Donderdag 24/06/2021

Guerrilla met verf en karton

Elke dag hangt een anonieme Californiër met de schuilnaam Scarlet P. de snelwegen van zijn staat vol kartonnen borden met anti-Bush-slogans. Zijn makkelijke maar zeer efficiënte campagne vindt navolging over het hele land. Ze zouden nu al met zo'n tweeduizend zijn, de 'freeway bloggers'. 'Een enkel bord op een goede plaats kan door honderdduizend pendelaars gelezen worden.'

Evy Ballegeer

Sinds 9/11 en de start van de Amerikaanse oorlog in Irak is het gemeengoed geworden in de VS: grote kartonnen borden met korte, veelal politieke boodschappen aan autosnelwegen die de voorbijrijdende Amerikaan aan het denken moeten zetten. In die mate zelfs dat men al erg veel geluk moet hebben om geen boodschap tegen te komen als men over een snelweg in of rond een Amerikaanse grootstad rijdt.

Niet echt verwonderlijk. '1) Schilder je boodschap op karton; 2) hang dat bord in de buurt van een snelweg; 3) herhaal deze handeling.' De korte handleiding op hun website zegt genoeg: echt zware inspanningen hoeft een mens niet te doen om zichzelf 'freeway blogger' (of 'guerilla artist') te kunnen noemen. "Simpel gezegd zou iedereen die pissed off over iets is en dat aan anderen wil laten weten een potentiële freeway blogger kunnen zijn", klinkt het verder. "Maar het gaat nog iets verder. Zonder te willen overdrijven: de typische freeway blogger is iemand die, tegen de stroom in, ergens nog een beetje gelooft dat hij de wereld kan veranderen."

"En wij doen dat met boodschappen langs de snelweg. Geef toe: een 'De oorlog is een leugen'-bord is in een zevental minuten geschilderd en in tien seconden aan de kant van de snelweg gehangen. Waarna het door tienduizenden passanten per uur gelezen kan worden, waarvan er toch enkelen even 'stil' zullen staan bij die boodschap. Kan het eenvoudiger?"

Noem hem gerust de 'opper-freeway blogger'... De eerste keer dat hij een boodschap langs de snelweg hing, was na de verkiezingen van 2000. '1776 - 2000: R.I.P.', zo stond er. De verkiezingsuitslag tussen George Bush en Al Gore maakte Scarlet P. ontzettend kwaad en de wereld zou het geweten hebben. Tot zijn grote verbazing bleef het slordig geschilderde opschrift een hele week hangen terwijl er duizenden automobilisten langs reden. Scarlet P. had zijn stem gevonden.

Na de gebeurtenissen van 11 september kwam 'de freeway blogger', zoals hij zichzelf begon te noemen, pas goed op dreef. "Toen het meer en meer duidelijk werd dat de oorlog in Irak gebaseerd was op valse voorwendsels, schreef ik een brief naar de L.A. Times met als titel 'Nobody died when Clinton lied'. Maar mijn stuk werd niet gepubliceerd en dus besloot ik om mijn boodschap zelf aan de wereld kenbaar te maken. Ik nam kartonnen borden, schilderde ze wit met zwarte letters en hing het opschrift op in heel Zuid-Californië."

Sindsdien is het freeway bloggen voor deze vader van twee een job geworden. Scarlet P. leeft van een erfenis, wat hem toelaat zich voltijds te wijden aan zijn guerrillakunst. Elke dag laadt hij zijn auto vol met een zestigtal borden, die hij ophangt langs de wegen en op bruggen tussen San Diego en San Francisco. 'Osama bin Forgotten'. 'The war is a lie'...

"Hoewel ik het medium helemaal niet uitgevonden heb, heb ik het wel verfijnd", vertelt Scarlet. "Vroeger werd er vooral met spuitbussen en lakens gewerkt, maar die boodschappen waren weinig leesbaar. Ik maak mijn achtergronden wit en gebruik een projector om de letters nauwkeurig te schilderen. In principe is het strafbaar wat ik doe. Volgens het Californische departement voor verkeer creëren mijn borden een visuele afleiding, waardoor ze een gevaar vormen voor automobilisten. Uiteraard trekken mijn boodschappen de aandacht, dat is de bedoeling, maar mochten ze echt gevaarlijk zijn, dan zouden ze de miljoenen advertenties langs de weg ook niet toelaten. Pas als al die reclames verdwijnen, zal ik mijn opschriften ook weghalen."

"Ik vind dat het mijn goed recht is om mijn politieke mening te uiten, vooral wanneer mijn land en mijn democratie in gevaar is. Meer zelfs: dat is mijn plicht als burger. Mocht ik ooit voor de rechtbank komen, dan zal dat argument me zeker helpen."

