Vrijdag 23/10/2020

Grottenbier

Het Grottenbier (alc. 6,5% vol.) kleurt intens goudbruin en ruikt vooral naar exotische kruiden (niet te determineren), karamelmout, honing, abrikoos en wat gebrande nootjes. De geur is krachtig, maar blijft delicaat. De smaak vangt moutig aan, maar snel komen de geurcomponenten terug als sterke aroma's. De eerste smaakindruk doet even denken aan porto, de nasmaak eerder aan droge sherry. Het palet blijft droog, het mondgevoel vol maar fijn, de afdronk lang en verfijnd.

Belgiës beroemdste brouwer is vooral bekend om de Hoegaardse witte, maar de ijverige Pierre Celis heeft nog andere recepten op zijn naam staan. Het Grottenbier dankt zijn naam aan de mergelgrotten van Kanne, waar het net als champagne rijpt in pupiters. Vandaag wordt het bier gebrouwen door Sint-Bernardus in Watou.

In zijn brouwerscarrière heeft Pierre niet alleen een resem nieuwe bieren gelanceerd, hij maakte ook brouwtechnieken als het gebruik van kruiden en de hergisting op fles weer populair. In de jaren zestig waren gekruide bieren immers zogoed als verdwenen, terwijl de hergisting in de fles buiten de trappistenkloosters en enkele abdij- of streekbierbrouwerijen nauwelijks nog toepassing vond. Op de etiketten van het Oud Hoegaardsbier en de Grand Cru stond dan ook fier "bier op gist" vermeld. Maar Pierre blijft niet stilzitten en zoekt naar methodes om het bier nog fijner te laten afrijpen. Zo komt hij terecht bij de champagne, die na de toevoeging van extra suiker en gist maanden blijft liggen in koele kelders. Het regelmatig verdraaien van de flessen stimuleert de hergisting en laat toe het gistresidu te verzamelen in de flessenhals, waaruit deze na bevriezing als een ijskegel verwijderd wordt. Pierre is ervan overtuigd dat een maandenlange narijping in een koele en vochtige ruimte plus het regelmatig lichtjes verdraaien van de flessen de hergisting zeker ten goede zal komen. Ook bij bier.

In 1985 koopt hij een stuk land van drie hectaren groot in het Waals-Brabantse Orp-Jauche, bovengronds weide, ondergronds een labyrint van gangen en grote kamers: de mergelgrotten van Folx-les-Caves. Het door de mens uitgegraven complex had al dienst gedaan als Romeinse steengroeve, tijdens de Franse Revolutie als geheime kerk, filmdecor (onder meer voor het feuilleton Johan en de Alverman), champignonkwekerij en zelfs brouwerij (door een deel van de gangen stroomt een beekje). Een constante temperatuur rond 12°C en een hoge luchtvochtigheid deden Pierre besluiten het complex aan te kopen en er zijn bier te laten champagniseren. Verder koesterde hij plannen om Folx-les-Caves, gelegen op 17 kilometer van Hoegaarden, uit te bouwen tot educatief museum over de geschiedenis van de grotten tot in de ijstijden.

Later op het jaar gooit de zware brand in brouwerij De Kluis roet in het eten. Pierre Celis verkoopt zijn levenswerk aan Artois, trekt zich later volledig terug en begint in 1992 een brouwerij in Austin in de VS. Het project stuit verder op de administratieve mallemolen en de brouwer krijgt van het Waalse gewest nooit de toelating om zijn plannen te realiseren. Uiteindelijk verkoopt Pierre in 2004 zijn deel van de grotten aan het gewest, dat ze deels bestemd als vleermuizenreservaat. De rest van het complex is nog te bezoeken.

Ondertussen had hij kennisgemaakt met de mergelgrotten in Kanne (deelgemeente van Riemst) die zich over 20 hectaren en een veertigtal meter diep onderaards uitstrekken tot in het Nederlandse Valkenburg. Het complex is gelijkaardig: 300 km door de mens uitgegraven gangen herbergen prehistorische tekeningen, Oud-Nederlandse teksten, veel fossielen en (nog steeds) een champignonkwekerij. Mede dank zij de ondersteuning van het gemeentebestuur en de lokale VVV was de overeenkomst snel beklonken en stelden Pierre Celis en Theo Vervloet (brouwerij De Smedt - Affligem) op 18 oktober 1998 hun Grottenbier voor. België was een nieuw en origineel bier rijker, de Brit Michael Jackson omschrijft het snel als zijn Beer of the Year.

De productie verhuist in 2001 naar brouwerij Sint-Bernardus, bekend om haar gelijknamige abdijbieren en de Watou Tripel, maar dit heeft geen invloed gehad op de kwaliteit: Grottenbier blijft een wat apart, maar smaakvol en elegant bier.. n

info Brouwerij ST. Bernard

Trappistenweg 23, 8978 Watou, tel. (057)38 80 21

www.sintbernardus.be

De brouwerij kan normaal gezien niet bezocht worden. Watou biedt verder nog onderdak aan brouwerij Van Eecke (www.brouwerijvaneecke.tk - Poperings Hommelbier, abdijbieren Het Kapittel) en het vermaarde bierrestaurant Het Hommelhof.

www. riemst.be (link 'toerisme', verder 'bezienswaardigheden' en 'grotten');

www.valkenburg.nl (link 'ontdek Valkenburg', verder 'attracties' en 'grotten')

www.grotten-van-kanne.be (een commerciële stek van de beheerders van de feestzalen in het grottencomplex).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234