Dinsdag 24/05/2022

'Grote clash' verschuift naar overlegtafel

Terwijl de bonden worstelen om voldoende volk te mobiliseren voor de betoging van 7 oktober, groeit het besef dat alleen onderhandelingen iets kunnen opleveren. Daarom schakelt het sociaal overleg vanaf vandaag enkele versnellingen hoger.
De strijd zal beslecht worden aan tafel, niet op straat.

Nog twee weken en het is zover: de grote vakbondsbetoging tegen het beleid van de regering-Michel. Met flyeracties, informatiemomenten en een onlinecampagne zetten de vakbonden alles op alles om op 7 oktober zoveel mogelijk volk op de been te krijgen. Maar de mobilisatie verloopt stroef. Het is trekken en sleuren, zeker in vergelijking met vorig jaar.

Toen surften de bonden mee op een algemene golf van verontwaardiging bij de bevolking over de besparingen van de Vlaamse en de federale regering. Nu ligt het protest, dat meer dan een half jaar aanhield, al enige tijd achter ons. Daar komt nog bij dat de vluchtelingencrisis het publieke debat domineert. Zo lijkt zelfs de tax shift stilaan een verre herinnering van voor de vakantie. "We moeten iedereen nog uit zijn zomerslaap krijgen", klinkt het in vakbondskringen. "Maar anderzijds: in de laatste dagen en weken komt zo'n actie pas echt onder stoom."

Tegelijk heeft de regering hier en daar de lont uit het kruitvat gehaald. Zo hield ze de btw-verhoging op elektriciteit buiten de indexkorf. De bonden beloofden vuurwerk als er een 'tweede indexsprong' zou komen, maar dat argument valt nu weg.

Dat verklaart waarom de bonden samen met de werkgevers voluit kiezen voor de weg van het overleg. "Zo kunnen we de grootste impact hebben", liet ACV-voorzitter Marc Leemans eerder verstaan. Maar er is één absolute voorwaarde: "De regering moet ook oren hebben voor onze akkoorden."

Niet getreuzeld

Net daarom ontmoet de voltallige Groep van Tien, of de absolute top van werkgevers- en werknemersorganisaties, deze namiddag de eerste minister en de vier vicepremiers. Dat is de eerste keer sinds begin dit jaar, toen in volle sociale onrust. De bedoeling is om af te spreken wat het speelveld is van de sociale partners. Waarover kunnen ze akkoorden sluiten en hoever kunnen ze gaan? En vooral: zal de regering ook rekening houden met de compromissen? Het akkoord over de beschikbaarheid bij brugpensioen werd in maart door de regering nog bijgestuurd. "Een cruciale vergadering voor het verdere verloop van de onderhandelingen", zegt VBO-topman Pieter Timmermans.

CD&V-vicepremier Kris Peeters heeft zich altijd erg voluntaristisch getoond en hamert steeds op het belang van het sociaal overleg, maar zijn Open Vld- en N-VA-collega's Alexander De Croo en Jan Jambon gingen regelmatig op de rem staan. Maar als ze de bonden nu stokken in de wielen steken, dan kan dat de betoging van 7 oktober alsnog extra brandstof geven. Want laat er geen twijfel over bestaan: de Groep van Tien zet er vaart achter. Sinds de zomervakantie kwamen de toppers geregeld samen, morgen staat alweer een nieuwe vergadering gepland. De intensiteit is opmerkelijk, aangezien het sociaal overleg de voorbije jaren geregeld op apegapen lag. Na enkele verkennende gesprekken starten vanaf morgen ook de echte onderhandelingen op het scherpst van de snee.

Eerste opdracht is een oplossing vinden voor de tweede pensioenpijler, de groepsverzekering en consorten. De regering heeft de sociale partners gevraagd een oplossing uit te werken voor de wettelijke rendementsgarantie. Nu levert dat aanvullend pensioen wettelijk een rendement van meer dan 3 procent op, maar dat is volgens de werkgevers niet langer houdbaar.

Tegelijk hebben ze het over de inkomensgarantie (IGU) voor deeltijdse poetsvrouwen en winkelbedienden, de activering van langdurig zieken en het terugschroeven van de tijdelijke werkloosheid. Stuk voor stuk domeinen waar de regering fors hervormt, maar waar de sociale partners inspraak willen over de 'praktische uitwerking op het terrein'. Lees: een versoepeling van de ingrepen, op zijn minst met overgangsmaatregelen.

Knopen doorhakken

Zowel bij werkgevers als werknemers is te horen dat de vier dossiers aan elkaar gekoppeld worden. De bedoeling was om tegen eind september een advies klaar te hebben voor de regering, een engagement dat de sociale partners willen nakomen.

Maar daarmee is de kous nog lang niet af. De lijst van dossiers op de agenda is nog erg lang: de verdere uitwerking van de pensioenhervorming, werkbaar werk, de wet op de loonhandicap van ons land... In al die dossiers moeten tegen eind dit jaar knopen doorgehakt worden.

Het ziet er met andere woorden naar uit dat we geen hete, maar wel een razend drukke herfst krijgen. De regering moet de sociale partners dan wel de nodige vrijheid geven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234