Dinsdag 18/05/2021

Grote meisjes houden van Tiny

Blijkbaar leven we in een tijd dat iedereen opnieuw behoefte heeft aan kleine geluksbrengertjes. Instant blijmakers die een goed gevoel oproepen en appelleren aan het meisje in jezelf. Dat hebben ook Vis en Vos goed gezien. Een gesprek met een bijzonder blij duo.

Cathérine Ongenae

'De wereld heeft behoefte aan zachtheid, aan speelse dingen die je aan het lachen brengen. En dat is wat wij maken: kleine spulletjes die je een goed gevoel geven. Soms zijn dat bedrukte slipjes, dan weer armbandjes of grappige accessoires. De bedoeling is dat als je iets van Vis en Vos draagt, je er een sprookje mee vertelt. Een verhaaltje over de dingen die jou tevreden maken." Dit is, in een notendop, de missie van Vis en Vos, alias Chaja Dams en Sarah Vande Put, twee jonge vrouwen die op hun eigen manier wat meer kleur aan het leven willen geven.

Het is een zwoele augustusavond als we met z'n drieën in de tuin zitten. Een fles gekoelde wijn binnen handbereik, twee speelse kittens die in en uit het struikgewas dartelen. Het perfecte decor voor een babbel onder meisjes. De ene draagt een prachtige, groene bloemenjurk met ruches (uit gordijnstof, zo blijkt later), de ander een grasgroen geruit rokje met een topje in hetzelfde groen, en plastic teenslippers. Alletwee hebben ze een trosje houten, rood en groen geverfde kersen als een broche op hun kleding gespeld. Zoals ze voor me zitten, lijken het net twee elfjes, en vreemd genoeg hebben ze ook een Tinkelbel-effect op hun omgeving. Het duurt niet lang voordat we met z'n drietjes zitten te lachen en te kletsen. Voor me liggen enkele van de hebbedingetjes die ze maken en verkopen: grote huidskleurige onderbroeken bedrukt met tekeningen uit Tiny-boeken, kleurige halsbandjes uit kinderparels, elastieken bandjes met daarop lieve zinnetjes zoals 'Dreaming Not Sleeping' en 'This Is The Day, Marry Me' geborduurd. Een babypakje ook, bedrukt met een tekening van een pin-up op het bovenlijfje en groen gebladerte dat een vijgenblad moet suggereren op het broekje. Stuk voor stuk spullen die de humor en levenslust van hun ontwerpsters uitstralen.

"Het begon met het opstellen van een lijstje van onze vijftig favoriete dingen. Kleine, leuke zaken die je troost bieden op een triest moment, of die je gewoon goed gehumeurd maken. Dat kunnen versgeplukte kersen zijn, of buiten gedroogde lakens. Of jezelf eens goed platzuipen. Kleurige nagellak, met je blote voeten door nat gras lopen, een sterrenhemel, een liedje dat je vroeger grijs draaide en waar je nog steeds gek op bent... Iedereen zou voor zichzelf zo'n lijst moeten hebben. Onze bedoeling was om onze lijst te visualiseren met foto's en knipsels, en er een mooi kijkboekje van te maken. Dat was ons eerste project, maar het is nog steeds niet af."

"Door na te denken over hoe we onze favoriete dingen in beeld zouden kunnen brengen, kwamen we op het idee om die dingen op bandjes te borduren, zodat je ze als een talisman kunt dragen. Zoals 'This Is The Day, Marry Me', voor als je bijvoorbeeld de man van je leven wil ontmoeten." Wat intussen gebeurd is: op een feestje na een concert van Beck ontmoette Chaja John, een van de muzikanten. Intussen is het stel getrouwd en wonen ze samen met Chaja's vierjarig dochtertje Ruby in New York.

"Het eerste cadeautje dat we John hebben gegeven, was zo'n armbandje, met daarop de woorden 'Dreaming Not Sleeping'. Zo heb ik hem veroverd. Het is gek, maar de dingen die wij leuk vinden, die we in eerste instantie voor onszelf zouden maken, slaan enorm aan bij andere mensen. Zelfs Sarah, de dochter van Colette, de eigenares van de gelijknamige winkel in Parijs, liep helemaal warm voor onze Tiny-slipjes. Maar ook van The Cross in Londen, en zelfs van kleine winkeltjes in New York krijgen we veel warme reacties. Mensen hebben blijkbaar behoefte aan wat we maken."

