Zondag 22/09/2019

Venezuela

Guaidó verdeelt land én eigen achterban

Guaidó aan het woord tijdens de persconferentie na zijn ontmoeting met de Venezolaanse vakbonden. Beeld AFP

Juan Guaidó, zelfbenoemd interim- president, is terug in Venezuela en ontmoette er de vakbonden voor ambtenaren en staatsbedrijven. Toch lijkt het er niet meteen op dat hij heersend president Maduro meteen van de troon gaat stoten.

Blakend van zelfvertrouwen arriveerde Juan Guaidó maandag op het internationale vliegveld van Caracas. Tien dagen eerder was de zelfbenoemde interim-president van Venezuela op illegale wijze de grens met Colombia overgestoken, daarmee een uitreisverbod van de autoriteiten negerend. Ondanks een arrestatiebevel liep Guaidó maandag ongestoord langs de migratie-autoriteiten, om zich vervolgens als volksheld te laten toejuichen door zijn aanhangers.

Dinsdag had Guaidó een ontmoeting met vakbonden voor ambtenaren en staatsbedrijven. Na afloop liet hij weten dat een nationale staking in de publieke sector ophanden is. De details van de acties zullen in de komende dagen worden uitgewerkt door de vakbonden. Guaidó beloofde ook een amnestieregeling voor ambtenaren die Maduro de rug toekeren: "We gaan ervoor zorgen dat functionarissen niet langer gedwongen zijn mee te werken met het regime."

Maduro houdt zich intussen opvallend stil. Op maandag twitterde hij foto's van een 'bruisend carnavalsfeest', dinsdag stond voor Maduro en de zijnen in het teken van het zesjarig jubileum van de dood van hun geestelijk leider Hugo Chávez. Maar Guaidó's toenadering tot de publieke sector ligt gevoelig; het is de enige sector die nog komt opdagen op pro-Maduro-demonstraties.

In regeringskringen lijkt onenigheid te bestaan over wat te doen met Guaidó. Aan de ene kant staan voorstanders van arrestatie van de oppositieleider. Anderen waarschuwen voor de mogelijk desastreuze gevolgen daarvan: grootschalige protesten en eventueel militair ingrijpen door de VS. Guaidó zal vanzelf momentum verliezen, redeneren zij.

Weinig resultaat

Er is kans dat ze gelijk krijgen. Want hoewel Guaidó nog altijd grote massa's op de been krijgt, hebben zijn pogingen om Maduro op de knieën te krijgen tot weinig resultaten geleid. Hij probeerde eerst de militairen te laten overlopen. Hij beloofde amnestie en zette de bevolking in om de manschappen over te halen. Maar Maduro wist zijn ordetroepen in het stramien te houden.

Plan B was het binnenbrengen van hulpgoederen, grotendeels betaald door de VS. Ook dat mislukte, en de inzet van noodhulp als politiek wapen leverde Guaidó veel kritiek op. Na afloop opperde Guaidó voor het eerst de mogelijkheid van een buitenlandse militaire interventie.

Maar zowel de Latijns-Amerikaanse landen als Europa pleiten voor een vreedzame uitweg. De vraag is hoe. Maduro zegt open te staan voor dialoog, maar weigert voorwaarden vooraf te accepteren. De oppositie wil alleen om de tafel gaan zitten als Maduro's aftreden en nieuwe presidentsverkiezingen op de agenda staan.

De International Contact Group (ICG), een initiatief van onder meer de Europese Unie, Uruguay en Costa Rica, biedt mogelijk soelaas. De ICG wil met beide partijen afzonderlijk praten. Het doel is de weg te bereiden naar eerlijke verkiezingen.

Dat stuit op scepsis van de VS en de radicale tak van de oppositie. Hun doel is het uitroeien van 'de trojka van de tirannie', zoals ze de linkse regimes in Nicaragua, Cuba en Venezuela noemen. Donald Trump zette niet voor niets Eliott Abrams aan het hoofd van het Venezuela-dossier. Hij steunde in de jaren 80 rechtse dictators in Midden-Amerika.

Het is afwachten welke koers Guaidó kiest. Met zijn tour langs regionale bondgenoten nam hij voor de bühne wat afstand van de Amerikanen. Ook zijn handreiking aan de publieke sector wijst erop dat hij de deur wijder openzet voor chavista's die bereid zijn Maduro te laten vallen. Dat zal in slechte aarde vallen bij de radicale tak van zijn coalitie. Guaidó zal moeten koorddansen om de gelederen gesloten te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234