Zondag 13/06/2021

Grootste Europese fabriek van nucleaire brandstof sluit

De grootste fabriek van de nucleaire brandstof MOX, de Britse installatie Sellafield, gaat dicht naar aanleiding van de kernramp in Fukushima. Japan bergt zijn nucleaire plannen op en daarmee verliest Sellafield zijn meest cruciale klant. 'Nog een bewijs dat kernenergie niet rendabel is', concludeert Greenpeace.

De kernramp in Fukushima bijna zes maanden geleden blijft het nucleaire landschap hertekenen tot ver buiten Japan. Nadat enkele landen besloten hadden hun kerncentrales te sluiten omdat ze door de ramp hun energiepolitiek hertekenden, komen er nu ook puur economische gevolgen. De Sellafield MOX Plant (SMP) nabij het plaatsje Seascale in Noordwest-Engeland stopt ermee omdat er nauwelijks nog Japanse bestellingen komen.

De SMP was de grootste MOX-fabriek in Europa. MOX, een Belgische uitvinding, is een nucleaire brandstof die wordt gemaakt van 'gerecycleerd' nucleair afvalmateriaal. Uit brandstofstaven die opgebruikt zijn worden uranium en plutonium gehaald en volgens een speciaal procedé vermengd tot nieuwe brandstof.

Het Studiecentrum voor Kernenergie in Mol is er al sinds de jaren zestig mee bezig en tot 2006 werd bij ons in een fabriek in Dessel MOX gemaakt.

De Britse SMP is in 1996 gebouwd en pas in 2001 in gebruik genomen. Met een capaciteit van 120 ton MOX per jaar was ze nog groter dan de Franse concurrent Melox. De ambities die bij de bouw waren vooropgesteld zijn echter nooit gehaald.

"Om te vermijden dat we een activiteit blijven uitvoeren die de Britse belastingbetaler onnodig veel zou kosten, is de enige redelijke oplossing de zo snel mogelijke sluiting van de fabriek", zo meldt de Nuclear Decommissioning Authority (NDA), de overheidsinstantie die als operator fungeerde.

In totaal kostte de installatie de belastingbetaler al 1,4 miljard pond. De Japanse aardbeving en tsunami die in Fukushima een kerncentrale gevaarlijk vernielden, betekenden voor de SMP de doodsteek.

"Het was al veel langer duidelijk dat de SMP dicht moest. De Japanse ramp is de druppel", zegt expert Achiel De Backer van Belgonucleair.

In Sellafield werd namelijk in acht jaar 15 ton MOX gefabriceerd, terwijl in theorie dus 120 ton mogelijk is. Hoofd van de NDA Tony Found moet toegeven dat de installatie "vele jaren van ontgoochelende resultaten kende waar de belastingbetaler voor opdraaide".

De Backer: "Ook in Dessel moesten wij de deuren sluiten omdat de zaak niet rendabel was. De Fransen en de Duitsers maakten steeds meer hun eigen MOX."

De Britten hadden echter vooral op Japan gerekend om uit het economische slop te geraken. Het land, dat zelf nog geen actieve MOX-fabriek heeft maar mikte op een fikse uitbreiding van zijn arsenaal voor nucleaire energie, had besloten meer met MOX te werken en daarbij Sellafield als 'uitmuntende' partner te engageren. Japanse kerncentrales, ook die in Fukushima, waren de laatste tijd de belangrijkste afnemers. Nu Japan steeds meer van zijn centrales dichthoudt en kernenergie wil afbouwen, is Sellafield zijn belangrijkste reddingsboei kwijt.

Breuklijn

Vlak na de ramp in Japan stortte de MOX-markt al ineen, maar nu wil premier Naoto Kan dat ook de Hamaokacentrale sluit omdat die in de buurt van twee breuklijnen ligt. Die centrale is van Chubu Electric, dat als enige Japanse nutsbedrijf al een vast contract voor MOX-leveringen met Sellafield had.

Ondertussen hopen de vakbonden in Sellafield dat de zeshonderd werknemers die nu hun job verliezen elders in het nucleaire complex aan de slag kunnen en benadrukt de Britse regering dat de sluiting níét betekent dat de plannen voor nieuwe Britse kerncentrales ingetrokken worden.

Milieuorganisaties zoals Greenpeace koppelen aan de sluiting dan weer vooral de boodschap dat de nucleaire industrie "een economisch Alice in Wonderland is".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234