Gelukszakjes

Ze hebben ideeën in overvloed, al zijn ze niet van plan een grote collectie op te zetten, laat staan zich het etiket modeontwerpsters te laten oppinnen. "We beperken ons niet tot kleding of accessoires. Nu werken we aan een reeks kostuums voor een theaterstuk, de showcase van Galacticamendum. Maar het is heel goed mogelijk dat we morgen cd-hoesjes maken. Of feesten organiseren. Voor ons petekind Titus hebben we een Keltisch geïnspireerd geboortefeest georganiseerd. Met de honderdjarige boom, elfjes en het scheppen van water met een schelp. Iedereen droeg kroontjes of was in een dier verkleed. En dit alles doen we onder de naam Vis en Vos. Thuis in Brooklyn wil ik binnenkort ook het 'Vis en Vos Fairy Tale House' openen, waar ik sprookjes ga voorlezen aan kleine groepjes kinderen, met daarna een workshop. We werken op sfeer. Enkel kleding, kostuums, styling of fotografie, dat is ons te eng, te ernstig."

"Een leuk gevoel kun je niet overbrengen als je er zelf geen plezier aan beleeft. We volgen één gulden regel: wat we ook doen, we moeten het vooral graag doen. En het moet klein blijven. We zullen nooit in seizoenen werken. Als onze voorraad op is, dan is het gedaan. Dan maken we weer iets anders. We willen helemaal geen grote hypes lanceren of een smak geld verdienen. Voor ons geen grote fabrikanten en gigantische collecties. Neen! Ook al verdienen we er nu bijna niets aan. We kopen ons materiaal zelf in kleine winkeltjes, wat niet altijd goedkoop is. Vaak steken we er onze laatste centen in. Een kleurenkopie kost al snel 75 frank. En dan hebben we het nog niet gehad over de uren dat we zelf aan het naaien zijn. Maar dat hebben we er graag voor over. Het is ook meer dan amusement. Het is uiten, het is naar buiten komen met onszelf."

"We hebben bijvoorbeeld ook gelukszakjes, buideltjes die je kunt vullen met kleine dingen die je blij maken. Dat kan vanalles zijn: een schelpje dat je hebt meegebracht van vakantie, een haarlok van je lief. Het is onze manier om de wereld te zeggen: 'Kijk eens! Denk hier eens aan'. We willen dingen aanreiken die je zeggen: 'Doe het, leef, ga ervoor. Er kan je niets overkomen, want je bent blij'. Misschien dat we er op een mooie dag geld mee verdienen, maar dat is niet het doel. Het enige wat we willen zeggen is: 'Wij zijn Vis en Vos, en wij zijn blij'. En we sluiten geen compromissen. Wel met elkaar, maar zakelijk niet. We willen wel iemands feest organiseren, maar ook weer niet om het even hoe. Dan willen we bij wijze van spreken ook de uitnodigingen verzinnen, de menukaart samenstellen en de muziek uitzoeken. Natuurlijk in samenspraak, maar als we merken dat iedereen op dezelfde golflengte zit, dan hoeft het niet eens veel geld op te brengen. Ideaal zou zijn als af en toe mensen ons vragen om iets voor hen te maken. Handtassenriemen, bijvoorbeeld. Of een kinderjasje voor de kinderlijn van Paul Smith. Vis en Vos by Paul Smith: dat zou toch geweldig zijn?"

Inspiratie

Vis en Vos zijn gezworen kameraden, partners in crime. En omdat ze acht jaar in leeftijd verschillen (Sarah is 24, Chaja 32), zijn ze elkaars inspiratiebron. "Het leeftijdsverschil is misschien groot, maar we worden er beiden beter van. Sarah had bijvoorbeeld nog nooit van Barbapapa gehoord. Dat betekent dat ik haar erover kan vertellen, en dan beleef ik weer heel even datzelfde enthousiasme van vroeger. De dingen worden minder evident omdat je beseft dat jouw wereld niet de enige is. Je gaat alles anders bekijken. Maar onze grootste inspiratiebronnen zijn de mensen rondom ons. De leefwereld van mijn dochtertje Ruby, bijvoorbeeld. Zij heeft een fantasie om jaloers op te zijn. Onze naam, Vis en Vos, is ook geïnspireerd op de namen die zij haar vissen gaf."

