Maandag 20/01/2020

Grote woorden zijn niet zaligmakend

Wie dezer dagen het zaaltje van de Antwerpse Monty binnenwandelt, ziet in grote letters op de vloer het Russische woord voor 'gevaar' staan. Het is een onderdeel van de voorstelling De maten van het mogelijke, de eerste productie van het nieuwe Antwerpse theatercollectief Lampe. Met de verkiezingen in het verschiet willen de makers de holle retoriek onderuithalen.

Lampe werd in de zomer van 1998 opgericht door Benjamin Verdonck (onlangs nog te zien in Mijn Blackie), Liesbet Swings, Valentine Kempynck en Pieter De Buysser. Het is een collectief waarbinnen de leden projecten kunnen voordragen. De Buysser: "Het woord 'Lampe' heeft verschillende betekenissen: een zwaailicht, een taalfout, een middelmatig middeleeuws componist en een knecht van de filosoof Kant die in een boekje een Kritiek van de Geraakte Rede heeft geschreven."

De Buysser, een filosoof van opleiding, was de eerste om een Lampe-project voor te stellen. Hij schreef De maten van het mogelijke, een theaterproductie waar ook acteurs van buitenaf aan meewerken, onder wie: Dimitri Leue, bekend van televisie (Windkracht 10), de Kakkewieten en toneelstukken als Maura en Zara; Sofie Sente, actrice bij De Roovers en De Bloedgroep; Wouter Hendrickx, die laatst te zien was in Zetelkat van luxemburg; en Elsemieke Scholte, die vroeger bij Jan Fabre danste en acteerde. Een bont gezelschap dus, met Pieter De Buysser als aangever. "Ik heb deze mensen samengeroepen, maar het is niet mijn regie. De acteurs moeten mij schrappen, uit het project wissen. Daar zijn we nu mee bezig."

De Buysser baseerde zich voor het stuk op een verhaallijn uit Een nare geschiedenis, een novelle van Dostojevski. Centraal staat een jonge idealist genaamd Boudewijn Pralins. Die wil veranderingen op politiek vlak, maar dat blijkt niet vanzelfsprekend te zijn.

De Buysser: "De associatie met de verruimingsoperaties in sommige Vlaamse politieke partijen ligt voor de hand, maar we willen liever niet verwijzen naar concrete situaties. Het is ook geen politieke satire die we brengen: met De maten willen we blootleggen waar en waarom de retoriek faalt. Hoe een jong en ambitieus politicus zich schroeit aan zijn grote woorden. In het eerste bedrijf zegt hij nog: 'Er moet een radicale verandering komen, gebaseerd op een ethisch engagement.' Maar zodra hij die laatste woorden uitspreekt, sluipt de retoriek al binnen. Dat mechanisme willen we blootleggen, ontmantelen, afbreken. Tot je uitkomt bij een woord dat begint bij de persoon die het spreekt, een ontdaan woord zeg maar." De maten van het mogelijke heeft als voorstelling de structuur van een klassieke tragedie: episodes gevolgd door interventies van het koor, dat commentaar geeft. Politiek is tragisch?

De Buysser: "Helemaal niet, net zomin als deze voorstelling trouwens. Ik noem De maten een werkbank voor een antitragedie. We hebben een simpele plot geplukt uit een boek van Dostojevski, maar we willen niet alleen dat tragische verhaal vertellen. De voorstelling is een onderzoek naar andere manieren van spreken. De koorleider bijvoorbeeld zegt in het begin: 'Er gaat zich hier een verschrikkelijk tragisch banaal verhaal voltrekken. Ik ga daar niet aan meedoen: ik reik jullie een andere taal aan. Een taal die die wetmatige afloop van die plot doorboort, stopzet, een hak zet.' Hoe het lot te ontwijken, daar gaat het eigenlijk over."

Maar er mag ook al eens gelachen worden, aldus De Buysser. "Het is evengoed kolder, want het tragische is vaak komisch. De maten heeft ook een hoog Gaston & Leo-gehalte." (SH)

Première zaterdag 1 mei om 20.30 uur in Monty, Montignystraat 3, Antwerpen. Op 2 en 3 mei, zelfde uur. Reserveren op tel. 03/238.64.97. Daarna op tournee in Hasselt, Aalst, Gent, Brugge, Brussel en Kortrijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234