Scarlet P. heeft ook een blog op het internet, maar hij is ervan overtuigd dat die nooit zo efficiënt kan zijn. "Een enkel bord op een goede plaats kan door honderdduizend pendelaars gelezen worden. Bovendien bereik je heel diverse mensen met uiteenlopende politieke overtuigingen terwijl een weblog enkel gelezen wordt door gelijkgestemden. Freeway bloggen heeft wel een nadeel: je moet je boodschap kort houden."

Volgens Scarlet P. zijn er momenteel zo'n tweeduizend freeway bloggers actief over de hele Verenigde Staten, al betwijfelt hij of er nog zijn die zijn toewijding delen. "Ik denk dat 99 procent van de Amerikanen ervan overtuigd geraakt zijn dat hun mening er niet toe doet, dat je alleen gehoord wordt als je op tv of de radio komt. Maar met borden langs de snelweg lezen mensen precies wat je wilt dat ze lezen en ik geloof echt dat ze mensen aanzetten tot nadenken."

Toen Mox al surfend op freewayblogger.com belandde, had ze onmiddellijk zin om het voorbeeld van Scarlet P. te volgen. "Het leek me een goedkope en anonieme manier om stelling in te nemen tegenover de ironische en hypocriete dingen die onze regering doet. En negen maanden geleden ben ik er ook echt aan begonnen. Op een avond was ik ontzettend nijdig op Bush. Ik nam een kartonnen doos, trapte ze plat en schreef er 'KIA (killed in action, eb): 1.487+, WMD (weapons of mass destruction, massavernietigingswapens, EB): 0' op."

"Het was al laat en het sneeuwde, maar ik sprong in mijn auto met mijn bord en wat plakband en reed naar een voetgangersbrug in de buurt. Ik was erg nerveus dat iemand mij zou betrappen, maar ik ging toch door met mijn plan. Toen ik weer in de wagen zat, gierde mijn hart door mijn keel, maar ik voelde me fantastisch. En het kleine bordje bleef ongeveer een week hangen vooraleer iemand het verwijderde."

"Nadien zocht ik uit of het nu wel of niet toegestaan was om borden op te hangen. Ik belde naar het verkeersdepartement en deed alsof ik een bord 'Welkom thuis uit Irak, soldaat John Doe' wou ophangen. Nu bleek dat ik een vergunning nodig had om een opschrift aan de buitenkant van de omheining vast te maken, maar niet voor aan de binnenkant. Ik hang mijn boodschappen meestal op langs een stuk weg waar elke ochtend tienduizenden auto's voorbijrijden. Telkens als ik het doe, geeft het me een gevoel van voldoening. En ook al is het wettelijk wat ik doe, ik voel me toch een beetje rebels en dat doet best deugd voor een getrouwde moeder van 31."

Het freeway bloggen heeft grote aanhang bij het traditionele leger van activisten op allerlei terrein, die er een nieuwe en in hun ogen vooral bijzonder effectieve manier van actievoeren in gevonden hebben. "Ik ben al ongeveer tien jaar actief in de vredesbeweging. Ik volgde destijds een opleiding over hoe je je moet organiseren en daar werd voortdurend gehamerd op de slogan 'sterkte door aantallen', zodanig zelfs dat ik me compleet nutteloos voelde zonder een grote groep mensen. Ik heb al veel activisten gefrustreerd zien raken omdat zij net dezelfde regel hadden geleerd en veel meer tijd spendeerden om mensen te rekruteren dan om actie te ondernemen. Maar op een dag zag ik op de website van Michael Moore een link naar de freeway blogger, waar ik een heel nieuwe manier van denken ontdekte. Ik had helemaal geen massa mensen nodig om mijn boodschap te verkondigen. Op je eentje kun je duizenden automobilisten bereiken!"

"Mijn eerste boodschap was 'Silence kills'. Ik verzamelde een aantal vrienden in onze tuin en samen schilderden we erop los. Een paar dagen later gingen we allemaal apart op stap om onze borden op te hangen. Tegenwoordig voel ik me op mijn gemak om overdag tijdens het spitsuur een groot bord met 'Impeach Bush' op te hangen. Het is mijn recht en mijn verantwoordelijkheid."

"Ik beleef het meeste plezier aan het freeway bloggen als ik met vrienden en familie op een brug over de snelweg ga staan met een bord 'Impeach Bush' en een bord 'Honk (toeter, EB)'. Op die manier voeren we zo'n beetje onze eigen enquête. Je kunt niet geloven hoeveel mensen toeteren! Zelfs Republikeinen die onze aandacht willen trekken zodat we hun opgestoken middelvinger zouden zien, toeteren. Maar voor de automobilisten naast en achter hen, is dat gewoon een teken dat ze ons steunen. Dan lachen we ons te pletter!"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234