Bestaat er een toverspreuk, zo vraag ik mij jaloers af, om met hun optimisme in het leven te staan? "Het is niet zo dat wij dagelijks euforisch door het leven stappen, dat zou niet normaal zijn. Maar ongeluk kan ook een bron van inspiratie zijn. Kijk maar naar de schrijfster Dorothy Parker. Zij was een rebelse, stoute vrouw, maar ook gefrustreerd en ongelukkig in de liefde. De gedichtjes die ze daarover schreef zijn zo gevat, en nog steeds actueel. Ze zegt bijvoorbeeld dat een man alleen maar bij je blijft zolang je lief en braaf bent, maar de benen neemt van zodra je ware aard bovenkomt. Ze is zo herkenbaar, en het gekke is dat haar ellende ook een bron van inspiratie is. Maar zo zitten sprookjes toch in elkaar? Je moet door de hel gaan om het geluk te vinden. En daar pik je iets van mee. Als je beseft dat je er, ook op het moment dat je je ellendig voelt, toch iets uit leert, dan is dat geen verloren ervaring. Net zoals Dorothy Parker willen we onze ellendige momenten relativeren."

"Het is niet zo dat wij per se terug willen naar onze jeugd, dat we niet willen opgroeien. Wie wil nu terug zestien jaar zijn? Wij niet, hoor. We willen alleen bewaren wat mooi is, wat we vroeger mooi vonden. Omdat we nooit blasé of cynisch willen worden, geen attitude willen van 'dat hebben we al gezien'. We willen niet zonder plezier door het leven gaan. Wij zijn de softgirls in plaats van de powergirls. En softgirls zijn in hun zwakte duizend keer sterker dan al die harde tantes zoals Tina Turner en de Spice Girls. Het is niet omdat je een broek draagt, en combats, dat je power hebt. Nee. Wij hebben power omdat we een jurk dragen en hoge hakken. Dat is het geheim van een gelukkige vrouw of van een gelukkig meisje: jezelf aanvaarden. Ik ben wie ik ben, en dat straal ik uit. We laten ons allemaal te veel beïnvloeden door de media en de reclame. Zij houden ons een valse spiegel voor. Het sprookje van De Nieuwe Kleren Van De Keizer leeft nog steeds. Wie de media niet volgt, hoort er niet bij. Zoals het opgelegde slankheidsideaal: wie een maatje 36 heeft, telt mee, en de rest niet. Hoe kan dat nu? Bedriegers die ons wijsmaken dat je er niet bijhoort als je niet meedoet, zijn blijkbaar van alle tijden. Maar daar trappen wij niet in. Wat maakt het nu uit welk merk je draagt of hoe dik je bent? En dat is waar Vis en Vos voor staat: ga op zoek naar jezelf, doe en draag de dingen die jou blij maken. Want dan ben je op je mooist."

Boodschap

Als je de projecten van Vis en Vos al onder een noemer wil brengen, dan is het ontroering. Alles wat ze doen barst van kleine elementjes die iedereen wel van ergens kent. Het heeft iets liefs, naïef ook, en nostalgisch. Je krijgt er spontaan kippenvel van. Maar bovenal stralen Vis en Vos een boodschap uit: over durven dromen, over actie ondernemen. Wat me vooral treft, is dat deze twee elfjes net een zakje sterrenstof bezitten. 'The stuff where dreams are made of.' Durven dromen, is dat het geheim van hun succes? "Volgens ons doen wij niets anders dan andere meisjes. Ik kan me voorstellen dat heel veel meisjes thuis prutsen met dingen die hen een goed gevoel geven. Jij bent ook een meisje, jij begrijpt dat. Volgens mij schuilt daar het geheim van ons succes: alle meisjes zijn hetzelfde. Er zijn miljoenen meisjes die uit de bol gaan als ze Tiny, hun jeugdheldin, zien. Dus op zich is wat wij doen niet zo bijzonder. Maar vaak komen mensen op ons af om te zeggen dat we er leuk uitzien, dat ze al blij worden van naar ons te kijken. We voeden het kleine meisje in onszelf en dat maakt je blijkbaar aantrekkelijk. En blije mensen openen veel deuren. Maar het grootste sprookje is dat we ons amuseren, gekke dingen bedenken, naaien en knutselen, en gelukkig zijn omdat we samen vanalles doen. En dan verkoopt het nog eens ook."

'Het is niet dat we niet willen opgroeien. We willen alleen bewaren wat we vroeger mooi vonden. Omdat we nooit blasé of cynisch willen worden'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234