Dinsdag 22/06/2021

Grote toename van keelkanker door orale seks

Ook de keelkanker van acteur Michael Douglas had niks te maken met tabak of alcohol, maar alles met lust. Beeld GETTY
Ook de keelkanker van acteur Michael Douglas had niks te maken met tabak of alcohol, maar alles met lust.Beeld GETTY

Bij een op de drie keelkankers is orale seks de schuldige. Elk jaar komen er in ons land zo'n honderd patiënten bij, en dat aantal stijgt. "We zien steeds meer jonge dertigers en veertigers", zegt hoofd- en halschirurg Carl Van Laer.

Het humaan papillomavirus (HPV), dat bij vrouwen baarmoederhalskanker kan veroorzaken, maakt ook steeds meer mannelijke slachtoffers. Zo is in Nederland het aantal keelkankers door orale seks in twintig jaar verzesvoudigd. Ruim 30 procent van de gevallen wordt door het HPV veroorzaakt, stelt onderzoekster Michelle Rietbergen (VU Medisch Centrum) in haar doctoraat. In 1990 was dat nog maar 5 procent.

Piek niet bereikt
Ons land is in hetzelfde bedje ziek, weet Carl Van Laer (UZ Antwerpen), gespecialiseerd in hoofd- en halskanker. "Ook wij zien een grote toename, met een honderdtal nieuwe gevallen per jaar. En dat aantal zit in stijgende lijn. De piek is nog niet bereikt, want we zitten nu nog met een hele generatie die niet ingeënt is tegen het virus. Meer dan ooit zien we jonge dertigers en veertigers. En dat terwijl het klassieke beeld van de keelkankerpatiënt een oudere, alleenstaande man was, met een sigaret in de ene hand en een glas whisky in de andere."

Met HPV-keelkanker is het zoals met baarmoederhalskanker: hoe meer sekspartners, hoe groter het risico dat je het opraapt. In Vlaanderen krijgen tienermeisjes sinds 2010 het HPV-vaccin gratis aangeboden op school. Moeten we nu ook jongens beginnen vaccineren? "Het is jammer dat het nog niet gebeurt", betreurt Van Laer. "Het zou nuttig zijn om ook bij hen spuitjes te zetten alvorens ze geslachtsrijp zijn."

Of een vaccin bij jongens doeltreffend zou zijn? Ja, zegt oncoloog en HPV-expert Wiebren Tjalma (UZ Antwerpen). Maar of er daar centen voor zijn? Nee. "Nu is de vaccinatiegraad bij meisjes bijna 85 procent. Alvorens we in de jongens investeren, moeten we bij de meisjes streven naar 100 procent. In het HPV-verhaal is baarmoederhalskanker nog altijd het hoofdpersonage: het komt het meest voor (ruim 600 gevallen per jaar, nvdr), waardoor de kosten-batenanalyse van het vaccin ook positief is. HPV-keelkanker bij mannen is veel zeldzamer, zodat een vaccin veel duurder uitvalt. Dan kun je beter één patiënt behandelen dan een hele bevolkingsgroep inenten."

Lewinsky
Keelkanker door bedplezier is overal in opmars, stellen experts. Met de Verenigde Staten als uitschieter, waar seks liefst 70 procent van de keelkankers veroorzaakt. Vorig jaar nog klapte acteur Michael Douglas uit het bed: zijn ziekte had niks te maken met tabak of alcohol, maar alles met lust. "Orale seks wordt in de VS veel minder als seks beschouwd", verklaart oncoloog Van Laer de hoge cijfers. "Denk maar aan Clinton en Lewinsky die 'geen seks hadden'. Geslachtsgemeenschap wordt er, meer dan hier, gereserveerd tot na het huwelijk."

Positieve noot: de HPV-tumoren zijn succesvoller te behandelen dan keelkankers van verstokte rokers of drinkers. De prognose van HPV-patiënten is beduidend beter, zegt Van Laer. "Hoe dat precies komt, daar hebben we nog het raden naar. Vermoedelijk heeft het ermee te maken dat hier een virus in het spel is. Daardoor heb je waarschijnlijk een veel grotere afweerreactie van het lichaam. Dat zou helpen bij de genezing."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234