Dinsdag 18/06/2019

Leger

Grootste legervakbond verbolgen over burn pit: ‘Schuldig verzuim tegenover eigen militairen’

Beeld Reuters

De grootste legervakbond ACMP is ontgoocheld over de manier waarop het leger is omgegaan met de mogelijke gezondheidsrisico’s van burn pits. “Het is alsof men wil weglopen van zijn verantwoordelijkheid. Wat kan je dit anders noemen dan schuldig verzuim tegenover je eigen mensen?”, reageert de vakbond in een perscommuniqué.

Bijna 2.000 militairen zijn in het Afghaanse Kandahar blootgesteld aan giftige rook uit een burn pit. Dat is een afvalverbrandingsput in openlucht. Op Kandahar Airfield, een grote luchtmachtbasis in het zuiden van Afghanistan waar tussen 2008 en 2012 ook Belgen verbleven, werd per etmaal 100 ton afval opgestookt. Volgens de legerleiding is er geen probleem, maar die baseert zich op een twijfelachtig rapport uit 2011. Onderzoek van deze krant leert dat dit rapport steunde op slechts een handvol metingen, uitgevoerd over een periode van slechts negen dagen, op een moment dat de wind uit de verkeerde richting kwam en de burn pit niet op volle toeren draaide door technische problemen.

Volgens de ACMP nam de Belgische legerleiding onvoldoende voorzorgsmaatregelen om de eigen militairen in Kandahar te beschermen tegen de rook uit de burn pit. “Er waren sinds geruime tijd voldoende indicaties om deze problematiek ernstig te nemen, maar in de praktijk heeft het leger heel weinig – veel té weinig – gedaan. Er is enkel die heel beperkte staalname geweest in het voorjaar van 2011 op het vliegveld van Kandahar. Een staalname waarbij bovendien ernstige vragen kunnen worden gesteld. Voor Defensie was hiermee de zaak van de baan: er was geen probleem”, reageert de vakbond in een communiqué.

Voorzorgsbeginsel

De ACMP vindt dat het leger voor een betere medische opvolging had moeten zorgen. “Men zou kunnen verwachten dat de Belgische defensiestaf, ook naar aanleiding van wetenschappelijke vaststellingen van de Amerikanen, het voorzorgsbeginsel zou hebben toegepast. Bijvoorbeeld door het aanleggen van een register met de namen van alle militairen die verbleven hebben in de buurt van burn pits. Zodat ze nadien op regelmatige basis zouden kunnen worden onderzocht. Neen, dus. Er is helemaal niets gebeurd. Letterlijk: nul, nada. Dus ook geen speciale opvolging van betrokkenen bij de latere periodieke arbeidsgeneeskundige onderzoeken, wat toch het minste is. Zelfs op dit vlak is er geen enkel initiatief genomen”, klinkt het.

De ACMP oordeelt dat de legerleiding aan haar zorgplicht tegenover haar personeel heeft verzaakt. “Het is alsof men wil weglopen van zijn verantwoordelijkheid. Wat kan je dit anders noemen dan schuldig verzuim tegenover je eigen mensen. Diezelfde mensen die in naam van het beschermen van onze samenleving werd opgedragen om gevaarlijke missies uit te voeren in Afghanistan.”

Hele structuur

Het Belgisch leger benadrukt dat militairen met vragen over hun gezondheid die niet voor zich moeten houden. “Tijdens opdrachten is er altijd medische steun aanwezig”, laat de persdienst weten. “Daarnaast is er binnen Defensie een hele structuur voor arbeidsgeneeskunde. Voor vertrek naar en bij de terugkomst van een militaire operatie wordt een staal bloed afgenomen in het militair hospitaal. Om te mogen deelnemen aan een operatie moet het ‘Individueel Medisch Dossier Operaties’ van de betrokken militair in orde zijn.” Dit wil zeggen dat een arbeidsgeneesheer de persoon geschikt verklaart voor deelname aan de operatie.

Dit systeem gaat uit van de militairen die zelf moeten melden dat ze ziek zijn geworden in het buitenland. Dat is niet evident, aangezien veel militairen niet op de hoogte zijn van de gezondheidsrisico’s van rook uit burn pits. “Maar in tegenstelling tot andere landen moeten militairen in ons land geen bewijzen aandragen van de oorsprong van hun ziekte. We zullen dat soort meldingen altijd onderzoeken”, luidt het. De krijgsmacht blijft onderstrepen dat er voorlopig echter geen enkele klacht is binnengekomen van militairen over de burn pit in Kandahar.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden