilden ze nu wel graag de kop van Koekelberg, de man die in de publieke opinie zeer slecht ligt, al was het maar omdat hij alle Humo's uit de rekken haalde. En er komen verkiezingen aan. En er is een Jean-Marie Dedecker die loopt te roepen dat in dit apenland niets verandert en dat die Koekelberg 'ongenaakbaar' is. Ik denk dus wel dat we voorzichtig mogen stellen dat toen dat evaluatierapport uit die printer kwam gerold er direct een aantal telefoontjes zijn gepleegd."

Niets wees erop dat Guido De Padt het talmen met het doorsturen van de brief op donderdag 19 maart percipieerde als onderdeel van een vermetel plan om hem te chanteren. Niets wees erop dat hij dat deed op vrijdag 20 maart. Dit inzicht kwam er op maandag 23 maart. Die dag nam De Padt contact op met het Comité P, met de instructie om op de meest urgente wijze onderzoek te verrichten naar getalm met het doorsturen van de anonieme brief.

Het evaluatierapport werd nog even stil gehouden. Het voorwerp van het rapport, Fernand Koekelberg, zou het pas een week later onder ogen krijgen.

Vrijdag 27 maart

Fernand Koekelberg wordt verhoord door het Comité P. Hij is een beetje verbaasd dat men opeens een hele zaak maakt van het niet-doorsturen van een anonieme brief waarover iedereen het op één punt eens is, namelijk dat ze enkel roddel en achterklap bevat.

Dinsdag 31 maart

Het is lastig een gemiddelde duur te noemen voor een onderzoek bij het Comité P. De dienst deed er meer dan een jaar over om te onderzoeken of een promotie van een politiesecretaresse wel conform de wet gebeurde (en na dat jaar was ze er eigenlijk nog niet uit). Maar soms werkt ze in overdrive.

Vier werkdagen na de klacht van De Padt is het Comité P al klaar met een rapport. Dat zegt: 'Het getalm en de vertraging die commissaris-generaal Koekelberg heeft veroorzaakt in de behandeling van de feiten, die ter kennis dienden te worden gebracht van de gerechtelijke overheid dienen beschouwd te worden als abnormaal.'

Het Comité P is ook van oordeel dat Koekelberg zich bezondigd heeft aan een "schending van het beroepsgeheim" door De Padt een kopie van de brief te laten zien.

Binnen het Comité P is niemand tegenwoordig nog zeker van zijn baan. Er zijn belastende gerechtelijke dossiers hangende tegen twee van de vijf leden van het Vast Comité, de feitelijke top: Frank Schuermans en Gil Bourdoux. Er is er nog eens eentje tegen een van de drie leden van de dienst-Enquêtes, én nog eens eentje tegen een van de parlementsleden aan wie het Comité P hoort te rapporteren. Niet min, voor een orgaan dat geacht wordt erop toe te zien dat ook politiemensen zich aan de wet houden. Minder dan een week na het rapport van het Comité P over de anonieme brief moet met Frank Schuermans een lid van het Vast Comité opstappen.

Vrijdag 3 april

Koekelberg krijgt dan toch - eindelijk - zijn evaluatierapport onder ogen. "Hij was erg in zijn nopjes", weet Patrick Debels (ACOD) nog. "We zaten die dag met de vakbonden in bespreking met de commissaris-generaal. Zijn telefoon ging. Een journalist die vroeg om een reactie op 'het rapport'. Koekelberg zei: 'Uiteraard ben ik zeer tevreden.' Waarop de journalist: 'Ik bedoelde niet dàt rapport, ik bedoelde een rapport van het Comité P waaruit blijkt dat u de minister trachtte te chanteren.' Dit is ons allemaal iets te toevallig. Het is op het criminele af. De vorige nacht is op het kabinet tot in de vroege uurtjes, tot halfdrie 's nachts, gewerkt aan een mededeling om het nieuws te laten lekken."

Vrijdag 10 april

Op het commissariaat-generaal van de federale politie arriveert een nieuwe anonieme brief, dit keer over flagrant misbruik van overheidsgelden tijdens de Ronde van Vlaanderen door - alweer - Guido De Padt. Hij zou er zijn buikje rond hebben gegeten voor 6.500 euro en dat, aldus de briefschrijver, 'gecamoufleerd als teambuilding'.

Koekelberg geeft de opdracht om de brief onmiddellijk, binnen het uur, per snelkoerier te laten overbrengen naar het parket-generaal in Gent, waar hij ook aandringt op de meest urgente behandeling. Dat is sinds kort de standaardprocedure voor anonieme brieven met vuilspuierij over federale en andere ministers. "Het is natuurlijk wel een goede zaak voor de werkgelegenheid in de sector van de koerierdiensten", zegt Debel. "Maar het is echt zo: men installeert een klimaat waarin de anonieme brief de norm wordt."

Vrijdag 24 april

Fernand Koekelberg en zijn advocaat Marc Uyttendaele maken hun punt bij minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht. Hij heeft een ontwerp van ordemaatregel klaar om Koekelberg drie maanden ongeveer al zijn bevoegdheden te ontnemen. De politiebaas en zijn advocaat brengen daar een 42 pagina's dik verweerschrift tegenin.

Anderhalf uur lang wordt geconverseerd over de anonieme brief over onregelmatige geldstromen bij het OCMW van Geraardsbergen. Sommige dingen hebben nu eenmaal voorrang op Somalië en Afghanistan.

- Wat is dit?

- Een anonieme brief vol 'zou' en 'het schijnt' over uw functioneren als voorzitter van het OCMW in Geraardsbergen

- U moet daarmee doen wat u met elke gelijkaardige klacht zou doen

(Waarop Fernand Koekelberg dacht: niets dus)

n Een gehavende Fernand Koekelberg (l.) op de nieuwjaarsreceptie van de Gerechtelijke Politie, in het gezelschap van onder anderen premier Van Rompuy en minister van Binnenlandse Zaken Guido De Padt (r.).

n Vrijdag 24 april: politiebaas Koekelberg en zijn advocaat Marc Uyttendaele op weg naar een bijeenkomst met minister van Buitenlandse Zaken en vice-premier Karel De Gucht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234