Zondag 16/05/2021

Guido Creemers (conservator Gallo-Romeins Museum Tongeren)

Wetenschappers hebben een versterkte nederzetting van de Gallische stam Aduatuci gelokaliseerd in Henegouwen. Bovendien ontdekten ze dat Julius Caesar een ware strooptocht hield in de regio. Vier jaar lang onderzochten Nederlandse en Belgische wetenschappers Keltische goudschatten uit de Lage Landen. Guido Creemers, conservator van het Gallo-Romeins museum, was een van hen.

Keltische goudschatten. Dat klinkt alsof u de Ringelingschat van Suske & Wiske ontdekt heeft.

"(lacht) Neen, neen. We kunnen ze wel in een kistje steken, natuurlijk, maar de meeste munten werden verspreid op akkers gevonden. Soms lagen er 150 munten samen, vermoedelijk ooit in een doek gewikkeld. Het zijn dus duidelijk spaarschatten. Mensen verstopten hun geld om het te redden van een of andere dreiging. In concreto zal dit de Gallische Oorlog geweest zijn."

Was die oorlog dan zo ingrijpend dat ze hun geld niet meer konden opgraven?

"De Gallische Oorlog van 57 tot 51 voor Christus heeft veel meer teweeggebracht dan men eerder dacht. Julius Caesar is naar onze streken gekomen om de Gallische stammen op hun knieën te krijgen, hè. Er is van na de Gallische Oorlog nergens nog iets te vinden over de Aduatuci, dus Caesar heeft hier een serieuze impact gehad."

Wat weten we nu meer over deze Aduatuci en hun aanvaring met Caesar?

"We wisten al dat ze tussen de Samber en de Maas woonden. Over hun levenswijze en primitieve architectuur wisten we ook al heel wat, maar nu hebben we de versterkte nederzetting, het oppidum, gevonden waarover Caesar spreekt in het tweede boek van zijn werk De bello gallico. De beschrijving komt volledig overeen met wat we hier aantreffen, tot de locatie van een riviertje en de exacte breedte van de wallen toe. Bovendien hebben we loden slingerkogels gevonden, een wapen dat kenmerkend was voor het Romeinse leger. Volgens De bello gallico zouden de Aduatuci zich twee dagen verdedigd hebben in het oppidum, tot Julius Caesar won en 53.000 van hen als slaaf mee terug nam."

Zijn Caesars teksten betrouwbaar?

"We moeten eerlijkheidshalve toegeven dat Caesar met cijfers durfde toveren, aangezien er niemand van Rome bij was om te controleren. Er wordt niet meer over Aduatuci gerept na zijn vertrek, dus het kan kloppen. Dat hij zo'n hoog getal aanduidt, toont ook dat het om een belangrijke groep mensen ging. Het oppidum alleen al is dertien hectaren groot, dat is een serieuze oppervlakte. Misschien wel het grootste dat ooit gevonden is in België."

Wat betekenen jullie vaststellingen voor verder onderzoek?

"De verspreiding van de munten bewijst dat er veel meer contact was tussen de verschillende stammen dan men denkt. Het feit dat er na de oorlog geen Keltische munten meer te vinden zijn, toont dat Julius Caesar daadwerkelijk al het goud uit onze streken geroofd heeft. We hebben daarnaast nieuwe munttypes vastgesteld en stempels vergeleken, dus er zal opnieuw veel muntonderzoek gedaan worden."

N. Roymans, G. Creemers & S. Scheers, Late Iron Age Gold Hoards from the Low Countries and the Caesarian Conquest of Northern Gaul, Amsterdam University Press / Gallo-Romeins Museum Tongeren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234