Maandag 26/09/2022

InterviewLust & Liefde

‘Grote liefde is geen garantie voor een goede relatie’: Josiane scheidde van haar hulpbehoevende man

null Beeld  Lotte Dijkstra
Beeld Lotte Dijkstra

Jarenlang geloofde Josiane (57) dat liefde alles overwint. Maar als haar man na een hersenbloeding hulpbehoevend wordt, blijkt liefde, hoe groot en onvoorwaardelijk ook, toch geen garantie voor een goed huwelijk.

Corine Koole

“Drie winters geleden waren we met z’n allen op vakantie in de bergen, het zou best kunnen dat we kaasfondue aten, helemaal zeker ben ik daar niet van. Iedereen zat wat te babbelen en ineens vroeg mijn dochter aan mijn man: ‘Heb je je medicijnen wel genomen? Ik zag dat het hele doosje nog vol zit.’ Hij lachte een beetje schaapachtig en provocerend: ‘Nee, daar had ik geen zin in.’ Zijn opmerking raakte me als een dolksteek. Drie jaar eerder had hij een hersenbloeding gehad, met als gevolg een grote kans op epileptische aanvallen. Sindsdien stond alles in het teken van de zorg voor hem. Niet alleen zijn leven was voorgoed veranderd, het mijne ook. Zijn plotselinge opstandigheid maakte me niet zomaar boos, maar razend. Ik vroeg hem mee naar boven te komen omdat ik de kinderen en aanhang niet lastig wilde vallen met onze woordenwisseling, maar de muren van een vakantiehuisje zijn dun en gebouwd voor zorgeloze vakantievierders. ‘Wat moeten we doen als je hier op deze berg een aanval krijgt?’ riep ik. ‘Hoe komen we vanuit deze wildernis in een ziekenhuis?’ Hij antwoordde een beetje lacherig: ‘Ik wil die medicijnen niet, en jij hebt daar niks mee te maken.’ ‘Dan is dit geen huwelijk meer’, zei ik verbluft.

“Ik had hem natuurlijk zijn gang moeten laten gaan, ik had laconiek mijn schouders moeten ophalen en moeten zeggen: oké, niet verstandig, misschien wordt deze vakantie je dood. Maar als je leeft met iemand zo ziek als hij, lijkt het of de grens tussen beiden, waar hij ophoudt en ik begin, vervaagt. Vanaf het eerste moment dat hij door die hersenbloeding werd getroffen, dacht ik: ik wil hem helpen. Ik ga voor hem zorgen. Hij was er voor mij toen ik na een plotseling en onvrijwillig beëindigd huwelijk alleen stond met mijn kinderen van 4, 6 en 7. We werden verliefd, hij was als een vader voor hen, en nu was het mijn beurt me over hem te ontfermen. Ik verkeerde in de veronderstelling dat liefde alles overwint. Dat lees je toch altijd, dat twee geliefden door tegenslag alleen maar dichter tot elkaar komen?”

Ongelijkheid

“Gedeeltelijk was dat ook zo. Ik werd zijn ogen en oren. Geen moeite was me te veel, want ik hield zo veel van hem, geen enkele andere man kon de vergelijking aan. Ja, hij was hulpbehoevend, dacht ik, maar ik was toch zijn echtgenote? Ik begon slecht te slapen, want hij lag steeds onrustig naast me, en ik was bang dat hij ieder moment opnieuw een bloeding kon krijgen. Overdag zorgde ik dat het kalm was om hem heen, dat we niet te veel mensen zagen, en als we vrienden uitnodigden, lette ik erop dat ik de aantallen goed doseerde. Ik las alles over hersenbloedingen, verzon uitstapjes die hij wel aankon. Ik herinnerde hem aan zijn medicijnen, maar de man had bewondering nodig. Zijn grootste passie was zweefvliegen, en nu kon hij niet eens meer behoorlijk zijn gedachten formuleren. Hij was zichzelf niet meer, ik kon nog zo hard mijn best doen, maar met geen enkele moeite kon ik hem zichzelf teruggeven.

“Die avond in de bergen maakte de situatie pijnlijk duidelijk. Alle zorg maakte hem alleen maar bewuster van zijn afhankelijkheid, het afwijzen ervan was de enige autonomie die hem restte. Natuurlijk wist ik toen we trouwden dat hij zestien jaar ouder was dan ik, en dat dit ooit tot ongelijkheid zou kunnen leiden. Maar ik was zo verliefd en hij was zo zorgzaam voor mijn drie jongere kinderen, ik heb geen moment getwijfeld. Ook toen hij niks meer kon, bleef ik verliefd op hem en eigenlijk ben ik dat nog steeds. Nog denk ik aan zijn lange lichaam dat zich liefdevol om me heen kon vouwen, bijvoorbeeld op momenten dat ik het moeilijk had in mijn eentje met drie kinderen. Ik denk nog weleens aan die momenten dat ik me aan hem kon overgeven en erop kon vertrouwen dat het goed kwam. Geen moeite was me te veel, de liefde was groot, maar grote liefde is geen garantie voor een goede relatie of een goed huwelijk. Daar is ook geluk voor nodig, omstandigheden moeten meezitten om een relatie te laten slagen. Ik geloofde in de maakbaarheid van huwelijksgeluk, daar ben ik gedwongen op teruggekomen.”

Scheiding

“Vrienden die langskwamen zagen een vrolijke man. ‘Wat nu, depressie?’ zeiden ze tegen mij. Voor de duur van een avond was hij charmant en had hij weer praatjes. Tegen mij zei hij op een dag: ik speel toneel en ik weet niet hoelang ik dit nog volhoud. Die avond in de bergen voelde ik me zo miskend, al die tijd was ik bezig geweest zijn leven te stutten en wat kreeg ik ervoor terug? We lachten niet eens meer samen, het was redden en gered worden. Toen ik een paar weken later een advocaat opzocht, voelde het als falen. Wat een egocentrisch mens was ik om een afhankelijke man in de steek te willen laten, en hoe laf om achter zijn rug om te informeren naar de mogelijkheid van een scheiding. Hij had nog steeds een eigen huis, daar kon hij zo terecht, en als dat huwelijksbriefje maar vernietigd zou zijn, hield ik hem even later voor, wie weet wat een mooie vriendschap we dan op de resten zouden kunnen bouwen.

“Hij reageerde eerst kalm, maar onmiddellijk daarna ontredderd. Op zoek naar bijval ging hij al onze vrienden af. ‘Maar we houden toch van elkaar?’ zei hij. ‘Ja,’ zei ik, ‘maar dat is niet genoeg.’ Nu twee jaar later, voelt de scheiding als opluchting en gemis. We zien elkaar nauwelijks meer. Hij fietst af en toe met opzet langs en ik weet: ik houd nog evenveel van hem als altijd. ’s Avonds zit ik aan tafel en steek met een blij gemoed alle kaarsen aan. Ik kijk naar mijn mooie tuintje en denk: voor het eerst leef ik volgens mijn eigen ritme. Niet dat van mijn ouders, mijn kinderen of mijn man. Ik heb altijd gedacht: kom, nog iets meer je best doen, dan komt het goed. Maar ik kan de ander niet redden, zo ver strekken mijn krachten niet.”

(Ex-)koppels die samen over hun bijzondere vakantieliefde willen vertellen, kunnen mailen naar cjkoole@xs4all.nl, of een bericht sturen via corinekoole.nl

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234