Zaterdag 15/08/2020

Energie

Grondwettelijk Hof vernietigt 'Turteltaks'

De Vlaamse energieheffing wordt in de volksmond de 'Turteltaks' genoemd, naar de toenmalige minister van Energie Annemie Turtelboom.Beeld BELGA

Het Grondwettelijk Hof heeft het omstreden decreet van 2015 dat de Vlaamse energieheffing invoerde, beter bekend als de ‘Turteltaks’, vernietigd. Minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) moet nu op zoek naar een oplossing. "Met het verdwijnen van de energieheffing verdwijnt de schuld van 2 miljard euro uit het verleden niet."

Vlaamse consumenten kregen hierdoor sinds 1 maart 2016 gemiddeld zo’n 100 euro extra aangerekend op hun elektriciteitsfactuur, zegt Test-Aankoop. 

Test-Aankoop had samen met onder andere de PVDA in april vorig jaar een verzoek tot vernietiging bij het Hof ingediend op grond van discriminatie en bevoegdheidsoverschrijding. "Het Hof is ons in die laatste redenering gevolgd", legt Simon November van Test-Aankoop uit. "Het komt er op neer dat consumenten al een federale bijdrage op hun elektriciteitsverbruik betalen. De Turteltaks die daar op Vlaams niveau nog eens bovenop komt zorgt ervoor dat je voor hetzelfde goed twee keer wordt belast en dat is in strijd met de Grondwet."

Niet teruggevorderd

Het is geen vonnis met terugwerkende kracht. De Turteltaks die door de consumenten nu al betaald is kan dus niet teruggevorderd worden. "Dat zou juridisch en administratief een geweldig karwei zijn", zegt November. "Daarin kunnen we het Hof dus wel volgen." 

De consumentenorganisatie is dan ook niet van plan nog verdere stappen te zetten om de al betaalde Turteltaks terug te eisen. Ook voor 2017 zullen de consumenten trouwens nog Turteltaks moeten betalen, pas vanaf 2018 wordt die van de energiefactuur afgetrokken. 

PVDA spreekt van een "grote overwinning" maar betreurt wel dat de heffingen van de voorbije twee jaar niet worden terugbetaald. "Dat is totaal inconsequent. Het Hof moet ons juridisch over de hele lijn gelijk geven, maar plooit hier duidelijk voor het politieke establishment."

Het is de vraag of de Vlaamse regering met een alternatief voor de Turteltaks zal komen. Die werd eind 2015 in het leven geroepen om de historische schuldenberg weg te werken die ontstond door de uitbetaling van energiecertificaten voor het opwekken van groene energie. 

Tommelein: "Schulden verdwijnen niet"

Huidig minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) gaat naarstig op zoek naar een oplossing. "Met het verdwijnen van de energieheffing verdwijnt de schuld van 2 miljard euro uit het verleden niet", zegt de minister, die momenteel in Duitsland op werkbezoek is.

Bart Tommelein: "Gratis bestaat niet. Daar wil ik heel eerlijk en open over zijn."Beeld BELGA

"Ik vind dus dat we de mensen geen blaasjes moeten wijsmaken. De energie-omslag kost geld", zegt hij. "Gratis bestaat niet. Daar wil ik heel eerlijk en open over zijn." 

CD&V: "Energiefactuur kan zeker omlaag"

De CD&V ziet in de vernietiging van de Turteltaks een kans om de transitie naar meer duurzame energie "te financieren met een lagere factuur". Dat zeggen fractieleider in het Vlaams parlement Koen Vanden Heuvel en parlementslid Robrecht Bothuyne. 

Voor Vanden Heuvel is het nu vooral belangrijk dat de begrotings- en energiedoelstellingen van de Vlaamse regering niet in gevaar komen. "Dat het Hof de heffing voor 2016 en 2017 ongemoeid laat, geeft wat tijd om een goed alternatief uit te werken", meent hij. 

Een gelijk forfaitair tarief voor elke gebruiker, kan voor CD&V niet. "Wij gaan voor een fundamenteel debat over de financiering van de energietransitie. Daarbij kan de energiefactuur voor ons zeker omlaag, nu de biomassacentrales in Genk en Gent er niet komen", zegt klimaatspecialist Bothuyne.

De plannen zouden voor het jaareinde klaar moeten zijn. De partij benadrukt dat gezinnen met lagere inkomens zeker niet het slachtoffer mogen worden van het arrest, dat de klimaatdoelstellingen van 2020 gerealiseerd moeten worden en dat de regering moet uitgaan van het principe 'de vervuiler betaalt'. 

Sp.a: "Niet meer dan normaal"

Oppositiepartij sp.a reageert tevreden op de vernietiging van de Turteltaks door het Grondwettelijk Hof. "Sp.a heeft van in het begin gezegd dat de Turteltaks oneerlijk, onnodig en onwettig is. Het is dan ook niet meer dan normaal dat het Grondwettelijk Hof de energieheffing vernietigt", zeggen Vlaams fractieleider Joris Vandenbroucke en parlementslid Rob Beenders. De socialisten roepen huidig energieminister Bart Tommelein (Open Vld) nu op om werk te maken van een "rechtvaardige financiering".

Volgens de sp.a'ers hebben Vlaamse gezinnen twee jaar lang een onwettige belasting betaald. De schuld leggen ze bij de huidige regering-Bourgeois. De Raad van State had immers eerder in een advies al aangegeven dat de Turteltaks onwettig was.

"De regering had zichzelf heel wat onheil kunnen besparen door op dat moment de Turteltaks te begraven en een eerlijke en betaalbare energiefactuur uit te werken", menen Vandenbroucke en Beenders. "Maar in haar belastingdrift deed ze niet eens moeite om iets anders te bedenken dan een zoveelste factuur naar de Vlamingen te sturen. Dat is wanbeleid."

Groen: "Turteltaks meteen intrekken"

Groen-fractieleider Björn Rzoska spreekt van een "overwinning van de consument". "De Turteltaks is een dubbele belasting, zegt het Grondwettelijk Hof. Dit is dus de bevestiging dat die fundamenteel oneerlijk is. Minister Tommelein (Open VLD) moet deze onrechtvaardige factuur meteen intrekken." Hij zegt dat Groen een alternatief voorstel heeft ingediend.

De Vlaamse regering had al 450 miljoen belastingen van de Turteltaks in de begroting ingeschreven. Rzoska: "De uitspraak zet ook de Vlaamse begroting op losse schroeven. Zeker nu Langerlo en Bee Gent niet doorgaan moet er een nieuw voorstel op tafel komen. Groen denkt daarbij aan het afromen van de superwinsten van de grote zonneparken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234