Verenigde Staten

Grote herschikking in regering-Trump: president ontslaat buitenlandminister

1 Rex Tillerson. © AFP

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson vertrekt. President Trump maakte vandaag op Twitter bekend dat hij wordt opgevolgd door Mike Pompeo, die nu directeur is van de CIA. "Hij zal zijn werk fantastisch doen", aldus Trump. Het vertrek van Tillerson hing al enige tijd in de lucht. Toch kwam de aankondiging vandaag voor velen als een verrassing.

Tillerson, die het afgelopen jaar regelmatig met Trump botste over onder andere de aanpak van Noord-Korea, was de afgelopen dagen in Afrika. Niets wees erop dat zijn vertrek op handen was. "Bedankt Rex Tillerson voor je werk", aldus Trump in zijn tweet. Tillerson zelf zou nog niet gesproken hebben met de president, aldus adjunct-secretaris voor Publieke Diplomatie Steve Goldstein aan CNN. Volgens Goldstein weet Tillerson dus nog niet wat de precieze reden is voor zijn ontslag. 

Volgens een Witte Huis-functionaris heeft de vervanging onder andere te maken met de komende top tussen Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. De president zou een nieuw team op het terrein van de buitenlandse politiek willen hebben, aldus deze functionaris. De ontmoeting is gepland in mei.

Ook de komende handelsonderhandelingen met diverse landen, vanwege Trumps besluit om heffingen in te voeren op de invoer van staal en aluminium, hebben een rol gespeeld bij het besluit. "Hij is de juiste persoon voor deze baan op een cruciaal moment", aldus het Witte Huis in een verklaring van het Witte Huis over Pompeo. De vertrekkende CIA-directeur staat ideologisch meer op een lijn met Trump.

In november meldde The New York Times al dat Tillerson zou moeten wijken voor Pompeo. Volgens de krant zou de minister "binnen een paar weken" uit zijn functie worden ontheven. Er gingen toen al maanden geruchten dat Trump de voormalige baas van Exxon nog voor het einde van het jaar zou vervangen. Niet alleen Tillerson werd ontslagen, ook onderminister Steve Goldstein werd de laan uitgestuurd. Hij kreeg enkele uren na het ontslag van zijn baas telefonisch het nieuws te horen. 

"Gina Haspel wordt het nieuwe hoofd van de CIA", twitterde de president. Zij wordt de eerste vrouwelijke directeur van de Amerikaanse inlichtingendienst.

'Idioot'

De president haalde Tillerson sinds diens aantreden enkele malen publiekelijk onderuit. Zo zei Trump, toen Tillerson opperde onderhandelingen te voeren met Noord-Korea, dat van overleg met Kim Jong-un geen sprake kon zijn. De president, die toen diverse malen hard uithaalde naar Kim en dreigde met militaire actie, vond dat zijn minster hem toen in de wielen reed. Op zijn beurt liet Tillerson blijken, zij het in besloten kring, wat hij van de president vond. Zo zou hij Trump, tijdens een overleg, hebben uitgemaakt voor "idioot".

De benoeming van Tillerson, die geen enkele politieke ervaring had, was vorig jaar een grote verrassing. Ook zijn gebrek aan duidelijke politieke standpunten over diverse conflicten in de wereld, zoals Syrië, weerhielden Trump er niet van de benoeming door te zetten. Critici van Tillerson, ook op zijn eigen ministerie, vonden dat hij het afgelopen jaar kleurloos was en niet zijn stempel drukte op het buitenlandse beleid.

Ook zou hij zich te weinig hebben verzet tegen de grotere rol van het Witte Huis bij het bepalen van Amerika's buitenlandse politiek. Diplomaten namen hem kwalijk dat hij niet protesteerde tegen de forse bezuinigingen die de regering-Trump het State Department oplegde.

nieuws

cult

zine