Donderdag 28/10/2021

Kazakhgate

Gsm kwijt? Even Staatsveiligheid bellen

Armand De Decker (MR) staat centraal in het onderzoek naar Kazakhgate. Beeld BELGA
Armand De Decker (MR) staat centraal in het onderzoek naar Kazakhgate.Beeld BELGA

Toen hij in 2011 zijn gsm kwijtspeelde in Parijs, contacteerde hij doodleuk de Staatsveiligheid om hem te vinden. Maar interessanter was waaróm hij in de Franse hoofdstad was. De onderzoekscommissie Kazakhgate start vandaag met het onderzoek naar de rol van toenmalig senator Armand De Decker (MR).

Het kan iedereen overkomen. Je bent in een buitenlandse hoofdstad, je bent eventjes verstrooid en je gsm glipt uit je broekzak. Voor de meeste mensen start een vergeefse zoektocht, die veelal eindigt bij een hopeloze aangifte bij het lokale politiekantoor.

Niet zo bij ex-Senaatsvoorzitter Armand De Decker, toen hij in 2011 zijn telefoon verloor in Parijs. Hij contacteerde de toenmalige chef van de Staatsveiligheid Alain Winants om zijn gsm te laten traceren. Die wees zijn vraag niet onmiddellijk af, maar bij zijn diensten botste die wel op een njet. Zonder grondige motivatie kon zo’n zoektocht niet worden opgezet.

Comité I, dat de inlichtingendiensten controleert, rapporteerde een jaar later ook deze vorm van misbruik. Het incident blijft brandend actueel. Het wijst er in eerste plaats op hoe close de banden wel waren tussen De Decker en Winants.

Maar wat meer is, De Decker was daar niet zomaar voor een citytrip. Hij was op dat ogenblik meer dan waarschijnlijk in Parijs in opdracht van de Oezbeekse miljardair Patokh Chodiev, de centrale figuur in Kazakhgate.

Volgens een nieuw rapport van Comité I was hij aanwezig op een lunch van het Franse Elysée, met mensen uit de entourage van de Franse president Nicolas Sarkozy. De Decker zou de aanwezigen hebben laten geloven dat hij namens de Belgische inlichtingendiensten sprak. “De Decker heeft daar een fiche van de Belgische Staatsveiligheid over een zekere ‘meneer V’ afgegeven”, zei commissievoorzitter Dirk Van der Maelen (sp.a) daar vorige week over in Humo. “Die fiche is vervolgens naar de Franse Staatsveiligheid gegaan.”

Het gaat allicht om lobbyist en oplichter Eric Van de Weghe, iemand uit de omgeving van Chodiev die zich tegen hem had gekeerd. Van de Weghe dreigde ermee om andere advocaten in te schakelen. De Decker trad destijds op als advocaat van Chodiev. Door de fiche te lekken, probeerde hij zijn tegenstander te beschadigen.

Het nieuwe rapport van Comité I werd gemaakt in opdracht van de parlementaire onderzoekscommissie. Het werd net voor de paasvakantie voorgesteld achter gesloten deuren. Toen bleek ook dat de Staatsveiligheid sinds 2011 op de hoogte was van De Deckers manipulatieve gedrag tegenover magistraten en politici. Toch was het pas in 2016 dat de informatie werd doorgespeeld naar het gerecht.

Waarom duurde dat zo lang? Werd De Decker beschermd door Alain Winants, op wie de MR-politicus blijkbaar ook kon rekenen voor het terugvinden van een gsm? En hoe is hij trouwens destijds aan die fiche van Van de Weghe geraakt?

De leden van de onderzoekscommissie zullen deze middag al die vragen stellen aan Winants zelf. De ex-chef van de Staatsveiligheid wordt in het parlement aan de tand gevoeld. Nadien komt zijn opvolger Jaak Raes aan de beurt. De laatste zitting is zeker achter gesloten deuren. Of Winants openbaar zal praten, wordt pas beslist in de commissie.

Zo belandt de commissie Kazakhgate vanaf vandaag in haar meest prangende fase: welke rol heeft De Decker gespeeld in het tot stand komen van de afkoopwet? Heeft hij effectief invloed kunnen uitoefenen op toenmalige ministers als Didier Reynders (MR) en Stefaan De Clerck (CD&V) om die wet versneld door te voeren? En wat was zijn link met het Elysée in Parijs? Ook de entourage van toenmalig president Nicolas Sarkozy zou een actieve rol hebben gespeeld in Kazakhgate. Ook Reynders en De Clerck zullen gehoord worden.

In de voormiddag wordt ook nog Raf Verstrae­ten gehoord. Hij schreef mee aan het oorspronkelijke wetsontwerp van de afkoopwet, maar wordt ook in verband gebracht met zowel de diamantlobby als met Chodiev.

Klacht van Chodiev

De Belgisch-Oezbeekse miljardair heeft er intussen genoeg van. Hij sleept de Belgische Staat voor de rechter. Zijn advocaten vinden dat de onderzoekscommissie Kazakhgate “uit haar rol valt” en “het vermoeden van onschuld” met de voeten treedt. “Sinds het begin van deze commissie, stopt men niet met kritiek te geven op Patokh Chodiev. Zo gaat het niet”, klinkt het.

Voorzitter Van der Maelen stuurde inmiddels als een strenge mail aan de commissieleden om geen vertrouwelijke info meer door te spelen naar de pers. Mogelijk komt er, in samenspraak met Kamervoorzitter Siegfried Bracke (N-VA), een onderzoek naar de lekken.

Toch is hij allerminst onder de indruk van de klacht. “Dit is gewoon een poging om de commissie te destabiliseren. Het moet zijn dat de man zenuwachtig aan het worden is”, zegt hij. “We zijn zogezegd te eenzijdig. Wel we nodigen Chodiev vriendelijk uit in de commissie om zijn kant van het verhaal te doen.” Tot nu toe heeft hij altijd geweigerd te verschijnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234