Maandag 18/10/2021

Grote Europeeër, gerespecteerde leider, dierbare vriend

Er bestaat een Engels gezegde: ‘We stand on the shoulders of giants’, we staan op de schouders van reuzen. Voor mij was Karel Van Miert zo’n reus. Karel was een ware Europeeër. Een eerlijke man en een visionair. In Vlaanderen, België en Europa zal hij herinnerd worden wegens een leven in dienst van de maatschappij.Karel geloofde oprecht in Europa en een krachtdadige aanpak van Europese aangelegenheden. Zijn eigen opgang en verwezenlijkingen hielden gelijke tred met die van de Europese instellingen. Van zijn prille stage bij de Europese Commissie (1967-’68), meer dan veertig jaar geleden, over zijn periode als Europees Parlementslid (1979-’85) tot zijn bekendste rol als Europees commissaris en vicevoorzitter van de Commissie: zowel de man zelf als de instellingen bloeiden.De kwestie is dat Karel Van Miert en Europa niet te scheiden zijn. Europa werd beter dankzij zijn werk, en zijn passie voor Europa maakte van hem de grote man die hij was. Die passie voor een vreedzaam en welvarend Europa zal jammerlijk gemist worden.Voor mij persoonlijk is het te vroege heengaan van Karel een verschrikkelijk verlies. Het was niet alleen dat ik hem vertrouwde en polste naar zijn kijk op het concurrentiebeleid - als Europees commissaris voor Mededinging tussen 1993 en 1999 kon hij me heel veel leren -, ik beschouwde hem ook als een persoonlijke vriend.

Ik ken Karel al tientallen jaren. Het begon op persoonlijk vlak in de jaren zeventig en evolueerde naar een hechte vriendschap. Als gesprekspartner, tafelgenoot, klankbord, Karel vond altijd de juiste woorden, nieuwe ideeën of een grapje om je door de uitdaging te loodsen waarmee je geconfronteerd werd.Onze wegen kruisten elkaar meermaals. We volgden elkaar op in de politiek en in de academische wereld. Ik was zijn opvolger als commissaris voor Concurrentie, en hij was mijn opvolger als president van de universiteit van Nyenrode.In al die tijd was hij een toegewijde Europeeër en een inspirerende leider. Zijn strijdlust en niet-aflatende opstelling toonden een Europa op zijn best en maakten van hem een rolmodel voor velen in de wereld van de vrije concurrentie en andere beleidsgemeenschappen.Hij was een vernieuwer, een hervormer, een vechter. Het waren de gevechten van Karel Van Miert en zijn overwinningen die de recente successen van het concurrentiebeleid mogelijk maakten. Hij was een inspiratie voor iedereen die met hem samenwerkte bij het Directoraat-Generaal voor Mededinging van de Commissie. Ook nadat hij de Commissie verlaten had, bleven zijn geest en filosofie rondwaren op het departement, en dat is vandaag de dag nog altijd zo.Europa is momenteel wereldleider op het vlak van het concurrentiebeleid. Beslissingen van de Europese Commissie over kartels, antitrusts en fusies geven vorm aan markten en beïnvloeden dagelijks het leven van miljoenen mensen. Onze beslissingen hebben wereldwijd gevolgen. Dat was echter niet altijd het geval. We vinden de processen en krachten die de Europese eengemaakte markt doen draaien al te vanzelfsprekend. Vele ervan hebben we te danken aan Karel Van Miert.Dat is vooral het geval voor het fusiebeleid. Vóór Karel Van Miert werden bedrijfsfusies vaak bekeken vanuit een eng en zelfzuchtig nationaal standpunt. Karel hielp ons om het bredere plaatje te zien, om een rol voor Europa te boetseren en de puzzelstukjes van een eengemaakte markt samen te voegen.Hij gaf gestalte aan de manier waarop we allemaal tegen het concurrentiebeleid aankijken en bleef een bijdrage leveren lang nadat hij die functie had neergelegd. We konden altijd op Karel rekenen om ons te helpen uit te leggen wat het doel is van een concurrentiebeleid, op een directe, positieve en begrijpelijke wijze. Dat is het soort visie die leidde tot de Karel Van Miert-prijs, die wordt uitgereikt aan een Vlaamse journalist die over het Europese beleid bericht. Het is een erfenis die we aan Karel danken.Karel verloor nooit het ‘sociale’ in een ‘sociale markteconomie’ uit het oog. Dat is een les van onschatbare waarde voor allen onder ons die de huidige crisis bekampen. Voor hem was de Europese eengemaakte markt nooit een doel op zich maar een middel dat de mensen van Europa ten goede kwam, zodat ze beter kunnen genieten van de vrede en de welvaart die we al decennialang creëren.In dat opzicht was hij de ideale concurrentiecommissaris. Als iemand van bescheiden huize die opklom tot de hoogste functies, als iemand die begaan was met de gewone man en het kleinste bedrijf: Karel wist hoe belangrijk het was dat de spelregels voor iedereen dezelfde zijn. Hij begreep dat mensen en bedrijven het felst schitteren als ze de kans krijgen om te schitteren.Karel Van Miert schitterde feller dan de meesten. Hij was een dierbare vriend, een gerespecteerde leider en een man wiens werk en verdiensten Europa nog lang de weg zullen tonen. We danken enorm veel aan hem.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234