Vrijdag 25/06/2021

'Grote acteurs bieden hun kroost vaak weinig uitweg behalve ook acteur worden'

Het is iets raars met genen. Ik vroeg eens aan een jongetje van acht, zoon van een acteur die net voor mij een toneelstukje had opgevoerd in de woonkamer: "Ga jij later ook acteur worden?" Waarop die kleine, doodernstig: "Nee, ik ga een echt beroep doen." De vraag is maar of er altijd aan dat meegeleverd materiaal te ontsnappen valt. Ik ben dan wel geen wijnhandelaar geworden, zoals mijn vader, maar ik schreef wel op mijn vijftiende voor de inmiddels ter ziele gegane krant Het Volk, net zoals hij dat in zijn jonge onderwijzersjaren in bijberoep had gedaan.

Het valt op dat grote acteertalenten hun kroost vaak weinig uitweg bieden. Om in ons land te blijven: Matthias Schoenaerts, zoon van Julien. Sofie en Jenne Decleir, kinderen van Jan. Jeroen Perceval, zoon van Luk. Marie Vinck, dochter van Hilde Van Mieghem. Rosa Vandervost, dochter van Lucas. Lotte en Arend Pinoy, kinderen van Marijke.

En nu is er ook het nageslacht Van den Eede, van Peter: wat mij betreft een van onze grootste acteurs, bekend van eigenste compagnie De Koe, en van onvergetelijke rollen in series als Terug naar Oosterdonk en Van vlees en bloed. Zijn dochter Ans (25) is actrice, Louise (27) schrijfster, regisseur en dramaturg (wie jong is moet van alles zijn, dat is altijd goed), en Ramses (21) studeert jazzdrum, en gaat muziek maken voor het gezelschap dat ze samen hebben opgericht: Hof van Eede.

Zij presenteerden onlangs hun eerste kleine voorstelling: Waar het met de wereld naartoe gaat, daar gaan wij naartoe. Alleen al om de titel iets waar een mens naar wil gaan kijken. Ans speelde samen met Greg Timmermans een tekst van Louise waar ze zelf ook aan had meegewerkt. Ik vind dat spannend: eerste stappen zien zetten (Ans heeft al fijn in voorstellingen van anderen gespeeld, dat wel). Daar hangt de potentiële magie wat zwaarder in de lucht, omdat de kans op falen onontkoombaar ook wat groter is.

Van falen bleek in dit geval geen sprake. Het begon meteen al goed. De spelers komen op, en zeggen iets in de zin van: we wilden u graag vertellen over Jacques de fatalist en zijn meester, van Denis Diderot, het boek der boeken, maar we hebben een probleem. Met zo'n heerlijk foute openingszin, met dat not done soort ondergraven van de wetten van theater, daar maak je mij alle dagen van de week blij mee. Wat volgt is een bewust warrig verslag van hun ontspoorde leeservaring van een boek dat durft te spelen met de conventies over structuur.

Naarmate ze doorgaan met - al dan niet betweterig - samenvatten wat er in die roman staat, duiken er nog meer problemen op. Dat ze straks nog ergens moeten zijn, bijvoorbeeld, en dus niet veel tijd hebben. Geestig. Ondertussen wordt almaar niet duidelijk wat precies de verhouding tussen deze jongen en dit meisje is, net zoals het liefdesverhaal in het boek ook nooit verteld geraakt. Dat spelen ze mooi, allebei. De tekst is lekker geschreven en er zit humor in. Geen sinecure. Het stuk wordt ook slim opgebouwd: in al zijn gecultiveerde oeverloosheid klopt het inhoudelijk als een bus.

En toch zag ik iets dat mij enorm bevreemdde. Niet alleen Ans speelde bij momenten alsof haar vader daar zelf stond, zelfs Greg Timmermans nam kleine tics over die ik zo goed van de meester ken ("Ja, maar ik ben niet kwaad hoor", en dan even vastpakken en kussen, terwijl hij de blik constant op het publiek houdt, zoiets heb ik Peter al vaak zien doen, om maar een voorbeeld te geven). En de tekst van Louise was meer dan schatplichtig aan de typische Peter Van den Eede-stijl, met die mix van filosofische waarheden en grenzeloze flauwekul, dat voortdurende heen en weer springen in gedachten, dat eindeloze uitweiden om nooit tot een kern te komen. Dat is meteen de kracht én de zwakte van deze tekst. Mist maken kan leuk zijn, maar soms mis je als kijker - of bon, ik toch - wat fond, wat echtheid, wat pointe die de zever des te beter kan doen uitkomen.

In de programmabrochure zag ik staan: outside-eye: Peter Van den Eede, en toen wist ik dat er meer aan de hand was dan genen die tot in het absurde waren doorgegeven. Vader heeft, met de beste bedoelingen ongetwijfeld, of misschien zelfs op vraag van zijn kinderen, iets te nadrukkelijk zijn stempel gedrukt. Hij was er nu eenmaal zo eentje die dat niet kan laten. Toen ik naar een afstudeerproject ging kijken dat hij begeleid had - Publikumsbeschimfung van studenten van het Conservatorium Dora Van Der Groen - zag ik ook een trits Petertjes rondbanjeren op die scène. Dat werkte geweldig, een zalige voorstelling vond ik dat. Maar nu ik het zijn eigen vlees en bloed zie doen, geeft dat toch een ander, wat spijtig gevoel.

Dus, Hof Van Eede: kus die vader en dank hem voor de genen, maar laat hem zijn eigen mooie producties maken, en kijk eens naar wat er allemaal in jullie zit. Want na deze eersteling durf ik te wedden: dat is nogal wat. En hoe dan ook, Hof van Eede is een club om in 't oog te houden.

'Waar het met de wereld naartoe gaat, daar gaan wij naartoe' speelt op 10 maart in Brugge: www.dewerf.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234