Maandag 02/08/2021

Grootmeesters van de modernistische bouwkunst

Walter Gropius [1883-1969]

Deze Duitse - en later Amerikaanse - architect was de oprichter van de wereldbefaamde Bauhausschool in het Duitse Dessau. Het Bauhaus werd het prototype van de modernistische kunst en fungeerde tot aan de Tweede Wereldoorlog als toonaangevende academie voor architectuur en toegepaste kunst.

Le Corbusier [1887-1965]

Zonder twijfel de bekendste Franse architect. Zijn bouwstijl werd gekenmerkt door het gebruik van gewapend beton, hoogbouw en zijn grootschalige projecten. Denk maar aan de Unité d'Habitation, een wooncomplex in Marseille uit 1952.

Ludwig Mies van der Rohe [1886-1969]

De Duits-Amerikaanse architect maakte consequent gebruik van glas en staal in zijn ontwerpen. De heldere lijnen en strakke vormen waren van grote invloed op wat later de Internationale Stijl zou gaan heten: een zakelijke bouwstijl die geen relatie meer heeft met andere stijlen en om het even waar kan worden neergezet. Mies van der Rohe kennen we vooral van zijn befaamde uitspraak 'less is more'.

modernisme

van idee tot massastroming

Weleens gehoord van de Czech Tatra T-87? Het antwoord luidt waarschijnlijk 'neen'. Deze auto uit 1936 is nochtans uitzonderlijk. Hij is een van de bekendste uitingen van het modernisme, de belangrijkste kunststroming in de 20ste eeuw. Samen met andere typerende werken kan u deze Tatra bezichtigen in het Londense Victoria and Albert Museum. Daar loopt momenteel de spraakmakende tentoonstelling Modernism: Design a New World.

door els toutenel

De invloed van het modernisme kan nauwelijks overschat worden. Kunst moest, en zou, de wereld veranderen. Niet in het minst dankzij technologie.

Het bracht ons - naast gestroomlijnde wagens - ook prefabkeukens, wakkerde onze obsessie aan voor zonnebaden en onze liefde voor pure, minimalistische architectuur en design. De tentoonstelling in het Victoria and Albert Museum wil een diepteonderzoek zijn naar de kracht, oorsprong en waarde van deze stroming, die droomde van een nieuwe, betere wereld.

De expo is opgedeeld in drie thema's: Searching for Utopia, Building Utopia en Rethinking Utopia. De focus ligt op de hoogperiode van 1914 tot 1939. Modernism: Design a New World toont hoe de modernistische ideeën evolueerden naar een massastroming. Want al snel werden de idealen verspreid over Europa, Rusland en Amerika. De stroming die zich revolutionair wilde afzetten tegen elke traditie werd een norm op zich. De V&A-tentoonstelling laat ook zien hoe het modernisme zijn oorsprong vond in het Duitse Bauhaus en hoe het een decennium later werd opgenomen in de Amerikaanse markt. En last but not least, hoe de kenmerkende stijl - abstract, lineair en geometrisch - tot stand kwam en onze leefgewoonten veranderde.

Maar architectuur en design zijn niet het enige aandachtspunt. Curator Christopher Wilk zet ook schilderijen, beelden, foto's, meubelen en mode in de schijnwerpers. En hij geeft aandacht aan Piet Mondriaan, Fernand Leger, Marcel Breuer en Alvar Aalto. Hun werken zijn stuk voor stuk toonbeelden van deze interbellumstijl. Alles onder de strijdkreet less is more. Gebouwen en hun interieurs werden dan ook ontdaan van alle frivoliteiten en versieringen. Strakke lijnen en gladde materialen moesten een zekere geestelijke helderheid symboliseren. Elk gebouw werd een uiting van intellectuele verfijning en sociale verbetering. Noem ze gerust idealistisch, die modernisten. Zelden hield een architecturale stroming zo'n radicaal manifest voor ogen. Hoewel we in een onmiskenbaar moderne wereld leven, lijken die idealen verdwenen. n

INFO Modernism: Design a New World loopt nog tot 23 juli in het Victoria and Albert Museum, Cromwell Road, London SW7. 0044-20/79.42.20.00. www.vam.ac.uk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234